III AUa 1002/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy, uznając brak podstaw do przeliczenia emerytury z uwagi na niższy wskaźnik podstawy wymiaru świadczenia.
Wnioskodawca J.S. domagał się przeliczenia swojej emerytury, powołując się na art. 111 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który umożliwia ponowne obliczenie świadczenia, jeśli nowy wskaźnik podstawy wymiaru jest wyższy od poprzedniego. Sąd Okręgowy oddalił jego odwołanie, a Sąd Apelacyjny utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Kluczowym problemem było brak możliwości wykazania zarobków z okresu pracy w kopalni, co skutkowało obliczeniem wskaźnika na podstawie minimalnego wynagrodzenia, dając wynik niższy od dotychczasowego.
Sprawa dotyczyła wniosku J.S. o przeliczenie podstawy wymiaru emerytury. Wnioskodawca, który przeszedł na rentę inwalidzką, a następnie nabył prawo do emerytury, chciał uwzględnić zarobki z okresu pracy w kopalni, dla których brakowało szczegółowych danych. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił jego odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej przeliczenia. Sąd pierwszej instancji uznał, że zgodnie z art. 111 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przeliczenie jest możliwe tylko w sytuacji, gdy nowy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia jest wyższy od poprzedniego. W przypadku J.S., próba obliczenia wskaźnika na podstawie minimalnego wynagrodzenia (z powodu braku danych) dała wynik 102,79%, niższy od dotychczasowego 207,38%. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając apelację wnioskodawcy, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że art. 111 ustawy emerytalnej wymaga wyższego wskaźnika podstawy wymiaru, a w sytuacji braku danych o zarobkach, organ rentowy prawidłowo zastosował najniższe wynagrodzenie, co jednak nie przyniosło korzystniejszego rezultatu. Wobec tego, brak było podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku o przeliczenie świadczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przeliczenie emerytury na podstawie art. 111 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jest możliwe tylko w sytuacjach w tym przepisie wskazanych, a warunkiem jest uzyskanie wyższego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 111 ustawy emerytalnej wymaga, aby nowy wskaźnik podstawy wymiaru był wyższy od poprzedniego. W przypadku wnioskodawcy, próba obliczenia wskaźnika na podstawie minimalnego wynagrodzenia (z powodu braku danych o zarobkach) dała wynik niższy od dotychczasowego, co uniemożliwiło przeliczenie świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 111
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten umożliwia ponowne obliczenie emerytury lub renty od podstawy wymiaru ustalonej na nowo, jeżeli wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego. Dotyczy to świadczeń wcześniej przyznanych i pobieranych.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 15
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r.f.u.s. art. 176
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 477¹⁴ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Na podstawie tego przepisu sąd oddalił odwołanie.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Na podstawie tego przepisu orzeczono jak w sentencji wyroku (oddalono apelację).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak możliwości przeliczenia emerytury, ponieważ nowy wskaźnik podstawy wymiaru świadczenia nie jest wyższy od poprzedniego. Próba obliczenia wskaźnika na podstawie minimalnego wynagrodzenia z powodu braku danych o zarobkach dała wynik niższy od dotychczasowego.
Odrzucone argumenty
Możliwość przeliczenia emerytury na podstawie art. 111 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, mimo niższego wskaźnika podstawy wymiaru.
Godne uwagi sformułowania
warunkiem przeliczenia świadczenia jest uzyskanie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wyższego od poprzednio obliczonego brak jest podstaw prawnych do przeliczenia świadczenia
Skład orzekający
Krystian Serzysko
przewodniczący-sprawozdawca
Feliksa Wilk
sędzia
Ewa Drzymała
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretację art. 111 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w kontekście przeliczania świadczeń przy braku danych o zarobkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji zarobkowej i konieczności stosowania przepisów dotyczących minimalnego wynagrodzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje warunki przeliczania emerytur w przypadku braku pełnej dokumentacji zarobkowej.
“Czy brak dokumentów z pracy sprzed lat uniemożliwia wyższe świadczenie emerytalne? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 1002/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Krystian Serzysko (spr.) Sędziowie: SSA Feliksa Wilk SSA Ewa Drzymała Protokolant: st.sekr.sądowy Mariola Pater po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 r. w Krakowie sprawy z wniosku J. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. o wysokość świadczenia na skutek apelacji wnioskodawcy J. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie Wydziału VIII Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt VIII U 53/12 o d d a l a apelację. Sygn. akt III AUa 1002/12 UZASADNIENIE wyroku z dnia 18 grudnia 2012 r. Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił odwołanie J. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. z dnia 29 listopada 2011 r. odmawiającej przeliczenia podstawy wymiaru emerytury z uwzględnieniem zarobków odwołującego z Kopalni (...) w L. . Według sądu poza sporem pozostaje, że J. S. na rentę inwalidzką dawnej III grupy przeszedł z KWK (...) (decyzja z 20.09.1977 r.). Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia został obliczony z zarobków z 12 miesięcy od stycznia 1976 do grudnia 1976 i wyniósł 202,10 %. W 1995 roku przeliczono rentę według II grupy inwalidów i wwpw wzrósł do 207,38%. Od 1 maja 2004 r. odwołujący się nabył prawo do emerytury z podstawą wymiaru taką, jak w rencie - wwpw 207,38%. Do ustalenie części socjalnej przyjęto nową kwotę bazową z daty nabycia prawa do emerytury, to jest z maja 2004 r. była to kwota (...) . Decyzją z dnia 24.11.2011 przeliczono emeryturę z uwzględnieniem najkorzystniejszego wariantu ustalenia wskaźnika podstawy wymiaru doliczając pracę w gospodarstwie rolnym do części składkowej, stosując przeliczniki górnicze do ustalenia części składkowej. Sąd Okręgowy zważył, że przedmiotem sporu jest możliwość przeliczenia świadczenia biorąc pod uwagę fakt minimalnego wynagrodzenia odwołującego za okres pracy w kopalni (...) , skoro brak jest kartotek zarobkowych za okres sprzed 1980 roku. Odwołanie uznał za nieuzasadnione. Podstawą prawną przeliczenia świadczenia w sytuacji odwołującego jest przepis art. 111 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. nr 39, poz. 353 z póz. zm.), na podstawie którego wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art. 15 , jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego: 1) z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia, 2) z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty, z uwzględnieniem art. 176, 3) z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty, - a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego. Regulacja ta ma na celu umożliwienie ubezpieczonym, którzy pobierali określone świadczenie, obliczenie podstawy wymiaru ustalonej z okresów krótszych niż 10 lat kalendarzowych licząc wstecz od roku, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę. Dotyczy to świadczenia wcześniej przyznanego i pobieranego. Analiza akt rentowych wskazuje na to, że ZUS dokonał wariantowego wyliczenia wskaźnika podstawy wymiaru świadczenia z 20 najkorzystniejszych lat w tym z minimalnym wynagrodzeniem za lata, z których nie ma podanych wysokości zarobków, osiągając wskaźnik 102.79 %, a zatem niższy niż dotychczasowy. W związku z powyższym brak jest podstaw prawnych do przeliczenia świadczenia. Mając powyższe na względzie, na zasadzie art. 477 14 § 1 kpc sąd oddalił odwołanie. Apelację od wyroku złożył J. S. zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o: -uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w całości, -merytoryczne rozpatrzenie sprawy oraz nakazanie ZUS dokonania obliczenia zgodnie z dotychczasowymi wnioskami, -zasądzenie kosztów postępowania, -ustalenie faktu, że w jego sytuacji ma zastosowanie art. 111 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , -powtórne przeanalizowanie w sposób rzetelny stanu faktyczno- prawnego, -przeprowadzenie sprawy bez zbędnej przewłoki. W uzasadnieniu podniósł, że sąd oddalił jego odwołanie, a z orzeczeniem tym nie sposób się pogodzić. Powołał się na przepis art. 111 ustawy emerytalno- rentowej, który uprawnia do złożenia wniosku o powtórne przeliczenie świadczenia emerytalnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. Prawidłowo ustala sąd pierwszej instancji, że w stosunku do wnioskodawcy brak jest możliwości przeliczenia świadczenia. Powołany przez skarżącego art. 111 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 153 ze zm.) pozwala na ponowne obliczenie emerytury tylko w sytuacjach w tym przepisie wskazanych. Jak wynika z treści cytowanego wyżej przepisu, warunkiem przeliczenia świadczenia jest uzyskanie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wyższego od poprzednio obliczonego. W przypadku wnioskodawczy wskaźnik ten musiałby być wyższy od dotychczasowego, czyli 207,38%. Okazało się to niemożliwe. Wynika to przede wszystkim z faktu, że skarżący nie dysponuje możliwością wykazania zarobków (podstawy wymiaru składki) z okresu pracy na Kopalni (...) . Prawidłowo organ rentowy podjął w tej sytuacji próbę obliczenia wskaźnika w oparciu o obowiązujące w tym okresie najniższe wynagrodzenie. Wskaźnik ten okazał się jednak znacząco niższy. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ rentowy nie dysponował i nie dysponuje wysokością zarobków ubezpieczonego z okresu pracy na kopalni, ponieważ do ustalenia wskaźnika przy przyznawaniu renty uwzględniono zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami zarobki z 12 miesięcy: od stycznia 1976 do grudnia 1976 i tylko zarobki z tego roku załączył zakład pracy do wniosku rentowego. Zarobkami z pozostałych lat nie dysponuje także sam wnioskodawca ani zakład pracy. Tym samym próba przeliczenia świadczenia na podstawie powołanego przepisu zakończyła się niepowodzeniem. Wobec powyższego na podstawie art. 385 kpc orzeczono jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI