III ARN 82/95

Sąd Najwyższy1996-04-03
SAOSAdministracyjnepostępowanie administracyjneWysokanajwyższy
pełnomocnictwowspółuczestnictworeprezentacjak.p.c.k.p.a.rewizja nadzwyczajnaNSASąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie NSA, uznając, że współuczestnik sporu może być pełnomocnikiem strony bez względu na stopień pokrewieństwa.

Sprawa dotyczyła rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które odrzuciło skargę wniesioną przez Bolesława W. w imieniu Barbary i Wacława F. NSA uznał, że Bolesław W., będąc jedynie bratem matki skarżących, nie mógł być ich pełnomocnikiem zgodnie z art. 87 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał tę interpretację za zbyt rygorystyczną, stwierdzając, że współuczestnik sporu może być pełnomocnikiem strony, o ile występuje po tej samej stronie, niezależnie od więzi rodzinnych.

Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 29 czerwca 1995 r., które odrzuciło skargę Bolesława W., Barbary F. i Wacława F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. NSA odrzucił skargę Barbary i Wacława F., uznając, że Bolesław W. nie mógł ich reprezentować, ponieważ jako brat ich matki nie był ich pełnomocnikiem w rozumieniu art. 87 § 1 k.p.c. Minister Sprawiedliwości zarzucił NSA rażące naruszenie art. 204 § 1 k.p.a. i art. 87 § 1 k.p.c., argumentując, że współuczestnik sporu może być pełnomocnikiem, jeśli działa po tej samej stronie. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, uznał rewizję nadzwyczajną za uzasadnioną. Sąd Najwyższy stwierdził, że interpretacja art. 87 § 1 k.p.c. przyjęta przez NSA była nazbyt rygorystyczna. Przepis ten dopuszcza jako pełnomocnika współuczestnika sporu bez stawiania ograniczeń dotyczących więzi rodzinnych. Jedynym warunkiem jest występowanie po tej samej stronie sporu. Ponieważ Bolesław W. był współuczestnikiem sporu i działał po tej samej stronie co Barbara i Wacław F., mógł być ich pełnomocnikiem zgodnie z art. 87 § 1 k.p.c., niezależnie od stopnia pokrewieństwa. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie NSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, współuczestnik sporu może być pełnomocnikiem strony, o ile występuje po tej samej stronie, niezależnie od stopnia pokrewieństwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 87 § 1 k.p.c. dopuszcza współuczestnika sporu jako pełnomocnika bez ograniczeń dotyczących więzi rodzinnych. Kluczowe jest występowanie po tej samej stronie sporu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Bolesław W., Barbara F., Wacław F.

Strony

NazwaTypRola
Bolesław W.osoba_fizycznaskarżący / pełnomocnik skarżących
Barbara F.osoba_fizycznaskarżąca
Wacław F.osoba_fizycznaskarżący
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowywnioskodawca rewizji nadzwyczajnej
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.organ_państwowystrona postępowania administracyjnego
Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W.-M.organ_państwowyorgan wydający decyzję
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawieinstytucjasąd niższej instancji
Waldemar Grudzieckiosoba_fizycznaprokurator

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 87 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pełnomocnikiem strony może być m.in. współuczestnik sporu, bez konieczności wykazywania więzi rodzinnych, o ile występuje po tej samej stronie.

Pomocnicze

k.p.a. art. 204 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 211

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Współuczestnik sporu może być pełnomocnikiem strony bez względu na stopień pokrewieństwa, jeśli działa po tej samej stronie. Interpretacja NSA przepisu art. 87 § 1 k.p.c. była nazbyt rygorystyczna.

Odrzucone argumenty

Bolesław W. nie mógł być pełnomocnikiem Barbary i Wacława F. z uwagi na brak wymaganego pokrewieństwa (stanowisko NSA).

Godne uwagi sformułowania

pelnomocnikiem strony może być każdy współuczestnik sporu i stosunek pokrewieństwa nie jest w takiej sytuacji wymagany interpretacja przepisu art. 87 § 1 k.p.c. przyjęta przez NSA jest niewątpliwie nazbyt rygorystyczna jedynym warunkiem w takiej sytuacji jest wymóg, by występował on po tej samej stronie, a nie przeciwnej

Skład orzekający

Jerzy Kwaśniewski

przewodniczący

Adam Józefowicz

sędzia

Andrzej Kijowski

sędzia

Janusz Łętowski

sprawozdawca

Andrzej Wróbel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności pełnomocnictwa udzielonego przez współuczestnika sporu, który nie jest osobą spokrewnioną ze stroną."

Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań, gdzie występuje współuczestnictwo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii reprezentacji procesowej i interpretacji przepisu, który może mieć szerokie zastosowanie w różnych postępowaniach.

Czy wujek może być Twoim prawnikiem w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 3 kwietnia 1996 r. III ARN 82/95 W świetle art. 87 § 1 k.p.c. pelnomocnikiem strony może być każdy współu- czestnik sporu i stosunek pokrewieństwa nie jest w takiej sytuacji wymagany. Przewodniczący SSN: Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Adam Józefowicz, Andrzej Kijowski, Janusz Łętowski (sprawozdawca), Andrzej Wróbel, Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Waldemara Grudzieckiego, po roz- poznaniu w dniu 3 kwietnia 1996 r. sprawy ze skargi Bolesława W., Barbary F. i Wacława F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 3 stycznia 1995 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wy- działu Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W.-M. [...] z dnia 7 maja 1990 r. o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 1995 r. [...] p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżone postanowienie U z a s a d n i e n i e Minister Sprawiedliwości wniósł w dniu 26 października 1995 r. rewizję nadz- wyczajną od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 1995 r. [...] wydanego w sprawie ze skargi Bolesława W., Barbary F. i Wacława F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 3 stycznia 1995 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wy- działu Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W.-M. [...] z dnia 7 maja 1990 r. o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste. Powyższemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie przepisów art. 204 § 1 k.p.a. oraz art. 87 § 1 k.p.c. w związku z art. 211 k.p.a. wnosząc w konsekwencji o jego uchylenie i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Stan faktyczny sprawy - w zakresie objętym rewizją nadzwyczajną - przedstawiał się następująco: Zaskarżonym postanowieniem Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniesioną przez Barbarę i Wacława F. uznając, iż działający w tej sprawie Bolesław W. nie mógł reprezentować Barbary i Wacława F., w szczególności nie mógł wnieść w ich imieniu skargi do Naczel- nego Sądu Administracyjnego ponieważ będąc jedynie bratem matki Barbary i Wacława F., nie mógł być ich pełnomocnikiem stosownie do art. 87 § 1 k.p.c. Rewizja nadzwyczajna kwestionuje powyższy pogląd NSA co do rozumienia przepisu art. 87 § 1 k.p.c. Zgodnie ze zdaniem rewidującego, powyższy przepis prze- widuje, iż pełnomocnikiem strony może być m.in. współuczestnik sporu. Jedynym wa- runkiem w takiej sytuacji jest wymóg, by występował on po tej samej stronie, a nie przeciwnej. Otóż w niniejszej sprawie warunek ten był spełniony ponieważ w toku pos- tępowania administracyjnego Bolesław W. brał udział zarówno w imieniu własnym oraz w charakterze pełnomocnika Barbary i Wacława F. W konsekwencji - zdaniem rewidującego - odrzucenie skargi Barbary i Wacława F. wyłącznie z tej przyczyny, że została ona wniesiona w ich imieniu przez Bolesława W., nastąpiło z rażącym naruszeniem cytowanych wyżej przepisów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Interpretacja przepisu art. 87 § 1 k.p.c. przyjęta przez NSA jest niewątpliwie nazbyt rygorystyczna. Przepis ten wymienia - jako dopuszczalnych pełnomocników -na pierwszym miejscu adwokata, a zaraz po nim "współuczestnika sporu", przy czym nie stawia w tym zakresie żadnych ograniczeń, szczególnie dotyczących więzi rodzinnych. Trafnie zatem wywodzi rewidujący, iż jedynym warunkiem przewidzianym w tym zakresie przez prawo, jest to, by osoba mająca być pełnomocnikiem występowała po tej samej stronie, nie zaś po przeciwnej. Natomiast przewidziane przez powyższy przepis in fine osoby spokrewnione ze stroną (rodzice, małżonek, zstępni strony lub osoby pozostające z nią w stosunku przys- posobienia) mogą być zawsze pełnomocnikami strony, niezależnie od tego, czy są one (lub były) współuczestnikami sporu. Skoro zatem Bolesław W. - co pozostaje poza sporem - jest współuczestnikiem sporu i występuje w tymże sporze po tej samej stronie co Barbara i Wacław F. to zgodnie z cyt. przepisem art. 87 § 1 k.p.c. może on być ich pełnomocnikiem w sporze, niezależnie od stopnia pokrewieństwa, jaki wiąże go (lub nawet nie) ze skarżącymi. Stanowisko zatem zajęte wobec tego problemu przez NSA należy uznać za nietrafne. Biorąc te okoliczności pod uwagę Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji. ========================================