III ARN 62/95

Sąd Najwyższy1996-02-08
SAOSAdministracyjneprawo lokaloweWysokanajwyższy
prawo lokalowenajemdecyzja ostatecznapostępowanie administracyjnesąd administracyjnyzmiana prawarewizja nadzwyczajnaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie NSA o umorzeniu postępowania w sprawie lokalowej, uznając, że wejście w życie nowej ustawy o najmie lokali nie powoduje bezprzedmiotowości skargi na ostateczną decyzję administracyjną wydaną pod rządem poprzedniej ustawy.

Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) w Rzeszowie, które umorzyło postępowanie sądowe w sprawie lokalowej z powodu wejścia w życie nowej ustawy o najmie lokali mieszkalnych. NSA uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ nowa ustawa nie przewiduje już drogi administracyjnej do rozstrzygania takich sporów. Sąd Najwyższy uznał jednak, że skarga na ostateczną decyzję administracyjną, wniesiona przed wejściem w życie nowej ustawy, podlega rozpoznaniu merytorycznemu, a przepis o umorzeniu postępowania administracyjnego nie ma zastosowania do postępowania sądowoadministracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi Katarzyny S. i Jacka D. na decyzję Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 24 czerwca 1993 r., która w trybie wznowienia postępowania uchyliła wcześniejsze decyzje dotyczące przekwaterowania i nakazała zmianę sposobu korzystania ze strychu oraz przekwaterowanie najemców. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie postanowieniem z dnia 10 marca 1995 r. umorzył postępowanie sądowe, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. NSA powołał się na art. 63 tej ustawy, który stanowił o umorzeniu postępowań administracyjnych wszczętych pod rządem poprzedniej ustawy (Prawo lokalowe) i nie zakończonych decyzją ostateczną. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając NSA rażące naruszenie prawa, w tym art. 211 k.p.a. i art. 355 § 1 k.p.c. Argumentował, że skarga na ostateczną decyzję administracyjną podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny niezależnie od zmiany stanu prawnego. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Ministra Sprawiedliwości. Stwierdził, że sąd administracyjny był obowiązany rozpoznać sprawę co do istoty, a okoliczności po wydaniu decyzji ostatecznej i wniesieniu skargi nie czyniły postępowania zbędnym ani niedopuszczalnym. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 63 nowej ustawy dotyczy postępowań administracyjnych nie zakończonych decyzją ostateczną, a nie postępowań sądowoadministracyjnych. W związku z tym, NSA z rażącym naruszeniem prawa nie rozpoznał skargi, a rewizja nadzwyczajna została uwzględniona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wejście w życie nowej ustawy nie powoduje bezprzedmiotowości skargi na ostateczną decyzję administracyjną wydaną pod rządem poprzedniej ustawy, a postępowanie sądowoadministracyjne podlega rozpoznaniu merytorycznemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 63 ustawy o najmie lokali mieszkalnych dotyczy postępowań administracyjnych nie zakończonych decyzją ostateczną, a nie postępowań sądowoadministracyjnych. Skoro skarga została wniesiona na ostateczną decyzję przed wejściem w życie nowej ustawy, sąd administracyjny był obowiązany ją rozpoznać.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości

Strony

NazwaTypRola
Katarzyna S.osoba_fizycznaskarżąca
Jacek D.osoba_fizycznaskarżący
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowywnioskodawca rewizji nadzwyczajnej
Waldemar Grudzieckiinneprokurator

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 196 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Warunek zaskarżenia decyzji organu administracyjnego do sądu administracyjnego.

k.p.a. art. 197 § pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Warunek zaskarżenia decyzji organu administracyjnego do sądu administracyjnego.

k.p.a. art. 198

Kodeks postępowania administracyjnego

Warunek zaskarżenia decyzji organu administracyjnego do sądu administracyjnego.

k.p.a. art. 199 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Warunek zaskarżenia decyzji organu administracyjnego do sądu administracyjnego.

k.p.a. art. 207 § § 1 - 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek sądu administracyjnego rozpatrzenia sprawy co do istoty, tj. co do niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem.

Pomocnicze

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 200 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 207 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa Prawo lokalowe art. 34 § ust. 2

Ustawa Prawo lokalowe art. 36 § ust. 6

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W związku z art. 211 k.p.a. - okoliczności powodujące zbędność lub niedopuszczalność postępowania sądowego.

k.p.a. art. 211

Kodeks postępowania administracyjnego

W związku z art. 355 § 1 k.p.c. - okoliczności powodujące zbędność lub niedopuszczalność postępowania sądowego.

Ustawa o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych art. 63

Nie ma zastosowania do postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie skargi na ostateczną decyzję administracyjną wydaną przed wejściem w życie ustawy.

Ustawa o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych art. 67

Stanowi o utracie mocy obowiązującej ustawy Prawo lokalowe.

k.p.c. art. 422 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa uwzględnienia rewizji nadzwyczajnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na ostateczną decyzję administracyjną podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny niezależnie od zmiany stanu prawnego. Przepis art. 63 ustawy o najmie lokali mieszkalnych nie ma zastosowania do postępowań sądowoadministracyjnych. NSA rażąco naruszył prawo, nie rozpoznając skargi na ostateczną decyzję administracyjną.

Odrzucone argumenty

Postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe z powodu wejścia w życie nowej ustawy o najmie lokali mieszkalnych. Nowa ustawa o najmie lokali mieszkalnych przewiduje umorzenie postępowań administracyjnych wszczętych pod rządem poprzedniej ustawy.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na decyzję ostateczną w sprawie lokalowej nie stało się bezprzedmiotowe i nie podlega umorzeniu z powodu wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. Ani bowiem ten przepis, ani jakikolwiek inny przepis powołanej ustawy nie stanowią o weryfikacji decyzji ostatecznych, wydanych przed wejściem tej ustawy w życie. Skoro Naczelny Sąd Administracyjny z rażącym naruszeniem prawa nie rozpoznał skargi na ostateczną decyzję administracyjną, to rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości okazała się w pełni zasadna i podlegała uwzględnieniu.

Skład orzekający

Adam Józefowicz

przewodniczący

Andrzej Kijowski

sędzia

Jerzy Kwaśniewski

sprawozdawca

Janusz Łętowski

sędzia

Andrzej Wróbel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o postępowaniu sądowoadministracyjnym w kontekście zmian prawa, zwłaszcza w sprawach dotyczących decyzji ostatecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów prawa lokalowego i ich wpływu na postępowania sądowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych i jak zmiana prawa może wpłynąć na toczące się postępowania, a także jak istotna jest rola rewizji nadzwyczajnej w korygowaniu błędów sądów.

Zmiana prawa nie zawsze oznacza koniec sprawy: Sąd Najwyższy o postępowaniach sądowoadministracyjnych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 8 lutego 1996 r. III ARN 62/95 Postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na decyzję ostateczną w sprawie lokalowej nie stało się bezprzedmiotowe i nie podlega umorzeniu z powodu wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkal- nych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz. 508). Przewodniczący SSN: Adam Józefowicz, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski, Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Janusz Łętowski, Andrzej Wróbel, Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Waldemara Grudzieckiego, po roz- poznaniu w dniu 8 lutego 1996 r. sprawy ze skargi Katarzyny S. i Jacka D. na decyzję Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym w P. z dnia 24 czerwca 1993 r., [...] w przedmiocie przekwaterowania, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 10 marca 1995 r. [...] p o s t a n o w i ł u c h y l i ć zaskarżone postanowienie U z a s a d n i e n i e Kolegium Odwoławcze przy Wojewódzkim Sejmiku Samorządowym w P. decyzją z dnia 24 czerwca 1993 r. - w trybie wznowienia postępowania (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a) oraz z powołaniem się na art. 200 § 2 w związku z art. 207 § 2 k.p.a. - uchyliło swą ostateczną decyzję z dnia 8 stycznia 1993 r. i decyzję organu pierwszej instancji oraz orzekło co do istoty sprawy, wynikającej z zastosowania art. 34 ust. 2 oraz art. 36 ust. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe (jednolity tekst: Dz. U. z 1987 r., Nr 30 , poz. 165 ze zm.). Orzeczenie to uwzględnia żądania właścicielki budynku mieszkalnego przy ul. C. w J. przez: 1) nakazanie zmiany w uprawnieniu najemcy Jacka D. do korzystania przez niego z pomieszczenia strychowego poprzez wyznaczenie mu innej części strychu wskazanej przez właścicielkę i urządzonej na jej koszt; 2) nakazanie przekwaterowania najemcy Katarzyny S. do lokalu zamiennego znajdującego się w tym samym budynkui wskazanego przez jego właścicielkę. Na powyższą decyzję Kolegium Odwoławczego przy Wojewódzkim Sejmiku Samorządowym w P. Katarzyna S. i Jacek D. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając rażące naruszenie przepisów stanowiących podstawę tej decyzji, a także przepisów postępowania administracyjnego. Skarżący żądali uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie stwierdzenia jej nieważności w części rozstrzygającej o istocie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie, postanowie- niem z dnia 10 marca 1995 r., bez rozpoznawania zarzutów przedstawionych w skar- dze, umorzył postępowanie sądowe. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny ustalił, iż zbędne stało się rozpoznanie skargi wobec zmiany stanu prawnego. Z dniem 12 listopada 1994 r. weszła w życie ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz. 508), zaś jej art. 67 stanowi o utracie mocy obowiązującej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe, na której opierała się zaskarżona decyzja. Nowa ustawa zasadniczo nie przewiduje drogi administracyjnej do rozstrzygania sporów, wy- nikających z najmu lokali oraz w art. 63 stanowi o umorzeniu postępowania admi- nistracyjnego wszczętego pod rządem Prawa lokalowego i nie zakończonego decyzją ostateczną do dnia jej wejścia w życie. W tej sytuacji - zdaniem NSA - żadne z możli- wych w ramach art. 207 k.p.a. rozstrzygnięć Sądu nie mogłoby doprowadzić do wydania decyzji, jako że postępowanie administracyjne musiałoby ulec umorzeniu z mocy art. 63 powołanej ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. Od wymienionego wyżej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego rewizję nadzwyczajną wniósł Minister Sprawiedliwości, zarzucając rażące naruszenie art. 211 k.p.a. w związku z art. 355 § 1 k.p.c. oraz art. 63 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej Minister Sprawiedliwości wywodził, że skarga na decyzję ostateczną podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny nieza- leżnie od tego, że przedmiotowa decyzja została podjęta pod rządem nieobowiązują- cego już Prawa lokalowego. Skoro NSA bezzasadnie skargi nie rozpoznał, zaskarżone postanowienie powinno zostać przez Sąd Najwyższy uchylone a sprawa przekazana NSA do merytorycznego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym była skarga na ostateczną decyzję administracyjną, wniesiona przez stronę tej decyzji w przewidzianym do tego terminie. Spełnione zatem zostały wymagane prawem (artykuły: 196 § 1, 197 pkt 1, 198 i 199 § 1 k.p.a.) warunki zaskarżenia decyzji organu ad- ministrującego do sądu administracyjnego, który obowiązany był do rozpatrzenia spra- wy co do jej istoty, tj. co do niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem (art. 207 § 1 - 5 k.p.a.). Po wydaniu zaskarżonej decyzji ostatecznej i po wniesieniu skargi do Naczel- nego Sądu Administracyjnego nie zaistniały okoliczności, które mogłyby oznaczać zbę- dność lub niedopuszczalność postępowania sądowego (art. 355 § 1 k.p.c. w związku z art. 211 k.p.a.). Wszak przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego istnieje nadal w całej swej strukturze. Skarżący nie cofnęli skargi, a zaskarżona decyzja nie utraciła swej ostateczności i nadal wiąże strony. Powołany przez Naczelny Sąd Administracyjny w zaskarżonym postanowieniu przepis art. 63 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych nie może mieć zas- tosowania w sprawie sądowoadministracyjnej. Ani bowiem ten przepis, ani jakikolwiek inny przepis powołanej ustawy nie stanowią o weryfikacji decyzji ostatecznych, wy- danych przed wejściem tej ustawy w życie. Z nie budzącego wątpliwości tekstu art. 63 wynika jasno, że w przepisie tym uregulowana została inna sytuacja, niż w sprawie niniejszej. Chodzi bowiem o: "postępowanie administracyjne.... nie zakończone do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną", a ponadto: "Przepis ten nie dotyczy postępowania wszczętego na podstawie przepisów rozdziału 12 w dziale II i art. 156-161 kodeksu postępowania administracyjnego". Skoro Naczelny Sąd Administracyjny z rażącym naruszeniem prawa nie roz- poznał skargi na ostateczną decyzję administracyjną, to rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości okazała się w pełni zasadna i podlegała uwzględnieniu stosownie do art. 422 § 2 k.p.c. =======================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI