III ARN 35/96
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku NSA, który oddalił skargę Dariusza J. na decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa odmawiającą przyznania rekompensaty pieniężnej na uzupełnienie wydatków na wkład mieszkaniowy. Organy administracji oraz NSA uznały, że Dariusz J. nie spełniał przesłanek do otrzymania rekompensaty, ponieważ jego żona była już członkiem spółdzielni mieszkaniowej i otrzymała mieszkanie spółdzielcze, co zgodnie z art. 215 § 2 Prawa spółdzielczego stanowiło wspólne prawo małżonków do lokalu. Prezes NSA zarzucił rażące naruszenie przepisów ustawy z dnia 4 października 1991 r. o zmianie warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego, argumentując, że przesłanki do uzyskania rekompensaty, w tym brak samodzielnego mieszkania, powinny być oceniane według stanu z dnia dokonania wydatków, a nie tylko z dnia wejścia w życie ustawy. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że przepis art. 206 Prawa spółdzielczego, na który powołał się NSA, nie stanowił przeszkody do nabycia drugiego lokalu spółdzielczego ani nie wpływał na prawo do rekompensaty. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy wnioskodawca spełniał przesłankę nieposiadania samodzielnego mieszkania w dacie dokonania wydatków, o których mowa w art. 7 ust. 2 ustawy. Ponieważ prawo do lokalu nabyte przez żonę weszło do wspólności majątkowej, jeśli wnioskodawca posiadał już prawo do samodzielnego lokalu w momencie dokonywania wydatków, nie spełniał przesłanki. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania NSA, wskazując na rażące naruszenie art. 7 KPA przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja momentu oceny przesłanek do uzyskania rekompensaty pieniężnej na wkład mieszkaniowy oraz znaczenie wspólności majątkowej małżonków w kontekście posiadania samodzielnego mieszkania.
Dotyczy specyficznej ustawy z 1991 r. i stanu prawnego z tamtego okresu. Kluczowe jest ustalenie daty poniesienia wydatków.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przesłanki nabycia prawa do rekompensaty pieniężnej na uzupełnienie wydatków na wkład mieszkaniowy, w tym brak samodzielnego mieszkania, powinny być oceniane według stanu z dnia wejścia w życie ustawy z dnia 4 października 1991 r., czy według stanu z dnia dokonania tych wydatków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przesłanki nabycia prawa do rekompensaty należy oceniać według stanu na dzień dokonania wydatków, o których mowa w art. 7 ust. 2 ustawy, jeśli zostały one poczynione po wejściu w życie ustawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że jeśli wydatki na uzupełnienie których przeznaczona była rekompensata, zostały poczynione po wejściu w życie ustawy, to przesłanki nabycia prawa do rekompensaty należy oceniać według stanu z dnia dokonania tych wydatków. Nie można pozbawić obywatela praw przyznanych ustawą przez dodatkowe, nieprzewidziane przez ustawodawcę przesłanki interpretacyjne.
Czy prawo do lokalu spółdzielczego nabyte przez jednego z małżonków w czasie trwania małżeńskiej wspólności majątkowej wyklucza prawo drugiego małżonka do rekompensaty pieniężnej na uzupełnienie wydatków na wkład mieszkaniowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo do lokalu nabyte przez żonę w czasie trwania małżeństwa było wspólnym prawem małżonków. Jeśli wnioskodawca w momencie dokonywania wydatków posiadał już prawo do samodzielnego lokalu (nabyte przez żonę), nie spełniał przesłanki nieposiadania samodzielnego mieszkania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że prawo do lokalu nabyte przez żonę w czasie trwania małżeństwa weszło do wspólności majątkowej. W związku z tym, jeśli wnioskodawca w momencie dokonywania wydatków posiadał już prawo do samodzielnego lokalu mieszkalnego, nie spełniał jednej z przesłanek nabycia prawa do rekompensaty. Kwestia ta wymagała jednak dalszego wyjaśnienia w postępowaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Dariusz J. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa | organ_państwowy | organ wydający decyzję |
| Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego | organ_państwowy | wnioskodawca rewizji nadzwyczajnej |
| Dorota D.-J. | osoba_fizyczna | żona skarżącego |
Przepisy (4)
Główne
Dz. U. Nr 103, poz. 446 art. 7 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw
Określa przesłanki nabycia prawa do rekompensaty pieniężnej na uzupełnienie wydatków na wkład mieszkaniowy. Przesłanki te, w tym brak samodzielnego mieszkania, należy oceniać według stanu z dnia dokonania wydatków, jeśli zostały one poczynione po wejściu w życie ustawy.
Pomocnicze
Dz. U. z 1995 r., Nr 54, poz. 288 ze zm. art. 215 § § 1 i 2
Prawo spółdzielcze
Prawo do lokalu mieszkalnego przydzielonego obojgu małżonkom lub jednemu z nich w czasie trwania małżeństwa dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny należy wspólnie do obojga małżonków.
Prawo spółdzielcze art. 206
Przepis (uchylony w 1994 r.) stanowił, że w przypadku nabycia prawa do drugiego lokalu spółdzielczego przez członka spółdzielni lub małżonków, obowiązywała konieczność likwidacji tego stanu w ciągu sześciu miesięcy. Sąd uznał, że przepis ten nie stanowił przeszkody do nabycia drugiego lokalu ani nie wpływał na prawo do rekompensaty.
KPA art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Nakazuje organom dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Naruszenie tego przepisu stwierdzono w postępowaniu przed NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przesłanki do rekompensaty powinny być oceniane według stanu z dnia poniesienia wydatków, a nie tylko z dnia wejścia w życie ustawy. • Przepis art. 206 Prawa spółdzielczego nie stanowił przeszkody do nabycia drugiego lokalu ani nie wpływał na prawo do rekompensaty. • Naruszenie art. 7 KPA przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Odrzucone argumenty
Prawo do lokalu spółdzielczego nabyte przez żonę w czasie trwania małżeństwa wyklucza prawo męża do rekompensaty. • Interpretacja przepisów prowadząca do pozbawienia obywateli praw przyznanych ustawą.
Godne uwagi sformułowania
spełnienie pozostałych przesłanek nabycia prawa do rekompensaty, w tym także braku samodzielnego mieszkania, należy ocenić według stanu z dnia dokonania tych wydatków. • nie może wpływać na rozstrzygnięcie ze względu na jego treść. • nie może być jej pozbawiona przez fakt zawarcia w późniejszym czasie małżeństwa. • brak jest ustaleń co do rodzaju poczynionych przez wnioskodawcę wydatków i daty ich dokonania, zwłaszcza w aspekcie porównania z datą otrzymania mieszkania spółdzielczego z tytułu członkostwa w spółdzielni żony wnioskodawcy. • doszło do rażącego naruszenia art. 7 KPA przez wydanie decyzji administracyjnych bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Skład orzekający
Jerzy Kwaśniewski
przewodniczący
Józef Iwulski
sprawozdawca
Adam Józefowicz
członek
Janusz Łętowski
członek
Walerian Sanetra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja momentu oceny przesłanek do uzyskania rekompensaty pieniężnej na wkład mieszkaniowy oraz znaczenie wspólności majątkowej małżonków w kontekście posiadania samodzielnego mieszkania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy z 1991 r. i stanu prawnego z tamtego okresu. Kluczowe jest ustalenie daty poniesienia wydatków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego związanego z prawem do rekompensat mieszkaniowych i interpretacją przepisów w kontekście prawa rodzinnego (wspólność majątkowa). Pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna analiza dat i stanu faktycznego.
“Kiedy oceniać prawo do rekompensaty mieszkaniowej? Sąd Najwyższy wyjaśnia: liczy się data wydatków, nie tylko wejście ustawy w życie!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.