Orzeczenie · 1996-09-04

III ARN 35/96

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
1996-09-04
SAOSnieruchomościbudownictwo mieszkanioweWysokanajwyższy
wkład mieszkaniowyrekompensataprawo spółdzielczebudownictwo mieszkaniowestan prawnydata poniesienia wydatkówwspólność majątkowa

Sprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku NSA, który oddalił skargę Dariusza J. na decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa odmawiającą przyznania rekompensaty pieniężnej na uzupełnienie wydatków na wkład mieszkaniowy. Organy administracji oraz NSA uznały, że Dariusz J. nie spełniał przesłanek do otrzymania rekompensaty, ponieważ jego żona była już członkiem spółdzielni mieszkaniowej i otrzymała mieszkanie spółdzielcze, co zgodnie z art. 215 § 2 Prawa spółdzielczego stanowiło wspólne prawo małżonków do lokalu. Prezes NSA zarzucił rażące naruszenie przepisów ustawy z dnia 4 października 1991 r. o zmianie warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego, argumentując, że przesłanki do uzyskania rekompensaty, w tym brak samodzielnego mieszkania, powinny być oceniane według stanu z dnia dokonania wydatków, a nie tylko z dnia wejścia w życie ustawy. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że przepis art. 206 Prawa spółdzielczego, na który powołał się NSA, nie stanowił przeszkody do nabycia drugiego lokalu spółdzielczego ani nie wpływał na prawo do rekompensaty. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy wnioskodawca spełniał przesłankę nieposiadania samodzielnego mieszkania w dacie dokonania wydatków, o których mowa w art. 7 ust. 2 ustawy. Ponieważ prawo do lokalu nabyte przez żonę weszło do wspólności majątkowej, jeśli wnioskodawca posiadał już prawo do samodzielnego lokalu w momencie dokonywania wydatków, nie spełniał przesłanki. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania NSA, wskazując na rażące naruszenie art. 7 KPA przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja momentu oceny przesłanek do uzyskania rekompensaty pieniężnej na wkład mieszkaniowy oraz znaczenie wspólności majątkowej małżonków w kontekście posiadania samodzielnego mieszkania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej ustawy z 1991 r. i stanu prawnego z tamtego okresu. Kluczowe jest ustalenie daty poniesienia wydatków.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przesłanki nabycia prawa do rekompensaty pieniężnej na uzupełnienie wydatków na wkład mieszkaniowy, w tym brak samodzielnego mieszkania, powinny być oceniane według stanu z dnia wejścia w życie ustawy z dnia 4 października 1991 r., czy według stanu z dnia dokonania tych wydatków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przesłanki nabycia prawa do rekompensaty należy oceniać według stanu na dzień dokonania wydatków, o których mowa w art. 7 ust. 2 ustawy, jeśli zostały one poczynione po wejściu w życie ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że jeśli wydatki na uzupełnienie których przeznaczona była rekompensata, zostały poczynione po wejściu w życie ustawy, to przesłanki nabycia prawa do rekompensaty należy oceniać według stanu z dnia dokonania tych wydatków. Nie można pozbawić obywatela praw przyznanych ustawą przez dodatkowe, nieprzewidziane przez ustawodawcę przesłanki interpretacyjne.

Czy prawo do lokalu spółdzielczego nabyte przez jednego z małżonków w czasie trwania małżeńskiej wspólności majątkowej wyklucza prawo drugiego małżonka do rekompensaty pieniężnej na uzupełnienie wydatków na wkład mieszkaniowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Prawo do lokalu nabyte przez żonę w czasie trwania małżeństwa było wspólnym prawem małżonków. Jeśli wnioskodawca w momencie dokonywania wydatków posiadał już prawo do samodzielnego lokalu (nabyte przez żonę), nie spełniał przesłanki nieposiadania samodzielnego mieszkania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że prawo do lokalu nabyte przez żonę w czasie trwania małżeństwa weszło do wspólności majątkowej. W związku z tym, jeśli wnioskodawca w momencie dokonywania wydatków posiadał już prawo do samodzielnego lokalu mieszkalnego, nie spełniał jednej z przesłanek nabycia prawa do rekompensaty. Kwestia ta wymagała jednak dalszego wyjaśnienia w postępowaniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Dariusz J. (w zakresie konieczności ponownego rozpoznania sprawy)

Strony

NazwaTypRola
Dariusz J.osoba_fizycznaskarżący
Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwaorgan_państwowyorgan wydający decyzję
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnegoorgan_państwowywnioskodawca rewizji nadzwyczajnej
Dorota D.-J.osoba_fizycznażona skarżącego

Przepisy (4)

Główne

Dz. U. Nr 103, poz. 446 art. 7 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw

Określa przesłanki nabycia prawa do rekompensaty pieniężnej na uzupełnienie wydatków na wkład mieszkaniowy. Przesłanki te, w tym brak samodzielnego mieszkania, należy oceniać według stanu z dnia dokonania wydatków, jeśli zostały one poczynione po wejściu w życie ustawy.

Pomocnicze

Dz. U. z 1995 r., Nr 54, poz. 288 ze zm. art. 215 § § 1 i 2

Prawo spółdzielcze

Prawo do lokalu mieszkalnego przydzielonego obojgu małżonkom lub jednemu z nich w czasie trwania małżeństwa dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny należy wspólnie do obojga małżonków.

Prawo spółdzielcze art. 206

Przepis (uchylony w 1994 r.) stanowił, że w przypadku nabycia prawa do drugiego lokalu spółdzielczego przez członka spółdzielni lub małżonków, obowiązywała konieczność likwidacji tego stanu w ciągu sześciu miesięcy. Sąd uznał, że przepis ten nie stanowił przeszkody do nabycia drugiego lokalu ani nie wpływał na prawo do rekompensaty.

KPA art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Nakazuje organom dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Naruszenie tego przepisu stwierdzono w postępowaniu przed NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przesłanki do rekompensaty powinny być oceniane według stanu z dnia poniesienia wydatków, a nie tylko z dnia wejścia w życie ustawy. • Przepis art. 206 Prawa spółdzielczego nie stanowił przeszkody do nabycia drugiego lokalu ani nie wpływał na prawo do rekompensaty. • Naruszenie art. 7 KPA przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Odrzucone argumenty

Prawo do lokalu spółdzielczego nabyte przez żonę w czasie trwania małżeństwa wyklucza prawo męża do rekompensaty. • Interpretacja przepisów prowadząca do pozbawienia obywateli praw przyznanych ustawą.

Godne uwagi sformułowania

spełnienie pozostałych przesłanek nabycia prawa do rekompensaty, w tym także braku samodzielnego mieszkania, należy ocenić według stanu z dnia dokonania tych wydatków. • nie może wpływać na rozstrzygnięcie ze względu na jego treść. • nie może być jej pozbawiona przez fakt zawarcia w późniejszym czasie małżeństwa. • brak jest ustaleń co do rodzaju poczynionych przez wnioskodawcę wydatków i daty ich dokonania, zwłaszcza w aspekcie porównania z datą otrzymania mieszkania spółdzielczego z tytułu członkostwa w spółdzielni żony wnioskodawcy. • doszło do rażącego naruszenia art. 7 KPA przez wydanie decyzji administracyjnych bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Skład orzekający

Jerzy Kwaśniewski

przewodniczący

Józef Iwulski

sprawozdawca

Adam Józefowicz

członek

Janusz Łętowski

członek

Walerian Sanetra

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja momentu oceny przesłanek do uzyskania rekompensaty pieniężnej na wkład mieszkaniowy oraz znaczenie wspólności majątkowej małżonków w kontekście posiadania samodzielnego mieszkania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy z 1991 r. i stanu prawnego z tamtego okresu. Kluczowe jest ustalenie daty poniesienia wydatków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego związanego z prawem do rekompensat mieszkaniowych i interpretacją przepisów w kontekście prawa rodzinnego (wspólność majątkowa). Pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna analiza dat i stanu faktycznego.

Kiedy oceniać prawo do rekompensaty mieszkaniowej? Sąd Najwyższy wyjaśnia: liczy się data wydatków, nie tylko wejście ustawy w życie!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst