III APz 32/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia powódki B. C. na postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi, który przekazał sprawę z powództwa o odszkodowanie przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej do rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Powódka domagała się zasądzenia kwoty 257 000,00 zł tytułem odszkodowania za bezskuteczne rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, wskazując na utracone korzyści i szkody wynikające z tego zwolnienia, opierając swoje roszczenia na art. 415 Kodeksu cywilnego. Sąd Okręgowy uznał, że sprawa dotyczy odszkodowania z tytułu nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę i na podstawie art. 461 § 1 1 kpc przekazał ją do Sądu Rejonowego. Powódka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 17 pkt 4 kpc w zw. z art. 461 § 1 1 kpc. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za zasadne. Wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 18/05 otworzył drogę do dochodzenia przez pracowników odszkodowania ponad kwotę limitowaną art. 58 KP, na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. Sąd Najwyższy w orzecznictwie (m.in. wyrok II PK 164/08) podkreślił, że bezprawność rozwiązania umowy o pracę musi być wykazana w postępowaniu przed sądem pracy (o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne, przywrócenie do pracy lub odszkodowanie), a dopiero następnie można dochodzić roszczeń uzupełniających na podstawie Kodeksu cywilnego. Sąd Apelacyjny stwierdził, że art. 461 § 1 1 kpc rozstrzyga o właściwości sądu rejonowego tylko w zakresie odszkodowań przewidzianych w Kodeksie pracy, a nie roszczeń uzupełniających opartych na art. 415 KC. Właściwość rzeczową dla takich spraw należy ustalać na podstawie art. 17 pkt 4 kpc, co oznacza właściwość Sądu Okręgowego. W konsekwencji Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości rzeczowej sądu w sprawach o uzupełniające odszkodowanie pracownicze dochodzone na podstawie Kodeksu cywilnego.
Dotyczy sytuacji, gdy pracownik dochodzi roszczeń przekraczających limit z Kodeksu pracy i opiera je na przepisach Kodeksu cywilnego, po wcześniejszym wykazaniu bezprawności rozwiązania umowy o pracę w postępowaniu pracowniczym.
Zagadnienia prawne (2)
Jaka jest właściwość rzeczowa sądu do rozpoznania sprawy o uzupełniające odszkodowanie pracownicze, dochodzone na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, w sytuacji gdy pracownik dochodzi roszczeń przekraczających limit odszkodowania przewidziany w Kodeksie pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwość rzeczową sądu dla spraw o odszkodowanie w wysokości przewyższającej limit z artykułu 58 kp, którego podstawę prawną stanowi art. 415 kc, należy ustalać na podstawie przepisu artykułu 17 pkt 4 kpc, co oznacza właściwość Sądu Okręgowego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 461 § 1 1 kpc dotyczy wyłącznie odszkodowań przewidzianych w Kodeksie pracy. Roszczenia uzupełniające, oparte na Kodeksie cywilnym (art. 415 KC), stanowią odrębną sprawę i ich właściwość rzeczową należy ustalać na podstawie art. 17 pkt 4 kpc, co przypada Sądowi Okręgowemu.
Czy pracownik może dochodzić roszczeń odszkodowawczych na podstawie Kodeksu cywilnego, jeśli nie wykazał bezprawności rozwiązania umowy o pracę w postępowaniu przed sądem pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pracownik może dochodzić roszczeń uzupełniających na podstawie Kodeksu cywilnego dopiero po wykazaniu bezprawności rozwiązania umowy o pracę w postępowaniu przed sądem pracy (np. poprzez uzyskanie wyroku o przywrócenie do pracy lub odszkodowanie na podstawie Kodeksu pracy).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy konsekwentnie prezentuje stanowisko, że bezprawność rozwiązania umowy o pracę musi być wykazana w trybie właściwym dla spraw pracowniczych (art. 264 KP). Bez wytoczenia takiego powództwa pracownik nie może powoływać się na bezprawność jako przesłankę roszczeń cywilnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. C. | osoba_fizyczna | powódka |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa im. (...) | spółka | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 17 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Na podstawie tego przepisu ustala się właściwość rzeczową sądu dla spraw o uzupełniające roszczenia odszkodowawcze oparte na Kodeksie cywilnym.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa prawna odpowiedzialności deliktowej pracodawcy za szkodę wyrządzoną pracownikowi w następstwie bezprawnego rozwiązania umowy o pracę, w zakresie nieuregulowanym przez Kodeks pracy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 461 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten rozstrzyga o właściwości Sądu Rejonowego tylko w zakresie odszkodowania w wysokości określonej w art. 58 kp. Nie rozstrzyga o właściwości rzeczowej sądu w odniesieniu do roszczeń uzupełniających, których podstawę stanowi Kodeks cywilny.
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p. art. 58
Kodeks pracy
Określa wysokość odszkodowania przysługującego pracownikowi w przypadku niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.
k.p. art. 56 § § 1
Kodeks pracy
Przepis dotyczący roszczenia pracownika o przywrócenie do pracy lub odszkodowanie w przypadku niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Pozwala na stosowanie w sprawach z zakresu prawa pracy odpowiednio przepisów Kodeksu cywilnego.
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § par. 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p. art. 264
Kodeks pracy
Określa terminy do wniesienia powództwa o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, o przywrócenie do pracy lub o odszkodowanie.
k.p. art. 45
Kodeks pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenia uzupełniające oparte na art. 415 KC stanowią odrębną sprawę, dla której właściwość rzeczową należy ustalać na podstawie art. 17 pkt 4 kpc, a nie art. 461 § 1 1 kpc. • Art. 461 § 1 1 kpc dotyczy wyłącznie odszkodowań przewidzianych w Kodeksie pracy, a nie roszczeń uzupełniających opartych na Kodeksie cywilnym. • Bez wykazania bezprawności rozwiązania umowy o pracę w postępowaniu pracowniczym, nie można dochodzić roszczeń uzupełniających na podstawie Kodeksu cywilnego.
Odrzucone argumenty
Sprawa o uzupełniające odszkodowanie pracownicze, nawet oparte na KC, należy do właściwości Sądu Rejonowego na podstawie art. 461 § 1 1 kpc.
Godne uwagi sformułowania
nie jest usatysfakcjonowana ugodą • szkody poniesione z tytułu bezprawnego dyscyplinarnego zwolnienia z pracy mają ścisły związek z pracą • nie wyczerpuje szkody wyrządzonej jej przez pracodawcę bezprawnym rozwiązaniem stosunku pracy • nie jest usatysfakcjonowana ugodą zawartą przed sądem rejonowym • nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy • niezgodność z prawem (bezprawność) rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę pracownik może wykazać wyłącznie przez powództwo przewidziane w Kodeksie pracy • Bez wytoczenia takiego powództwa pracownik w żadnym innym postępowaniu nie może powoływać się na bezprawność rozwiązania umowy o pracę jako na przesłankę roszczeń odszkodowawczych przewidzianych w Kodeksie cywilnym • sprawa o uzupełniające roszczenia odszkodowawcze oparta na ogólnych przepisach reżimu deliktowego stanowi odrębną sprawę, opartą na innej podstawie prawnej aniżeli roszczenia przewidziane w art. 45 i 56 kp.
Skład orzekający
Mirosław Godlewski
przewodniczący
Ewa Naze
sędzia
Iwona Szybka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości rzeczowej sądu w sprawach o uzupełniające odszkodowanie pracownicze dochodzone na podstawie Kodeksu cywilnego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracownik dochodzi roszczeń przekraczających limit z Kodeksu pracy i opiera je na przepisach Kodeksu cywilnego, po wcześniejszym wykazaniu bezprawności rozwiązania umowy o pracę w postępowaniu pracowniczym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii właściwości sądu w kontekście roszczeń pracowniczych, które wykraczają poza standardowe regulacje Kodeksu pracy, co jest istotne dla praktyków prawa pracy i odszkodowań.
“Czy Sąd Rejonowy czy Okręgowy rozpozna Twoje roszczenie o odszkodowanie pracownicze? Kluczowa decyzja sądu apelacyjnego.”
Dane finansowe
WPS: 257 000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.