III APz 27/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło jego zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.
Powód R. P. złożył pozew, który został zwrócony przez Sąd Okręgowy z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Powód wniósł zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu, ale złożył je po terminie. Wniósł również o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, twierdząc, że nie otrzymał zarządzenia z powodu błędów Poczty Polskiej i Sądu. Sąd Okręgowy oddalił wniosek o przywrócenie terminu, uznając doręczenie za skuteczne. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda, potwierdzając, że doręczenie było skuteczne, a powód nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu.
Sprawa dotyczyła zażalenia powoda R. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach, które odrzuciło jego zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu. Sąd Okręgowy pierwotnie zwrócił pozew z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, w tym wskazania wartości przedmiotu sporu. Powód złożył zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu, ale uczynił to po terminie. Wniósł również o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, argumentując, że nie otrzymał zarządzenia z powodu błędów w doręczeniu przez Pocztę Polską i Sąd. Sąd Okręgowy oddalił wniosek o przywrócenie terminu, uznając, że doręczenie zarządzenia było skuteczne, ponieważ przesyłka została dwukrotnie awizowana na wskazany przez powoda adres skrytki pocztowej. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając zażalenie powoda, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego. Podkreślono, że doręczenie na skrytkę pocztową jest dopuszczalne i skuteczne, a dwukrotne awizowanie spełnia wymogi doręczenia zastępczego. Sąd Apelacyjny stwierdził, że powód nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, a jego twierdzenia o braku awizowania były niewystarczające do obalenia domniemania skuteczności doręczenia. W związku z tym, że wniosek o przywrócenie terminu został oddalony, zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu zostało odrzucone jako spóźnione. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie na skrytkę pocztową po dwukrotnym awizowaniu jest skuteczne, a twierdzenie o braku awiza jest niewystarczające do obalenia domniemania skuteczności doręczenia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że doręczenie na skrytkę pocztową jest dopuszczalne i uregulowane w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Dwukrotne awizowanie przesyłki w skrytce pocztowej spełnia wymogi doręczenia zastępczego, a samo zaprzeczenie adresata o braku awiza nie obala domniemania skuteczności doręczenia. Powód nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.p.c. art. 394 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienia sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie oraz na inne postanowienia i zarządzenia enumeratywnie wymienione w przepisie.
k.p.c. art. 394 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Termin do wniesienia zażalenia jest tygodniowy i liczy się od doręczenia postanowienia.
k.p.c. art. 168 § 1-2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przywrócenia terminu procesowego w przypadku braku winy strony.
k.p.c. art. 169 § 1-2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne i merytoryczne wniosku o przywrócenie terminu.
k.p.c. art. 139 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Instytucja doręczenia zastępczego w przypadku niepodjęcia przesyłki.
k.p.c. art. 126 § 2 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymóg wskazania miejsca zamieszkania strony w pierwszym piśmie procesowym.
k.p.c. art. 135 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość doręczania pism sądowych na wskazany adres skrytki pocztowej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 130 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zwrotu pozwu w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych.
k.p.c. art. 177 § 1 pkt 6
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zawieszenia postępowania w przypadku nieznanego miejsca zamieszkania strony.
Prawo pocztowe
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
k.p.c. art. 131 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przesyłania przesyłek sądowych na wskazany adres.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym art. 6 § 1
Termin odbioru przesyłki z placówki pocztowej po awizacji w skrytce pocztowej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym art. 8 § 2 pkt 1
Pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w skrytce pocztowej.
k.p.c. art. 167
Kodeks postępowania cywilnego
Czynność procesowa dokonana po upływie terminu nie wywołuje skutków procesowych.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o apelacji do postępowania zażaleniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczność doręczenia zarządzenia o zwrocie pozwu na adres skrytki pocztowej po dwukrotnym awizowaniu. Brak winy powoda w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia nie został uprawdopodobniony. Wskazanie adresu skrytki pocztowej przez osobę bezdomną jest dopuszczalne i stanowi podstawę do doręczeń.
Odrzucone argumenty
Zarzut braku awizowania przesyłki w skrytce pocztowej. Zarzut, że brak wskazania adresu zamieszkania w pozwie powinien skutkować zawieszeniem postępowania. Zarzut, że pozwani ponoszą winę za bezdomność powoda.
Godne uwagi sformułowania
dwukrotne awizowanie przesyłki (...) stanowiło spełnienie wymagania skuteczności doręczenia określonego w art. 139 § 1 k.p.c. brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy doręczenie na adres skrytki pocztowej zostało ukształtowane na wzór doręczenia, o którym mowa w art. 139 § 1 k.p.c., a jego istota polega na tym, że w skrytce pocztowej operatora pocztowego zostaje umieszczone zawiadomienie o przesłanym do placówki tego operatora piśmie istota doręczenia zastępczego (...) opiera się na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i tym samym zostało prawidłowo doręczone.
Skład orzekający
Dariusz Płaczek
przewodniczący-sprawozdawca
Grażyna Wiśniewska
sędzia
Iwona Łuka-Kliszcz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie skuteczności doręczeń na skrytkę pocztową, zasady przywracania terminów procesowych oraz postępowanie z osobami bezdomnymi w kontekście doręczeń sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia na skrytkę pocztową i oceny braku winy w uchybieniu terminu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy z doręczeniami w postępowaniu cywilnym, szczególnie w kontekście osób bezdomnych i korzystania ze skrytek pocztowych, co jest istotne dla prawników procesowych.
“Bezdomność a skrytka pocztowa: jak sąd ocenia doręczenia i terminy procesowe?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III APz 27/17 POSTANOWIENIE Dnia 25 października 2017 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Dariusz Płaczek (spr.) Sędziowie: SSA Grażyna Wiśniewska SSA Iwona Łuka-Kliszcz Protokolant: st.sekr.sądowy Elżbieta Bałaban po rozpoznaniu w dniu 25 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa R. P. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) (...) o uznanie wydarzenia za wypadek w drodze do pracy i wydanie protokołu powypadkowego na skutek zażalenia powoda R. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 lipca 2017 r. sygn. akt V P 4/17 p o s t a n a w i a : o d d a l i ć zażalenie. Sygn. akt III APz 27/17 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 lipca 2017 r. Sąd Okręgowy w Kielcach – Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, oddalając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia (pkt I), odrzucił zażalenie R. P. na zarządzenie Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 24 marca 2017 r. w przedmiocie zwrotu pozwu (pkt II). Sąd Okręgowy ustalił, że zarządzeniem z dnia 24 marca 2017 r. zwrócono R. P. pozew z dnia 13 lutego 2017 r. na wskazany w tymże pozwie adres: (...) , albowiem w wyznaczonym mu terminie 7 dni od doręczenia wezwania, nie uzupełnił on braków pozwu w postaci wskazania wartości przedmiotu sporu. W dniu 4 lipca 2017 r. R. P. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wraz z zażaleniem na w/w zarządzenie Sądu Okręgowego z dnia 24 marca 2017 r., wskazując, iż winę za niedoręczenie mu przedmiotowego zarządzenia ponosi Sąd pierwszej instancji oraz Poczta (...) . Podniósł przy tym, że o wydanym przez Sąd zarządzeniu dowiedział się dopiero w dniu 4 lipca 2017 r. w Biurze (...) Sądu Okręgowego w Kielcach. Jednocześnie w w/w piśmie R. P. wskazał inny adres do doręczeń niż wskazany w pozwie z dnia 13 lutego 2017 r. tj.: (...) W konsekwencji powyższego stanu rzeczy, mając na względzie treść art. 394 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.c. oraz art. 168 § 1- 2 i art. 169 § 1 k.p.c. , Sąd Okręgowy stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na zarządzenie Sądu Okręgowego z dnia 24 marca 2017 r. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w przedmiotowej sprawie nie zaszła żadna z okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. W powyższym kontekście Sąd uwydatnił, że dwukrotne awizowanie przesyłki zawierającej odpis zarządzenia z dnia 24 marca 2017 r. wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o dopuszczalności, sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia, stanowiło spełnienie wymagania skuteczności doręczenia określonego w art. 139 § 1 k.p.c. Tym samym uznać należało, iż odpis zarządzenia z dnia 24 marca 2017 r. został skutecznie doręczony powodowi w dniu 9 maja 2017 r. i od tej daty rozpoczął bieg termin do ewentualnego wniesienia zażalenia. Równocześnie Sąd podkreślił, że R. P. od czasu wniesienia pozwu do czasu złożenia zażalenia na zarządzenie z dnia 24 marca 2017 r. tj. do dnia 4 lipca 2017 r. nie zawiadomił Sądu o ewentualnej zmianie adresu, pod którym przebywa i pod jaki należy kierować wszelką korespondencję związaną z wniesionym pozwem. Jedynym adresem do doręczeń – znanym Sądowi - był wskazany przez powoda adres skrytki pocztowej ( (...) ) i na taki też adres kierowano do powoda korespondencję w sprawie o sygn. akt V P 4/17 (inny adres do doręczeń powód wskazał dopiero w piśmie z dnia 4 lipca 2017 r.). W rezultacie w ocenie Sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie sposób było uznać, że powód zachował obiektywną staranność, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, wobec czego brak było podstaw do przywrócenia mu terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 24 marca 2017 r. Skoro zaś wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia podlegał oddaleniu jako niezasadny, to tym samym zażalenie jako spóźnione podlegało odrzuceniu, o czym Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o art. 394 § 1 pkt 11 k.p.c. Zażalenie na postanowienie wywiódł powód R. P. . Zaskarżając przedmiotowe postanowienie, wniósł o jego uchylenie w całości i nadanie biegu wniesionemu przez niego zażaleniu na zarządzenie Sądu Okręgowego z dnia 24 marca 2017 r. W uzasadnieniu wywodów zażalenia powód zaakcentował, że zaskarżone postanowienie powinno być uchylone w całości jako nielegalne i pozbawione podstaw faktycznych i prawnych. Wskazał, że z uzasadnienia Sądu pierwszej instancji wynikało, że zamieszkiwał na Poczcie Polskiej ( (...) gdzie miały być awizowane przesyłki sądowe, co nie było prawdą, albowiem w w/w skrytce żadnego awiza nie było. Co więcej, nie było też możliwe mieszkanie powoda w przedmiocie skrytce pocztowej czy nawet w budynku Poczty. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji nie zauważył, że pozew z dnia 13 lutego 2017 r. był pierwszym pismem w sprawie i w myśl art. 126 § 2 pkt 1 k.p.c. powinien wskazywać miejsce zamieszkania powoda, podczas gdy powód jako osoba bezdomna nie mógł wskazać takiego adresu, co uzasadniało zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. , a nie odrzucenie pozwu. Niezależnie od powyższego powód stwierdził, że Sąd pierwszej instancji powinien przywrócić mu termin do wniesienia zażalenia, albowiem winę za jego bezdomność ponoszą pozwani, a nie on sam. Reasumując powód uwydatnił, że w okresie od kwietnia do maja 2017 r., kiedy to rzekomo Poczta Polska chciała doręczyć mu przesyłki sądowe, żadnego awizowania w skrytce pocztowej powoda nie było, a przy tym w aktach sprawy brak jest informacji, w jaki sposób ta awizacja miałaby przebiegać co dowodzi, że o żadnym doręczeniu zastępczym w/w korespondencji sądowej nie może być mowy, a zatem jakąkolwiek winę powoda w tym względzie należy z góry wykluczyć. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie . W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z dyspozycją art. 394 § 1 pkt 1 k.p.c. zażalenie do sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienia sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, a ponadto na postanowienia sądu pierwszej instancji i zarządzenia przewodniczącego, których przedmiotem jest: zwrot pozwu, odmowa odrzucenia pozwu, przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu lub niższemu albo podjęcie postępowania w innym trybie. Kwestię sposobu i terminów wniesienia środka zaskarżenia reguluje wyczerpująco art. 394 § 2 k.p.c. , w myśl którego termin do wniesienia zażalenia jest tygodniowy i liczy się od doręczenia postanowienia, a gdy strona nie zażądała w terminie przepisanym doręczenia postanowienia zapadłego na rozprawie - od ogłoszenia postanowienia. W niniejszej sprawie zarządzeniem z dnia 24 marca 2017 r. przewodniczący Sądu Okręgowego w Kielcach na podstawie art. 130 § 2 k.p.c. zarządził zwrócić R. P. wniesiony przez niego pozew z dnia 13 lutego 2017 r., albowiem w wyznaczonym mu terminie nie uzupełnił braków formalnych pozwu w postaci wskazania wartości przedmiotu sporu (k. 6 a.s.). Przesyłka zawierająca odpis przedmiotowego zarządzenia z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia została wysłana powodowi na wskazany w pozwie adres w dniu 27 marca 2017 r. (k. 7 a.s.). Wobec dwukrotnego awizowania przesyłki (29 marca 2017 r. i 6 kwietnia 2017 r. - k. 8 a.s.), przyjąć należało, że odpis zarządzenia z dnia 24 marca 2017 r. został doręczony powodowi w dniu 13 kwietnia 2017 r., a zatem 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem 20 kwietnia 2017 r. Niespornym było zatem, że skoro zażalenie na przedmiotowe zarządzenie wpłynęło do Sądu Okręgowego w dniu 4 lipca 2017 r., to tym samym zostało wniesione po upływie przepisanego terminu. Jednocześnie - stosownie do dyspozycji art. 168 § 1 k.p.c. - w przypadku gdy strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu tygodnia od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek ( art. 169 § 1 i 2 k.p.c. ). Warto w tym miejscu wskazać, iż spełnienie wymogu uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu nastąpi, jeżeli zostaną przytoczone okoliczności uzasadniające ten wniosek zarówno merytorycznie, tj. wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, jak i pod względem formalnym (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2006 r., III CZ 28/06, LEX nr 188379). W orzecznictwie i doktrynie panuje przy tym jednolity pogląd, iż brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 października 1998 r., I CKN 556/98; z dnia 4 marca 1999 r., l PN 596/98 OSNAPIUS 2000 nr 8, poz.15; z dnia 14 kwietnia 1999 r. II UKN 555/98 LEX nr 277324 oraz z dnia 23 listopada 2005 r., II CZ 103/05). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 lutego 2000 r., SA/Sz 2125/98). W szczególności zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2007 r. (II CZ 116/06), nawet choroba strony lub jej pełnomocnika, która nie uniemożliwia podjęcia działania choćby przy pomocy osób trzecich, nie uzasadnia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. W przedmiotowej sprawie - tak jak trafnie przyjął to Sąd Okręgowy – w istocie brak było podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie przewodniczącego Sądu Okręgowego z dnia 24 marca 2017 r. nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez stronę, które uzasadniałyby przywrócenie w/w terminu. R. P. przekroczenie terminu do wniesienia zażalenia usprawiedliwiał bowiem jedynie tym, że w podanej przez niego skrytce pocztowej – z winy Poczty (...) i Sądu Okręgowego - „nie było żadnego awiza”, a zatem nie mogło tu być mowy o żadnym doręczeniu zastępczym. Dodatkowo w ramach zażalenia uwydatnił, że choć podał adres skrytki pocztowej ( (...) ), to przedmiotowa skrytka ani budynek Poczty (...) (kod: 25-001 Kielce 1) nie stanowiły miejsca jego zamieszkania. Podniósł też, że skoro będąc osobą bezdomną nie mógł podać w pozwie – jako w pierwszym piśmie w sprawie - adresu miejsca swojego zamieszkania w myśl art. 126 § 2 pkt 1 k.p.c. , to Sąd Okręgowy winien zawiesić postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. Mając powyższe na uwadze w pierwszej kolejności uwydatnić trzeba, iż choć w istocie zgodnie z dyspozycją art. 126 § 2 k.p.c. pierwsze pismo procesowe powinno zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania strony, to jednocześnie niewątpliwym jest, że obowiązek ten dezaktualizuje się w przypadku osób, których miejsce pobytu nie jest znane bądź też w przypadku osób bezdomnych czy pozbawionych zameldowania (por. Komentarz do art. 126 kodeksu postępowania cywilnego pod. red. Elwiry Marszałkowskiej-Krześ 2017, wyd. 19). Równocześnie w kontekście art. 126 § 2 k.p.c. należy mieć na względzie treść przepisu art. 135 § 2 k.p.c. , dodanego przez ustawę z dnia 9 maja 2007 r. (Dz. U. 121, poz. 831). W myśl tego unormowania, na wniosek strony doręczenie może być dokonane na wskazany przez nią adres skrytki pocztowej. W tym wypadku pismo sądowe przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1481) składa się w placówce pocztowej tego operatora, umieszczając zawiadomienie o tym w skrytce pocztowej adresata. Wypada przy tym odnotować, iż w uzasadnieniu w/w nowelizacji z dnia 9 maja 2007 r. (tj. ustaw y o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw) podkreślono wprost, iż dopuszczenie doręczania pism sądowych za pośrednictwem skrytki pocztowej (na numer skrytki pocztowej) jest krokiem w stronę realizacji wartości konstytucyjnych, w tym zwłaszcza realizacji prawa do sądu osób, które są bezdomne, a zatem nie posiadają adresu miejsca zamieszkania. Ułatwiają także dostęp do sądu tym wszystkim, którzy z różnych innych przyczyn nie mogą odbierać korespondencji w miejscu zamieszkania (w miejscu siedziby, w miejscu prowadzenia działalności) lub nie chcą ujawniać swojego adresu przeciwnikom sporu. Z tych też względów za uprawnione należało uznać wnioskowanie, iż obecnie – wobec dyspozycji art. 135 § 2 k.p.c. jako przepisu szczególnego - dla oznaczenia miejsca pobytu (zamieszkania) strony w sensie możliwości dokonywania jej doręczeń nie jest bezwzględnie konieczne wskazanie adresu jej zamieszkania, lecz właśnie adresu skrytki pocztowej (zob. postanowienie Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 28 czerwca 2013 r., VIII Cz 337/13, a także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 stycznia 2006 r., I OZ 1553/05; z dnia 12 kwietnia 2007 r., I FSK 278/07 i z dnia 21 lutego 2008 r., II OZ 120/08 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 13 września 2013 r., II SA/Po 380/13). W konsekwencji wbrew twierdzeniom powoda, pomimo niepodania przez niego w pozwie adresu miejsca zamieszkania, a jedynie adresu skrytki pocztowej, brak było podstaw do zawieszenia postępowania w myśl art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. Niespornym było przy tym, iż to sam powód, wnosząc do Sądu Okręgowego pozew z dnia 13 lutego 2017 r., wskazał wprost – w miejscu, w którym zazwyczaj podaje się miejsce zamieszkania – adres skrytki pocztowej: (...) , nie wskazując innego adresu do doręczeń. Tym samym to sam powód zdecydował, że taki sposób odbioru korespondencji będzie dla niego najdogodniejszy i Sąd Okręgowy uszanował jego wybór, przesyłając przesyłki sądowe na adres tejże skrytki w myśl art. 131 § 1 k.p.c. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2009 r., II FSK 1949/09, a także treść § 71 uprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych /tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r., poz. 259 ze zm./, akcentującego wprost, że „jeżeli adresat podał jako adres do korespondencji tylko numer skrytki pocztowej, zawiadomienie o nadejściu przesyłki sądowej może być dokonane również za pośrednictwem tej skrytki”). Podkreślić przy tym należy, że uregulowane w art. 135 § 2 doręczenie na adres skrytki pocztowej zostało ukształtowane na wzór doręczenia, o którym mowa w art. 139 § 1 k.p.c. , a jego istota polega na tym, że w skrytce pocztowej operatora pocztowego zostaje umieszczone zawiadomienie o przesłanym do placówki tego operatora piśmie, przy czym samo pismo składa się do odbioru w placówce. Przesyłka może zostać odebrana w terminie siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia w skrytce pocztowej ( § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym ; tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1222 ze zm.). W myśl art. 8 ust. 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia, w przypadku nieodebrania przesyłki w w/w terminie, w skrytce pocztowej zostaje pozostawione powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie kolejnych siedmiu dniu (powtórna awizacja). Uwydatnić przy tym trzeba, iż za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę odbioru pisma przez adresata w placówce pocztowej danego operatora lub ostatni dzień terminu, w jakim adresat mógł pismo odebrać, jeżeli przed upływem tego terminu nie zgłosił się po odbiór (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 1971 r., III CZP 10/71, OSNC 1971, Nr 11, poz. 187). Niespornym jest zatem, że także w przypadku doręczeń na skrytkę pocztową odpowiednie zastosowanie znajduje instytucja tzw. doręczenia zastępczego. W okolicznościach niniejszej sprawy, jak już to zaznaczono na wstępie, wysłana na wskazany przez powoda adres skrytki pocztowej przesyłka sądowa z odpisem zarządzenia z dnia 24 marca 2017 r. wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia była dwukrotnie awizowana, co spełniało wymagania skuteczności doręczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2007 r., V CSK 155/07). W powyższym kontekście – z uwagi na zarzuty skarżącego - odnotować trzeba, że na kopercie, w której przesłano zarządzenie, znajduje się informacja (pieczątka) o awizowaniu z datą 29 marca 2017 r. wraz z podpisem doręczyciela oraz okrągłą pieczęcią urzędu pocztowego ( (...) ) z dnia 29 marca 2017 r. z, a następnie pieczątka „awizowano powtórnie” z datą 6 kwietnia 2017 r. i podpisem doręczyciela wraz z okrągłą pieczęcią Poczty (...) ( (...) ) z datą 6 kwietnia 2017 r., a także pieczątka: „zwrot nie podjęto w terminie” z parafą i okrągłym stemplem urzędu pocztowego ( (...) ) z datą 14 kwietnia 2017 r. (k. 8 a.s.). Jednocześnie podkreślić należy, że istota doręczenia zastępczego, z którą mamy tu do czynienia, opiera się na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i tym samym zostało prawidłowo doręczone. Doręczenie zastępcze jest zatem skuteczne bez względu na to, czy adresat zapoznał się z awizowanym pismem, a także wtedy, gdy w rzeczywistości pisma nie odebrał (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 2000 r., I CKN 699/00). Niewątpliwym jest przy tym, że usunięcie przedmiotowego domniemania jest możliwe, niemniej jednak nie poprzez samo twierdzenie o nieodebraniu pisma (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1999 r., III CSK 621/99, OSNC 2000 Nr 3, poz. 52). Przenosząc powyższe poglądy na grunt przedmiotowej sprawy za niewystarczające należy uznać samo zaprzeczenie powoda R. P. w kwestii awizowania we wskazanej przez niego skrytce pocztowej przesyłki sądowej zawierającej odpis zarządzenia o zwrocie pozwu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2001 r., I CZ 104/01). Jednocześnie niespornym było, że powód nie podjął żadnego trudu czy chociażby próby wyjaśnienia okoliczności doręczania przesyłek sądowych na adres podanej przez niego skrytki pocztowej, które mogłyby uprawdopodobnić jego twierdzenia o braku pozostawiania mu w tejże skrytce zawiadomień o przesłanych do placówki tego operatora pismach sądowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2015 r., II UZ 76/14). W tych warunkach brak było podstaw do przyjęcia, że wnioskodawcy nie zostało doręczone zarządzenie o zwrocie pozwu z dnia 24 marca 2017 r., od którego w wymaganym terminie 7 dni nie wniósł przysługującego mu na nie zażalenia do Sądu Okręgowego. Tym samym oczywistym było, iż opóźnienie zaistniałe w niniejszej sprawie wynikało wyłącznie z braku należytej staranności i dbałości wnioskodawcy o własne interesy, a konkretnie z jego bezczynności, a zatem z przyczyn przez niego zawinionych, chociażby w sposób nieumyślny. Zauważyć przy tym trzeba, że w związku z wniesieniem pozwu i trudną sytuacją życiową (bezdomność), wiążącą się z koniecznością wskazania numeru skrytki pocztowej jako adresu do doręczeń, powód powinien być szczególnie wyczulony na możliwość otrzymywania pism sądowych i stosunkowo często sprawdzać zawartość tejże skrytki. Co więcej, niezależnie od miejsca, w którym się znajdował, powód mógł zawsze skontaktować się telefonicznie z sekretariatem Sądu, by dowiedzieć się czy w jego sprawie zapadły jakieś rozstrzygnięcia. Powód uczynił to dopiero w dniu 4 lipca 2017 r., a zatem prawie po upływie 5 miesięcy od wniesienia pozwu. W konsekwencji nie mogło budzić wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z niezawinionym i usprawiedliwionym zaniechaniem czynności procesowej, lecz z zaniedbaniem własnych spraw, uzasadniającym nieuwzględnienie przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. W konkluzji powyższych rozważań stwierdzić należy, iż skoro zgodnie z dyspozycją art. 167 k.p.c. , czynność procesowa dokonana po upływie terminu nie może być przez sąd uwzględniona, albowiem nie wywołuje żadnych skutków procesowych, następstwem uchybienia w niniejszej sprawie terminu do złożenia zażalenia w związku z nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia było oddalenie przedmiotowego wniosku, a w jego konsekwencji odrzucenie zażalenia jako spóźnionego. Skoro zatem zaskarżone postanowienie oparte zostało na niewadliwych ustaleniach faktycznych i jest zgodne z prawem, zażalenie jako nie zawierające usprawiedliwionych zarzutów podlegało oddaleniu na zasadzie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI