III APZ 10/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda, potwierdzając odrzucenie pozwu z powodu braku zdolności sądowej pozwanego podmiotu, który już nie istniał.
Powód złożył pozew przeciwko PKP (...) w P., które jednak już nie istniało od 1 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił pozew z powodu braku zdolności sądowej pozwanego. Powód w zażaleniu domagał się sprostowania oznaczenia strony pozwanej jako następcy prawnego. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, wskazując, że brak zdolności sądowej był pierwotny i nieusuwalny, a powód, mimo informacji o likwidacji pozwanego, nie podjął odpowiednich kroków procesowych.
Sprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Przemyślu, który odrzucił pozew z powodu braku zdolności sądowej pozwanego podmiotu – PKP (...) w P. Sąd Okręgowy uznał, że wskazany podmiot nie istnieje, a brak zdolności sądowej jest pierwotny i nieusuwalny. Powód, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie przepisów kpc, twierdząc, że możliwe jest sprostowanie oczywistej omyłki i wskazanie następcy prawnego, czyli PKP (...) z siedzibą w N. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, rozpoznając zażalenie, ustalił, że PKP (...) w P. zostało zlikwidowane z dniem 1 stycznia 2011 r., a jego następcą prawnym jest PKP (...) z siedzibą w N. Sąd podkreślił jednak, że profesjonalny pełnomocnik powoda był wielokrotnie informowany o likwidacji pozwanego i nie podjął żadnych działań w celu uzupełnienia braku zdolności sądowej. Sąd Apelacyjny przypomniał, że zdolność sądowa jest bezwzględną przesłanką procesową, a jej brak skutkuje odrzuceniem pozwu. Sąd zaznaczył również, że obowiązek prawidłowego oznaczenia strony pozwanej spoczywa na powodzie, a sąd nie może wyręczać strony w jej obowiązkach procesowych, gdyż mogłoby to naruszyć zasadę bezstronności i równego traktowania stron. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie jako niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak zdolności sądowej pozwanego podmiotu, który nie istnieje, jest pierwotnym i nieusuwalnym brakiem procesowym, skutkującym odrzucenie pozwu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że skoro pozwany podmiot (PKP (...) w P.) został zlikwidowany i nie istnieje, to jego brak zdolności sądowej jest pierwotny i nieusuwalny. Powód, mimo posiadania informacji o likwidacji, nie podjął działań w celu uzupełnienia braku lub wskazania właściwego następcy prawnego, co uniemożliwia prowadzenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
PKP (...) z siedzibą w N. (jako następca prawny)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. P. | osoba_fizyczna | powód |
| PKP (...) w P. | inne | pozwany |
| PKP (...) z siedzibą w N. | inne | następca prawny pozwanego |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Odrzucenie pozwu następuje w przypadku stwierdzenia pierwotnego i nieusuwalnego braku zdolności sądowej.
k.p.c. art. 397 § § 2 zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala zażalenie.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 70
Kodeks postępowania cywilnego
Nie ma zastosowania w przypadku pierwotnego braku zdolności sądowej.
k.p.c. art. 202 § zd. trzecie
Kodeks postępowania cywilnego
Brak zdolności sądowej jest przesłanką procesową, którą sąd bierze pod uwagę z urzędu w każdym stanie sprawy.
k.p. art. 3
Kodeks pracy
Dotyczy transferu zakładu pracy i zmiany pracodawcy.
k.p. art. 23
Kodeks pracy
Dotyczy transferu zakładu pracy i zmiany pracodawcy.
k.p.c. art. 460 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy następstwa prawnego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy orzekania o kosztach sądowych w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równość wobec prawa.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
k.p.c. art. 5
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek działania sądu z urzędu.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania w przypadku pozbawienia strony możności obrony praw.
k.p.c. art. 189 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sprostowania oczywistej omyłki.
k.p.c. art. 64 § §1 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zdolności prawnej jednostek organizacyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zdolności sądowej pozwanego podmiotu, który nie istnieje, jest pierwotnym i nieusuwalnym brakiem procesowym. Powód, mimo informacji o likwidacji pozwanego, nie podjął działań w celu uzupełnienia braku zdolności sądowej lub wskazania właściwego następcy prawnego. Obowiązek prawidłowego oznaczenia strony pozwanej spoczywa na powodzie, a sąd nie może wyręczać strony w jej obowiązkach procesowych.
Odrzucone argumenty
Możliwość sprostowania oczywistej omyłki w oznaczeniu strony pozwanej poprzez wskazanie następcy prawnego (PKP (...) z siedzibą w N.).
Godne uwagi sformułowania
nieusuwalny, pierwotny brak zdolności sądowej nie mogła ona uzyskać osobowości prawnej, ani stać się jednostką organizacyjną, o jakiej mowa w art. 64 §1 1 kpc , gdyż jako strona oznaczony w pozwie podmiot nie istnieje sprostowanie oczywistej omyłki w pisowni transfer zakładu pracy skutkujący zmianę pracodawcy Brak zdolności sądowej jest bezwzględną przesłanką procesową. Rzeczywisty brak podmiotu, z udziałem którego postępowania mogłoby się toczyć, to w istocie pierwotny (i nieusuwalny) brak zdolności sądowej. Działanie sądu z urzędu mogłoby prowadzić do naruszenia prawa do bezstronnego sądu i odpowiadającego mu obowiązku przestrzegania zasady równego traktowania stron
Skład orzekający
Mirosław Szwagierczak
przewodniczący-sprawozdawca
Urszula Kocyłowska
sędzia
Roman Skrzypek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zdolności sądowej, następstwa prawnego w sprawach pracowniczych oraz obowiązków stron w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji likwidacji podmiotu i braku jego zdolności sądowej, a także roli profesjonalnego pełnomocnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie prawidłowego oznaczenia strony pozwanej i konsekwencje braku zdolności sądowej, co jest ważnym zagadnieniem dla praktyków prawa pracy i cywilnego.
“Brak zdolności sądowej: dlaczego pozew przeciwko nieistniejącej firmie oznacza przegraną?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III APz 10/12 POSTANOWIENIE Dnia 10 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Mirosław Szwagierczak (spr.) Sędziowie: SSA Urszula Kocyłowska SSA Roman Skrzypek po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa H. P. przeciwko PKP (...) w P. o zapłatę na skutek zażalenia powoda od postanowienia Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 23 lipca 2012 r. sygn. akt III P 5/12 p o s t a n a w i a: o d d a l i ć zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 lipca 2012 roku Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Przemyślu odrzucił pozew „wobec nieusuwalnego , pierwotnego braku zdolności sądowej wskazanej w pozwie strony pozwanej ( art. 199 § 1 pkt 3 kpc )”. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 102 kpc . „Brak zdolności sądowej w odniesieniu do pozwanego PKP (...) był brakiem nie dającym się uzupełnić, gdyż nie mogła ona uzyskać osobowości prawnej, ani stać się jednostką organizacyjną, o jakiej mowa w art. 64 §1 1 kpc , gdyż jako strona oznaczony w pozwie podmiot nie istnieje” – podkreśla Sąd Okręgowy. W zażaleniu, na to postanowienie powód - działając przez profesjonalnego pełnomocnika – zarzucił naruszenie art. 189 § 1 i 2 kpc , gdyż powód może uzupełnić brak w zakresie zdolności pozwanego i w miejsce zlikwidowanej PKP (...) , jako następcę prawnego, wskazać PKP (...) z siedzibą w N. albowiem jest to jedyne „sprostowanie oczywistej omyłki w pisowni”. Rozpoznając zażalenie Sąd Apelacyjny ustalił i rozważył, co następuje: 1.W pozwie z 30 grudnia 2011 r., powód jako pozwanego wskazał PKP (...) w P. , który to Zakład, w związku ze zmianami organizacyjnymi w Spółce, od 1 stycznia 2011 r. już nie istnieje. Powstała, w wyniku połączenia PKP (...) w P. , nowa jednostka organizacyjna: PKP (...) z siedzibą w N. . Doszło więc do transferu zakładu pracy skutkującego zmianę pracodawcy – w rozumieniu art. 3 k.p. w związku z art. 23 1 k.p. oraz art. 460 § 1 kpc . I właśnie dlatego należy przyjąć, czego w istocie skarżący nie kwestionuje, iż stroną pozwaną powinien tu być PKP (...) z siedzibą w N. . 2.O likwidacji dotychczasowego pracodawcy p. H. P. jego profesjonalny pełnomocnik był informowany co najmniej trzykrotnie (v. – pismo z dnia 12.12.2011 r. stanowiące odpowiedź na wezwanie do zapłaty – k. 59 – odpowiedź na pozew – v. k. 85 oraz na rozprawie w dn. 23.07.2012 r. – v. protokół rozprawy k. 103). Nie przedsięwziął jednak żadnych sanacyjnych czynności procesowych. Tym samym nie sposób podzielić supozycji skarżącego o niemożności samodzielnego ustalenia przezeń legitymacji biernej strony pozwanej oraz jej zdolności sądowej. 3.Zdolność sądowa jest bezwzględną przesłanką procesową. Jej brak stanowi przeszkodę procesową, którą Sąd bierze pod uwagę z urzędu w każdym stanie sprawy (zd. trzecie art. 202 kpc ). Atrybutem zdolności sądowej jest przymiot (istniejącej osoby fizycznej czy jednostki organizacyjnej) pozwalający na możności przeprowadzenia z jej udziałem ważnego postepowania sądowego. Rzeczywisty brak podmiotu, z udziałem którego postępowania mogłoby się toczyć, to w istocie pierwotny (i nieusuwalny) brak zdolności sądowej. W tym wypadku art. 70 kpc nie ma zastosowania a pozew podlega odrzuceniu - na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 kpc (wykluczone jest prowadzenie procesu z podmiotem, który nie istnieje). 4.Zasadniczo myli się profesjonalny pełnomocnik powoda jeśli oczekuje, w danej sytuacji procesowej, podejmowania przez sąd pracy czynności z urzędu (np. wezwanie o sprostowanie lub konkretyzację oznaczenia strony pozwanej). Wszak to stronę powodową obciąża obowiązek właściwego doboru przeciwnika procesowego oraz jego prawidłowe oznaczenie (wg. przyjętej konstrukcji prawnej) – odpowiednio do woli powoda. Działanie sądu z urzędu mogłoby prowadzić do naruszenia prawa do bezstronnego sądu i odpowiadającego mu obowiązku przestrzegania zasady równego traktowania stron (patrz: art. 5 kpc , ale również art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji R.P. ), co mogłoby skutkować nawet nieważnością postępowania (gdyby strona została pozbawiona możności obrony swoich praw – art. 379 pkt 5 kpc ). Zupełną dowolnością obarczone jest oczekiwanie profesjonalnego pełnomocnika, iż to sąd (procesowy) wyręczy go w powinnościach obciążających stronę. 5.W świetle tego co powiedziano wyżej zarzut skarżącego „naruszenia art. 199 § 1 i § 2 kpc ” jest niezasadny, a jako taki skutkował też oddaleniem zażalenia – na podstawie art. 397 § 2 zd. 1 kpc w związku z art. 385 kpc . Reasumując orzeczono jak w sentencji. (...) (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI