III APZ 10/12

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2013-01-10
SAOSPracystosunki pracyŚredniaapelacyjny
zdolność sądowanastępstwo prawnelikwidacja pracodawcyodrzucenie pozwuzażaleniePKPpełnomocnik

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda, potwierdzając odrzucenie pozwu z powodu braku zdolności sądowej pozwanego podmiotu, który już nie istniał.

Powód złożył pozew przeciwko PKP (...) w P., które jednak już nie istniało od 1 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił pozew z powodu braku zdolności sądowej pozwanego. Powód w zażaleniu domagał się sprostowania oznaczenia strony pozwanej jako następcy prawnego. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, wskazując, że brak zdolności sądowej był pierwotny i nieusuwalny, a powód, mimo informacji o likwidacji pozwanego, nie podjął odpowiednich kroków procesowych.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Przemyślu, który odrzucił pozew z powodu braku zdolności sądowej pozwanego podmiotu – PKP (...) w P. Sąd Okręgowy uznał, że wskazany podmiot nie istnieje, a brak zdolności sądowej jest pierwotny i nieusuwalny. Powód, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie przepisów kpc, twierdząc, że możliwe jest sprostowanie oczywistej omyłki i wskazanie następcy prawnego, czyli PKP (...) z siedzibą w N. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, rozpoznając zażalenie, ustalił, że PKP (...) w P. zostało zlikwidowane z dniem 1 stycznia 2011 r., a jego następcą prawnym jest PKP (...) z siedzibą w N. Sąd podkreślił jednak, że profesjonalny pełnomocnik powoda był wielokrotnie informowany o likwidacji pozwanego i nie podjął żadnych działań w celu uzupełnienia braku zdolności sądowej. Sąd Apelacyjny przypomniał, że zdolność sądowa jest bezwzględną przesłanką procesową, a jej brak skutkuje odrzuceniem pozwu. Sąd zaznaczył również, że obowiązek prawidłowego oznaczenia strony pozwanej spoczywa na powodzie, a sąd nie może wyręczać strony w jej obowiązkach procesowych, gdyż mogłoby to naruszyć zasadę bezstronności i równego traktowania stron. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak zdolności sądowej pozwanego podmiotu, który nie istnieje, jest pierwotnym i nieusuwalnym brakiem procesowym, skutkującym odrzucenie pozwu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że skoro pozwany podmiot (PKP (...) w P.) został zlikwidowany i nie istnieje, to jego brak zdolności sądowej jest pierwotny i nieusuwalny. Powód, mimo posiadania informacji o likwidacji, nie podjął działań w celu uzupełnienia braku lub wskazania właściwego następcy prawnego, co uniemożliwia prowadzenie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

PKP (...) z siedzibą w N. (jako następca prawny)

Strony

NazwaTypRola
H. P.osoba_fizycznapowód
PKP (...) w P.innepozwany
PKP (...) z siedzibą w N.innenastępca prawny pozwanego

Przepisy (15)

Główne

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Odrzucenie pozwu następuje w przypadku stwierdzenia pierwotnego i nieusuwalnego braku zdolności sądowej.

k.p.c. art. 397 § § 2 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala zażalenie.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 70

Kodeks postępowania cywilnego

Nie ma zastosowania w przypadku pierwotnego braku zdolności sądowej.

k.p.c. art. 202 § zd. trzecie

Kodeks postępowania cywilnego

Brak zdolności sądowej jest przesłanką procesową, którą sąd bierze pod uwagę z urzędu w każdym stanie sprawy.

k.p. art. 3

Kodeks pracy

Dotyczy transferu zakładu pracy i zmiany pracodawcy.

k.p. art. 23

Kodeks pracy

Dotyczy transferu zakładu pracy i zmiany pracodawcy.

k.p.c. art. 460 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy następstwa prawnego.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy orzekania o kosztach sądowych w wypadkach szczególnie uzasadnionych.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Równość wobec prawa.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

k.p.c. art. 5

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek działania sądu z urzędu.

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania w przypadku pozbawienia strony możności obrony praw.

k.p.c. art. 189 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy sprostowania oczywistej omyłki.

k.p.c. art. 64 § §1 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zdolności prawnej jednostek organizacyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zdolności sądowej pozwanego podmiotu, który nie istnieje, jest pierwotnym i nieusuwalnym brakiem procesowym. Powód, mimo informacji o likwidacji pozwanego, nie podjął działań w celu uzupełnienia braku zdolności sądowej lub wskazania właściwego następcy prawnego. Obowiązek prawidłowego oznaczenia strony pozwanej spoczywa na powodzie, a sąd nie może wyręczać strony w jej obowiązkach procesowych.

Odrzucone argumenty

Możliwość sprostowania oczywistej omyłki w oznaczeniu strony pozwanej poprzez wskazanie następcy prawnego (PKP (...) z siedzibą w N.).

Godne uwagi sformułowania

nieusuwalny, pierwotny brak zdolności sądowej nie mogła ona uzyskać osobowości prawnej, ani stać się jednostką organizacyjną, o jakiej mowa w art. 64 §1 1 kpc , gdyż jako strona oznaczony w pozwie podmiot nie istnieje sprostowanie oczywistej omyłki w pisowni transfer zakładu pracy skutkujący zmianę pracodawcy Brak zdolności sądowej jest bezwzględną przesłanką procesową. Rzeczywisty brak podmiotu, z udziałem którego postępowania mogłoby się toczyć, to w istocie pierwotny (i nieusuwalny) brak zdolności sądowej. Działanie sądu z urzędu mogłoby prowadzić do naruszenia prawa do bezstronnego sądu i odpowiadającego mu obowiązku przestrzegania zasady równego traktowania stron

Skład orzekający

Mirosław Szwagierczak

przewodniczący-sprawozdawca

Urszula Kocyłowska

sędzia

Roman Skrzypek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zdolności sądowej, następstwa prawnego w sprawach pracowniczych oraz obowiązków stron w postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji likwidacji podmiotu i braku jego zdolności sądowej, a także roli profesjonalnego pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie prawidłowego oznaczenia strony pozwanej i konsekwencje braku zdolności sądowej, co jest ważnym zagadnieniem dla praktyków prawa pracy i cywilnego.

Brak zdolności sądowej: dlaczego pozew przeciwko nieistniejącej firmie oznacza przegraną?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III APz 10/12 POSTANOWIENIE Dnia 10 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Mirosław Szwagierczak (spr.) Sędziowie: SSA Urszula Kocyłowska SSA Roman Skrzypek po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa H. P. przeciwko PKP (...) w P. o zapłatę na skutek zażalenia powoda od postanowienia Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 23 lipca 2012 r. sygn. akt III P 5/12 p o s t a n a w i a: o d d a l i ć zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 lipca 2012 roku Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Przemyślu odrzucił pozew „wobec nieusuwalnego , pierwotnego braku zdolności sądowej wskazanej w pozwie strony pozwanej ( art. 199 § 1 pkt 3 kpc )”. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 102 kpc . „Brak zdolności sądowej w odniesieniu do pozwanego PKP (...) był brakiem nie dającym się uzupełnić, gdyż nie mogła ona uzyskać osobowości prawnej, ani stać się jednostką organizacyjną, o jakiej mowa w art. 64 §1 1 kpc , gdyż jako strona oznaczony w pozwie podmiot nie istnieje” – podkreśla Sąd Okręgowy. W zażaleniu, na to postanowienie powód - działając przez profesjonalnego pełnomocnika – zarzucił naruszenie art. 189 § 1 i 2 kpc , gdyż powód może uzupełnić brak w zakresie zdolności pozwanego i w miejsce zlikwidowanej PKP (...) , jako następcę prawnego, wskazać PKP (...) z siedzibą w N. albowiem jest to jedyne „sprostowanie oczywistej omyłki w pisowni”. Rozpoznając zażalenie Sąd Apelacyjny ustalił i rozważył, co następuje: 1.W pozwie z 30 grudnia 2011 r., powód jako pozwanego wskazał PKP (...) w P. , który to Zakład, w związku ze zmianami organizacyjnymi w Spółce, od 1 stycznia 2011 r. już nie istnieje. Powstała, w wyniku połączenia PKP (...) w P. , nowa jednostka organizacyjna: PKP (...) z siedzibą w N. . Doszło więc do transferu zakładu pracy skutkującego zmianę pracodawcy – w rozumieniu art. 3 k.p. w związku z art. 23 1 k.p. oraz art. 460 § 1 kpc . I właśnie dlatego należy przyjąć, czego w istocie skarżący nie kwestionuje, iż stroną pozwaną powinien tu być PKP (...) z siedzibą w N. . 2.O likwidacji dotychczasowego pracodawcy p. H. P. jego profesjonalny pełnomocnik był informowany co najmniej trzykrotnie (v. – pismo z dnia 12.12.2011 r. stanowiące odpowiedź na wezwanie do zapłaty – k. 59 – odpowiedź na pozew – v. k. 85 oraz na rozprawie w dn. 23.07.2012 r. – v. protokół rozprawy k. 103). Nie przedsięwziął jednak żadnych sanacyjnych czynności procesowych. Tym samym nie sposób podzielić supozycji skarżącego o niemożności samodzielnego ustalenia przezeń legitymacji biernej strony pozwanej oraz jej zdolności sądowej. 3.Zdolność sądowa jest bezwzględną przesłanką procesową. Jej brak stanowi przeszkodę procesową, którą Sąd bierze pod uwagę z urzędu w każdym stanie sprawy (zd. trzecie art. 202 kpc ). Atrybutem zdolności sądowej jest przymiot (istniejącej osoby fizycznej czy jednostki organizacyjnej) pozwalający na możności przeprowadzenia z jej udziałem ważnego postepowania sądowego. Rzeczywisty brak podmiotu, z udziałem którego postępowania mogłoby się toczyć, to w istocie pierwotny (i nieusuwalny) brak zdolności sądowej. W tym wypadku art. 70 kpc nie ma zastosowania a pozew podlega odrzuceniu - na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 kpc (wykluczone jest prowadzenie procesu z podmiotem, który nie istnieje). 4.Zasadniczo myli się profesjonalny pełnomocnik powoda jeśli oczekuje, w danej sytuacji procesowej, podejmowania przez sąd pracy czynności z urzędu (np. wezwanie o sprostowanie lub konkretyzację oznaczenia strony pozwanej). Wszak to stronę powodową obciąża obowiązek właściwego doboru przeciwnika procesowego oraz jego prawidłowe oznaczenie (wg. przyjętej konstrukcji prawnej) – odpowiednio do woli powoda. Działanie sądu z urzędu mogłoby prowadzić do naruszenia prawa do bezstronnego sądu i odpowiadającego mu obowiązku przestrzegania zasady równego traktowania stron (patrz: art. 5 kpc , ale również art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji R.P. ), co mogłoby skutkować nawet nieważnością postępowania (gdyby strona została pozbawiona możności obrony swoich praw – art. 379 pkt 5 kpc ). Zupełną dowolnością obarczone jest oczekiwanie profesjonalnego pełnomocnika, iż to sąd (procesowy) wyręczy go w powinnościach obciążających stronę. 5.W świetle tego co powiedziano wyżej zarzut skarżącego „naruszenia art. 199 § 1 i § 2 kpc ” jest niezasadny, a jako taki skutkował też oddaleniem zażalenia – na podstawie art. 397 § 2 zd. 1 kpc w związku z art. 385 kpc . Reasumując orzeczono jak w sentencji. (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI