III APO 2/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny wyłączył wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach od rozpoznania sprawy z powodu potencjalnego konfliktu interesów związanego z funkcją Wiceprezesa Sądu i przekazał sprawę do innego sądu.
Powódka wniosła o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach, argumentując to związkiem małżeńskim pozwanego z Wiceprezesem tego sądu, która nadzoruje wydziały pracy. Sąd Apelacyjny częściowo uwzględnił wniosek, wyłączając sędziów ze względu na przepisy k.p.c. dotyczące wyłączenia sędziego z mocy ustawy i na wniosek strony, uznając, że okoliczności te mogą budzić uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności. Sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Częstochowie.
W niniejszej sprawie powódka K. G. złożyła wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach od rozpoznania sprawy dotyczącej wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Podstawą wniosku był fakt, że małżonka pozwanego, Pani K. S., pełni funkcję Wiceprezesa Sądu Okręgowego w Gliwicach i sprawuje nadzór nad wydziałami pracy. Powódka argumentowała, że ta okoliczność może budzić uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów orzekających w tej sprawie. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając wniosek, ustalił, że część sędziów złożyła oświadczenia o istnieniu podstaw do wyłączenia ze względu na stosunki służbowe i towarzyskie z Wiceprezesem, podczas gdy inni złożyli oświadczenia o braku takich przesłanek. Sąd Apelacyjny uznał wniosek za częściowo uzasadniony. Wyłączył sędziów na podstawie art. 48 § 1 pkt 2 k.p.c. (wobec SSO Katarzyny Sznajder) oraz art. 49 k.p.c. (wobec pozostałych sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach), wskazując na istnienie związku małżeńskiego pozwanego z Wiceprezesem sądu oraz na stosunki służbowe i osobiste między sędziami, które mogą wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności. Z uwagi na niemożność utworzenia prawidłowego składu orzekającego w Sądzie Okręgowym w Gliwicach, sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Częstochowie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, okoliczność ta, w połączeniu z istniejącymi stosunkami służbowymi i osobistymi między sędziami, może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że związek małżeński pozwanego z Wiceprezesem Sądu Okręgowego, który nadzoruje wydziały pracy, stanowi podstawę do wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 2 k.p.c.). Ponadto, stosunki służbowe i osobiste między sędziami mogą uzasadniać wątpliwości co do ich bezstronności na podstawie art. 49 k.p.c., co w konsekwencji doprowadziło do wyłączenia wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyłączenie sędziów i przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| J. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączenie sędziego z mocy ustawy w przypadku, gdy stroną jest małżonek sędziego lub jego krewny w linii prostej, powinowaty w linii bocznej do drugiego stopnia lub pozostaje z nim w stosunku przysposobienia.
k.p.c. art. 49
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączenie sędziego na wniosek strony, gdy istnieją inne okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 44
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Związek małżeński pozwanego z Wiceprezesem Sądu Okręgowego sprawującym nadzór nad wydziałami pracy. Istnienie stosunków służbowych i osobistych między sędziami Sądu Okręgowego w Gliwicach.
Godne uwagi sformułowania
okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego interes wymiaru sprawiedliwości przemawiał za wyłączeniem od orzekania wszystkich sędziów Sądu Okręgowego
Skład orzekający
Zbigniew Gwizdak
przewodniczący-sprawozdawca
Marek Żurecki
sędzia
Antonina Grymel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziów w sytuacjach, gdy istnieje potencjalny konflikt interesów lub wątpliwość co do bezstronności, zwłaszcza w sądach o mniejszej liczbie sędziów lub w przypadku powiązań rodzinnych z osobami pełniącymi funkcje kierownicze."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach; ogólne zasady wyłączenia sędziego są szeroko stosowane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest bezstronność sędziowska i jak skomplikowane mogą być procedury wyłączenia sędziego, zwłaszcza gdy dotyczy to dużej grupy sędziów w jednym sądzie.
“Wszyscy sędziowie jednego sądu wyłączeni! Sprawa o wynagrodzenie za nadgodziny doprowadziła do bezprecedensowej sytuacji.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III APo 2/15 POSTANOWIENIE Dnia 28 września 2015 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący : SSA Zbigniew Gwizdak (spr.) Sędziowie : SSA Marek Żurecki SSA Antonina Grymel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa K. G. ( K. G. ) przeciwko J. S. ( J. S. ) o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 26 stycznia 2015 r. sygn. akt IV P 340/14 w związku z wnioskiem powódki o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach od rozpoznania sprawy sygn. akt VIII Pa 78/15 postanawia: 1. wyłączyć od orzekania w sprawie sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Gliwicach, a to: SSO Domicelę Gawlińską-Kowalczyk, SSO Ewę Jędrzejowską, SSR del. Beatę Majewską- Czajkowską, SSO Monikę Muszko-Adamczak, SSO Łucję Oleksy-Miszczyk, SSO Barbarę Przybylską, SSO Tadeusza Trojanowskiego, SSO Katarzynę Banko, SSO Mariolę Czech, SSO Elżbietę Gawlik, SSO Elżbietę Kaziród, SSO Jarosława Klon, SSO Renatę Kopała, SSO Martę Kucharczyk-Gemza, SSR del. Sławomira Łabuz, SSO Barbarę Migas, SSO Artura Żymełka, SSO Magdalenę Balion-Hajduk, SSO Barbarę Braziewicz, SSO Henryka Brzyżkiewicz, SSO Ewę Buczek-Fidyka, SSO Leszka Dąbek, SSO Andrzeja Dyrda, SSO Krystynę Hadryś, SSO Annę Hajda, SSR del. Marylę Majewską-Lewandowską, SSO Lucynę Morys-Magiera, SSO Danutę Pacześniowską, SSR del. Marcina Rak, SSO Gabrielę Sobczyk, SSO Tomasza Tatarczyk, SSR del. Romana Troll, SSO Adama Chodkiewicz, SSO Arkadiusza Cichockiego, SSO Agatę Dybek-Zdyń, SSR del. Marcina Gałka, SSO Barbarę Kempińską-Krawczyk, SSO Sławomira Lach, SSO Wojciecha Samsonowskiego, SSO Sewera Skumiał, SSO Ryszarda Furman, SSR del. Katarzynę Gozdawa-Grajewską, SSR del. Annę Górny, SSO Sławomira Klekockiego, SSO Adama Kołodziejczyk, SSO Jacka Myśliwiec, SSO Olgę Nocoń, SSO Aleksandrę Odoj-Jarek, SSO Edytę Pachla, SSO Lucynę Pradelską-Staniczek, SSR del. Grażynę Suchecką, SSO Kazimierza Cieślikowskiego, SSO Krzysztofa Ficek, SSO Agatę Gawron-Sambura, SSO Grzegorza Kiepura, SSO Arkadiusza Łata, SSO Marcina Mierz, SSO Piotra Mika, SSR del. Małgorzatę Peteja-Żak, SSO Marcina Schoenborn, SSO Grażynę Tokarczyk, SSO Bożenę Żywioł, SSO Bogdana Jajszczok, SSO Andrzeja Janczyszyn, SSO Józefa Kaczmarczyk, SSO Mirosława Płysa, SSO Grażynę Stankiewicz-Chimiak, SSO Ewę Stępień, SSO Patrycję Bogacińską-Piątek, SSO Marię Gawlik, SSO Teresę Kalinka, SSO Jolantę Łanowy, SSO Grażynę Łazowską, SSO Joannę Smycz, SSO Mariolę Szmajduch, SSO Marię Konieczna, SSO Janinę Kościelniak, SSO Barbarę Kużdrzał-Kiermaszek, SSO Mariolę Łącką, SSO Iwonę Nowak, SSO Marię Olszowską, SSO Leszka Guza, SSO Małgorzatę Korfanty, SSO Barbarę Przybyła, SSO Lesława Zielińskiego, SSO Katarzynę Żymełka, SSO Małgorzatę Andrzejewską, SSO Magdalenę Hupa-Dębską, SSO Teresę Kołeczko-Wacławik, SSO Elżbietę Matyasik, SSO Anitę Ossak, SSO Tomasza Pawlik, SSO Dariusza Prażmowskiego, SSO Mirellę Szpyrka, SSO Ewę Trzeja-Wagner, SSO Iwonę Wańczura, SSO Krystynę Wiśniewską-Drobny, SSO Ilonę Wita, SSO Arkadię Wyraz-Wieczorek, SSO Ewę Dawczak-Schaefer, SSO Andrzeja Kieć, SSO Piotra Sucheckiego, SSO Katarzynę Sznajder, SSO Urszulę Walenta, SSO Wojciecha Wilczek; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie; 3. sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Częstochowie. /-/ SSA Marek Żurecki /-/ SSA Zbigniew Gwizdak /-/ SSA Antonina Grymel Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III APo 2/15 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 8 lipca 2015 r., powódka K. G. wniosła o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach, a to: SSO Domicelę Gawlińską-Kowalczyk, SSO Ewę Jędrzejowską, SSR del. Beatę Majewską- Czajkowską, SSO Monikę Muszko-Adamczak, SSO Łucję Oleksy-Miszczyk, SSO Barbarę Przybylską, SSO Tadeusza Trojanowskiego, SSO Katarzynę Banko, SSO Mariolę Czech, SSO Elżbietę Gawlik, SSO Elżbietę Kaziród, SSO Jarosława Klon, SSO Renatę Kopała, SSO Martę Kucharczyk-Gemza, SSR del. Sławomira Łabuz, SSO Barbarę Migas, SSO Artura Żymełka, SSO Magdalenę Balion-Hajduk, SSO Barbarę Braziewicz, SSO Henryka Brzyżkiewicz, SSO Ewę Buczek-Fidyka, SSO Leszka Dąbek, SSO Andrzeja Dyrda, SSO Krystynę Hadryś, SSO Annę Hajda, SSR del. Marylę Majewską-Lewandowską, SSO Lucynę Morys-Magiera, SSO Danutę Pacześniowską, SSR del. Marcina Rak, SSO Gabrielę Sobczyk, SSO Tomasza Tatarczyk, SSR del. Romana Troll, SSO Adama Chodkiewicz, SSO Arkadiusza Cichockiego, SSO Agatę Dybek-Zdyń, SSR del. Marcina Gałka, SSO Barbarę Kempińską-Krawczyk, SSO Sławomira Lach, SSO Wojciecha Samsonowskiego, SSO Sewera Skumiał, SSO Ryszarda Furman, SSR del. Katarzynę Gozdawa-Grajewską, SSR del. Annę Górny, SSO Sławomira Klekockiego, SSO Adama Kołodziejczyk, SSO Jacka Myśliwiec, SSO Olgę Nocoń, SSO Aleksandrę Odoj-Jarek, SSO Edytę Pachla, SSO Lucynę Pradelską-Staniczek, SSR del. Grażynę Suchecką, SSO Kazimierza Cieślikowskiego, SSO Krzysztofa Ficek, SSO Agatę Gawron-Sambura, SSO Grzegorza Kiepura, SSO Arkadiusza Łata, SSO Marcina Mierz, SSO Piotra Mika, SSR del. Małgorzatę Peteja-Żak, SSO Marcina Schoenborn, SSO Grażynę Tokarczyk, SSO Bożenę Żywioł, SSO Bogdana Jajszczok, SSO Andrzeja Janczyszyn, SSO Józefa Kaczmarczyk, SSO Mirosława Płysa, SSO Grażynę Stankiewicz-Chimiak, SSO Ewę Stępień, SSO Patrycję Bogacińską-Piątek, SSO Marię Gawlik, SSO Teresę Kalinka, SSO Jolantę Łanowy, SSO Grażynę Łazowską, SSO Joannę Smycz, SSO Mariolę Szmajduch, SSO Marię Konieczna, SSO Janinę Kościelniak, SSO Barbarę Kużdrzał-Kiermaszek, SSO Mariolę Łącką, SSO Iwonę Nowak, SSO Marię Olszowską, SSO Leszka Guza, SSO Małgorzatę Korfanty, SSO Barbarę Przybyła, SSO Lesława Zielińskiego, SSO Katarzynę Żymełka, SSO Małgorzatę Andrzejewską, SSO Magdalenę Hupa-Dębską, SSO Teresę Kołeczko-Wacławik, SSO Elżbietę Matyasik, SSO Anitę Ossak, SSO Tomasza Pawlik, SSO Dariusza Prażmowskiego, SSO Mirellę Szpyrka, SSO Ewę Trzeja-Wagner, SSO Iwonę Wańczura, SSO Krystynę Wiśniewską-Drobny, SSO Ilonę Wita, SSO Arkadię Wyraz-Wieczorek, SSO Ewę Dawczak-Schaefer, SSO Andrzeja Kieć, SSO Piotra Sucheckiego, SSO Katarzynę Sznajder, SSO Urszulę Walenta, SSO Wojciecha Wilczek - od rozpoznania sprawy z jej apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 26 stycznia 2015 r. (sygn. akt SR: IV P 340/14), przeciwko J. S. , jaka zawisła przed Sądem Okręgowym w Gliwicach pod sygn. akt VIII Pa 78/15. Uzasadniając wniosek powódka podała, iż małżonka pozwanego - Pani K. S. jest Sędzią Sądu Okręgowego w Gliwicach, a nadto Wiceprezesem Sądu Okręgowego w Gliwicach, w związku z czym do jej obowiązków należy w szczególności sprawowanie stałego bezpośredniego nadzoru nad funkcjonowaniem Wydziałów VIII i IX Sądu Okręgowego, tj. Wydziałami Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym, w ocenie powódki, okoliczność ta może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności Sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Gliwicach w przedmiotowej sprawie. Podkreśliła, że za takim rozumowaniem przemawia orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego oraz sądów apelacyjnych w analogicznych sprawach. W toku postępowania część sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach oraz sędziów sądów rejonowych na stałe delegowanych do orzekania w Sądzie Okręgowym w Gliwicach złożyła oświadczenia, iż z ich strony zachodzą podstawy do wyłączenia, wobec łączących ich z osobą SSO Katarzyny Sznajder stosunków służbowych i towarzyskich, część zaś sędziów złożyła oświadczenia o braku przesłanek z art. 48 k.p.c. lub art. 49 k.p.c. , jakie mogłyby zostać uznane za uzasadnioną przyczynę do orzekania przez nich w przedmiotowej sprawie (por. k. 3-39). Zarazem żadnych oświadczeń nie złożyli sędziowie: SSO Adam Kołodziejczyk, wobec zawieszenia w obowiązkach służbowych, SSO Wojciech Hajduk (stała delegacja do Ministerstwa Sprawiedliwości, SSO Maria Pierzycka – Pająk stała delegacja do Sądu Apelacyjnego w Katowicach), SSO Andrzej Ziębiński (stała delegacja do Sądu Apelacyjnego w Katowicach) oraz SSO Maria Gawlik, wobec długotrwałego zwolnienia chorobowego. Jednocześnie – pomimo braku objęcia wnioskiem – oświadczenie o istnieniu podstaw do wyłączenia złożyła SSO Brabara Konińska (k.40). Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo uzasadniony, tym niemniej nawet jego częściowe uwzględnienie powoduje konieczność wyznaczenia do rozpoznania sprawy innego sądu równorzędnego. Tytułem wstępu godzi się przypomnieć, że Kodeks postępowania cywilnego w przepisach działu III, tytułu I, Księgi pierwszej, Części pierwszej ( art. 48-54 ) przewiduje instytucję wyłączenia sędziego zarówno z mocy samej ustawy ( art. 48 k.p.c. ), jak i na wniosek strony ( art. 49 k.p.c. ). Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy są obiektywne i nie zależą od jakiegokolwiek subiektywnego stosunku sędziego do prowadzonego postępowania, czy też jego stron i znajdują pełne i wyczerpujące wyszczególnienie w treści przepisu art. 48 k.p.c. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony ( art. 49 k.p.c. ), są warunkowane istnieniem okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż wobec występowania w niniejszej sprawie okoliczności istnienia związku małżeńskiego pozwanego z wiceprezesem Sądu Okręgowego, powołanego do rozpoznania apelacji w sprawie, przyczyny takie zachodzą w stosunku do tego Sędziego, już to ze względu na unormowanie art. 48 § 1 pkt 2 k.p.c. Jednocześnie w stosunku do pozostałych sędziów wniosek uzasadniony jest istnieniem stosunków służbowych i osobistych pomiędzy wiceprezesem, a pozostałymi sędziami orzekającymi w Sądzie Okręgowym w Gliwicach. Podkreślić należy, iż w ocenie komentatorów Kodeksu postępowania cywilnego tego rodzaju stosunek służbowy, a także osobisty, jest jedną z okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (por. M. Jędrzejewska , aktualizacja J. Gudowski [w:] T. Ereciński (red.). Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze. Tom 1. Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2012 s. 276-277). W realiach niniejszej sprawy zauważyć należy, iż znaczna część sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Gliwicach (a także delegowanych do orzekania w tym sądzie sędziów sądów rejonowych) złożyła oświadczenia o występowaniu okoliczności mogących wywoływać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w rozumieniu art. 49 k.p.c. Zarazem okoliczność leżąca u podstaw wniosku o wyłączenia może mieć, szczególnie w świetle treści uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt P 8/07 oraz dokonanej w następstwie tego wyroku nowelizacji art. 49 k.p.c. , wpływ na występowanie okoliczności wywołujących uzasadnione wątpliwości co do bezstronności w odniesieniu do wszystkich sędziów tego Sądu. Wprawdzie część sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Gliwicach, złożyła oświadczenia o braku występowania w sprawie okoliczności, mogących wywoływać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w rozumieniu art. 49 k.p.c. , niemniej jednak uwzględniając realia niniejszej sprawy, interes wymiaru sprawiedliwości przemawiał za wyłączeniem od orzekania wszystkich sędziów Sądu Okręgowego (a także delegowanych sędziów sądów rejonowych) objętych wnioskiem o wyłączenie, a także SSO Barbary Konińskiej, pomimo, iż tego sędziego wniosek o wyłączenie nie obejmował, lecz sędzia ten złożył niezależnie oświadczenie o istnieniu podstaw do wyłączenia od orzekania w sprawie. Jednocześnie Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o wyłączenie co do sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach nie orzekających faktycznie z różnych przyczyn w tym Sądzie (ze względu na delegowanie, zwolnienie chorobowe, czy zawieszenie w obowiązkach służbowych), lecz oddalenie wniosku co do tych Sędziów nie mogło mieć wpływu na konieczność przekazania sprawy do rozpoznania sprawy Sądowi Okręgowemu w Częstochowie, jako sądowi równorzędnemu, spowodowanego brakiem możliwości utworzenia przepisanego składu orzeczniczego w Sądzie Okręgowym w Gliwicach. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny orzekł, jak w punktach 1 oraz 2 postanowienia na mocy art. art. 48 § 1 pkt 2 k.p.c. co do SSO Katarzyny Sznajder, zaś na podstawie art. 49 k.p.c. w stosunku do pozostałych sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach. Co do punktu 3 postanowienia orzeczono na zasadzie art. 44 k.p.c. /-/ SSA Marek Żurecki /-/ SSA Zbigniew Gwizdak /-/ SSA Antonina Grymel Sędzia Przewodniczący Sędzia ek
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI