III APA 9/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód P. S. dochodził od pozwanego Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego (...) spółki jawnej zapłaty zadośćuczynienia, zwrotu kosztów opieki, zwrotu utraconego dochodu oraz renty wyrównawczej w związku z wypadkiem przy pracy, który miał miejsce 18 lipca 2016 r. podczas obsługi wielopiły. Sąd Okręgowy w Szczecinie zasądził część dochodzonych kwot, uznając odpowiedzialność pozwanego na zasadzie ryzyka (art. 435 § 1 k.c.) i oddalając zarzut przedawnienia. Sąd Okręgowy ustalił, że pozwany naruszył liczne przepisy BHP, co przyczyniło się do wypadku, i nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych. Obie strony wniosły apelacje. Powód domagał się podwyższenia zadośćuczynienia, a pozwany kwestionował odpowiedzialność, wysokość zasądzonych kwot oraz zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił obie apelacje, podzielając ustalenia faktyczne i prawne Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny potwierdził odpowiedzialność pozwanego na zasadzie ryzyka, uznał, że zarzut przedawnienia był bezzasadny, a także że pozwany nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, w szczególności wyłącznej winy poszkodowanego. Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów proceduralnych dotyczących dopuszczenia dowodów z opinii biegłych ani naruszeń prawa materialnego. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego oparto na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu. Sąd Apelacyjny sprostował oczywistą omyłkę w dacie wyroku Sądu Okręgowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności pracodawcy za wypadek przy pracy zleceniobiorcy w kontekście naruszeń BHP i zasady ryzyka; interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń cywilnoprawnych; zasady ustalania wysokości zadośćuczynienia i rent.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące stanu technicznego maszyny i organizacji pracy mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie do innych spraw.
Zagadnienia prawne (5)
Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za wypadek przy pracy zleceniobiorcy, jeśli doszło do naruszenia przepisów BHP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za wypadek przy pracy zleceniobiorcy, jeśli doszło do naruszenia przepisów BHP, a pracodawca nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny potwierdził odpowiedzialność pozwanego na zasadzie ryzyka (art. 435 § 1 k.c.) za wypadek zleceniobiorcy, wskazując na liczne naruszenia przepisów BHP przez pracodawcę i brak wykazania przez niego przesłanek zwalniających z odpowiedzialności (siła wyższa, wyłączna wina poszkodowanego lub osoby trzeciej).
Czy roszczenia wynikające z umowy zlecenia, związane z wypadkiem przy pracy, podlegają przedawnieniu według przepisów Kodeksu cywilnego czy Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenia wynikające z umowy zlecenia, nawet jeśli dotyczą wypadku przy pracy, podlegają przedawnieniu według przepisów Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że skoro strony łączyła umowa zlecenia (stosunek cywilnoprawny), to terminy przedawnienia roszczeń należy ustalać w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego, a nie Kodeksu pracy.
Czy pracodawca może uwolnić się od odpowiedzialności za wypadek przy pracy zleceniobiorcy, powołując się na wyłączną winę poszkodowanego, jeśli sam dopuścił się rażących naruszeń przepisów BHP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie może uwolnić się od odpowiedzialności, powołując się na wyłączną winę poszkodowanego, jeśli sam dopuścił się rażących naruszeń przepisów BHP, które przyczyniły się do wypadku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że pozwany nie wykazał wyłącznej winy powoda, ponieważ sam dopuścił się rażących naruszeń przepisów BHP, tolerował niewłaściwe praktyki i nie zapewnił bezpiecznych warunków pracy, co stanowiło istotną przyczynę wypadku.
Jakie są kryteria ustalania wysokości zadośćuczynienia za krzywdę po wypadku przy pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wysokość zadośćuczynienia powinna uwzględniać rozmiar cierpień fizycznych i psychicznych, długotrwałość choroby, trwałość następstw urazu, konsekwencje dla życia osobistego i społecznego, wiek poszkodowanego oraz aktualne realia społeczno-ekonomiczne.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny i powinno uwzględniać subiektywne odczucia poszkodowanego oraz obiektywne kryteria, takie jak trwały uszczerbek na zdrowiu, wiek, wykształcenie i przebieg ścieżki zawodowej.
Czy świadczenia z ubezpieczenia społecznego (np. jednorazowe odszkodowanie z ZUS) wyłączają lub zmniejszają roszczenia odszkodowawcze pracodawcy z tytułu wypadku przy pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenia z ubezpieczenia społecznego nie zastępują świadczeń z tytułu odpowiedzialności pracodawcy i nie wyłączają roszczeń cywilnoprawnych, choć mogą być uwzględnione przy ustalaniu wysokości odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że jednorazowe odszkodowanie z ZUS ma charakter ryczałtowy i stanowi jedynie częściową kompensację szkód, nie zastępując pełnego odszkodowania należnego na podstawie przepisów prawa cywilnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe (...) spółka jawna w W. | spółka | pozwany |
| (...) S.A. | spółka | przypozwany |
Przepisy (26)
Główne
k.c. art. 435 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność prowadzącego przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody na zasadzie ryzyka za szkodę wyrządzoną przez ruch przedsiębiorstwa.
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę.
k.c. art. 444 § 1
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody obejmuje koszty leczenia i inne wydatki wynikłe z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.
k.c. art. 444 § 2
Kodeks cywilny
Renta wyrównawcza w przypadku utraty zdolności do pracy lub zwiększenia potrzeb.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, których nie osiągnął.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Terminy przedawnienia roszczeń (zasadniczo 6 lat, dla świadczeń okresowych i związanych z działalnością gospodarczą - 3 lata, z końcem roku kalendarzowego).
k.c. art. 442 § 1
Kodeks cywilny
Terminy przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym (3 lata od dowiedzenia się o szkodzie i sprawcy, nie dłużej niż 10 lat od zdarzenia; 20 lat dla zbrodni/występku).
k.p. art. 300
Kodeks pracy
W sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
k.p. art. 207
Kodeks pracy
Obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
k.p. art. 304 § 1
Kodeks pracy
Obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przez pracodawcę lub osobę organizującą pracę, również wobec osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych.
k.p. art. 304 § 1
Kodeks pracy
Obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przez pracodawcę lub osobę organizującą pracę, również wobec osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych.
k.p. art. 304 § 1
Kodeks pracy
Obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przez pracodawcę lub osobę organizującą pracę, również wobec osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych.
k.p. art. 207 § 2
Kodeks pracy
Odpowiedzialność pracodawcy za stan bezpieczeństwa i higieny pracy także w odniesieniu do osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych.
Dz.U. z 2002 r. Nr 191, poz. 1596 art. 34
Rozporządzenie Ministra Gospodarki
Minimalne wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy.
Dz.U. z 2002 r. Nr 191, poz. 1596 art. 27
Rozporządzenie Ministra Gospodarki
Obowiązek pracodawcy poddawania maszyny okresowej kontroli.
Dz.U. z 2002 r. Nr 191, poz. 1596 art. 15 § 3
Rozporządzenie Ministra Gospodarki
Wymagania dotyczące osłon i urządzeń ochronnych przy maszynach.
Dz.U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 art. 56 § 2
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej
Konstrukcja urządzeń ochronnych przy maszynach szczególnie niebezpiecznych.
Dz.U. z 2000 r. Nr 36, poz. 409 art. 6 § 1
Rozporządzenie Ministra Gospodarki
Zastosowanie odpowiednich urządzeń ochronnych przy obsłudze obrabiarek do drewna.
Dz.U. z 2000 r. Nr 36, poz. 409 art. 6 § 2
Rozporządzenie Ministra Gospodarki
Wyposażenie obrabiarek w urządzenie do hamowania.
Dz.U. z 2000 r. Nr 36, poz. 409 art. 7 § 4
Rozporządzenie Ministra Gospodarki
Zabudowa i osłonięcie narzędzi tnących w obrabiarkach do drewna.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozliczenie kosztów sądowych.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Swobodna ocena dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z opinii biegłego.
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
Żądanie ustnego wyjaśnienia opinii lub dopuszczenie dowodu z dodatkowej opinii.
k.p.c. art. 362
Kodeks postępowania cywilnego
Zmniejszenie obowiązku naprawienia szkody stosownie do stopnia przyczynienia się poszkodowanego.
Dz. U. z 2018 r., poz. 1104 art. 5 § 1
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks Cywilny oraz niektórych innych ustaw
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność pozwanego na zasadzie ryzyka za wypadek przy pracy zleceniobiorcy. • Naruszenie przepisów BHP przez pracodawcę jako istotna przyczyna wypadku. • Bezzasadność zarzutu przedawnienia roszczeń. • Brak przesłanek egzoneracyjnych zwalniających pracodawcę z odpowiedzialności. • Prawidłowe ustalenie wysokości zadośćuczynienia, renty i kosztów opieki przez Sąd Okręgowy.
Odrzucone argumenty
Wyłączna wina poszkodowanego jako podstawa zwolnienia pracodawcy z odpowiedzialności. • Przedawnienie roszczeń. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów o odpowiedzialności pracodawcy. • Zawyżenie lub zaniżenie wysokości zadośćuczynienia. • Naruszenie przepisów proceduralnych przez Sąd Okręgowy (oddalenie wniosków dowodowych).
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. • Przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody. • Rażące naruszenie przepisów w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. • Zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny. • Świadczenia z ubezpieczenia społecznego nie zastępują świadczeń z tytułu odpowiedzialności pracodawcy.
Skład orzekający
Jolanta Hawryszko
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności pracodawcy za wypadek przy pracy zleceniobiorcy w kontekście naruszeń BHP i zasady ryzyka; interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń cywilnoprawnych; zasady ustalania wysokości zadośćuczynienia i rent."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące stanu technicznego maszyny i organizacji pracy mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie do innych spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy poważnego wypadku przy pracy, który podkreśla znaczenie przestrzegania przepisów BHP i odpowiedzialności pracodawcy, nawet wobec zleceniobiorców. Pokazuje, jak zaniedbania w zakresie bezpieczeństwa mogą prowadzić do tragicznych konsekwencji i długotrwałych sporów sądowych.
“Wypadek przy pracy: Czy pracodawca zawsze odpowiada za błędy zleceniobiorcy?”
Dane finansowe
WPS: 182 020,96 PLN
zadośćuczynienie: 50 000 PLN
zwrot kosztów opieki: 10 860 PLN
zwrot utraconego dochodu: 8794,78 PLN
zwrot utraconego dochodu: 15 311 PLN
comiesięczna renta wyrównawcza: 631,68 PLN
Sektor
przemysł drzewny
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.