Orzeczenie · 2021-01-28

III APA 52/20

Sąd

Sąd Apelacyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2021-01-28

SAOSPracyprawo pracyWysokaapelacyjny

odprawaZUZPrestrukturyzacjawypowiedzenie zmieniającestosunek pracykoszty postępowaniaapelacjasąd pracy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika (M. G.) o zasądzenie odprawy pieniężnej w wysokości 92.160 zł, wynikającej z art. 245 ust. 2 pkt 3 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy (ZUZP) z 1999 r. Pracownik domagał się jej w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z dniem 31 stycznia 2015 r. po odmowie przyjęcia wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy. Pracodawca argumentował, że wypowiedzenie zmieniające nie było wynikiem restrukturyzacji, lecz koniecznością dostosowania warunków zatrudnienia do nowego ZUZP, a proponowane warunki nie były znacząco gorsze, co potwierdza fakt, że większość pracowników przyjęła nowe warunki. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że restrukturyzacja, o której mowa w ZUZP, nie była przyczyną rozwiązania stosunku pracy z powodem, a jego odmowa przyjęcia nowych warunków była wyłączną decyzją, niepodyktowaną przymusem ekonomicznym. Sąd Apelacyjny początkowo zmienił wyrok, przyznając odprawę, ale Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok, wskazując na błędy w wykładni i niepełne rozważenie okoliczności sprawy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Apelacyjny oddalił apelację pracownika, podzielając ustalenia Sądu Okręgowego. Sąd uznał, że choć w przedsiębiorstwie zachodziły zmiany organizacyjne i restrukturyzacyjne, nie dotyczyły one bezpośrednio stanowiska powoda w sposób prowadzący do jego likwidacji i rozwiązania stosunku pracy. Wypowiedzenie zmieniające było konsekwencją wypowiedzenia starego ZUZP i wprowadzenia nowego, a proponowane warunki nie były na tyle niekorzystne, aby uzasadniać odmowę ich przyjęcia i roszczenie o odprawę. Kluczowe było ustalenie, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z inicjatywy pracownika poprzez odmowę przyjęcia nowych warunków, a nie z przyczyn leżących po stronie pracodawcy w rozumieniu art. 245 ZUZP.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja pojęć restrukturyzacji i reorganizacji w kontekście prawa do odprawy pracowniczej, znaczenie porozumień między pracodawcą a związkami zawodowymi, ocena wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych zapisów ZUZP z 1999 r. i konkretnego stanu faktycznego, ale jego wnioski dotyczące interpretacji pojęć restrukturyzacji i przyczyn rozwiązania stosunku pracy mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rozwiązanie stosunku pracy w wyniku odmowy przyjęcia przez pracownika proponowanych przez pracodawcę warunków pracy i płacy, wynikających z nowego Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy, stanowi restrukturyzację lub reorganizację uzasadniającą przyznanie odprawy pieniężnej na podstawie art. 245 ust. 2 pkt 3 ZUZP z 1999 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli proponowane warunki nie były znacząco gorsze i pracodawca nie zamierzał likwidować stanowiska pracy, a odmowa pracownika była główną przyczyną rozwiązania stosunku pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie, czy restrukturyzacja lub reorganizacja była bezpośrednią przyczyną rozwiązania stosunku pracy. W tym przypadku, mimo zmian w przedsiębiorstwie, wypowiedzenie zmieniające warunki pracy nie było spowodowane likwidacją stanowiska powoda, a odmowa przyjęcia nowych warunków przez pracownika była główną przyczyną ustania zatrudnienia. Proponowane warunki nie były na tyle niekorzystne, aby uzasadniać odmowę i roszczenie o odprawę.

Jak należy interpretować pojęcia 'restrukturyzacja' i 'reorganizacja powodująca zwolnienia pracowników' w kontekście art. 245 ust. 2 pkt 3 ZUZP z 1999 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcia te należy interpretować odrębnie i w sposób ścisły, odnosząc je do sytuacji, w których dochodzi do faktycznej likwidacji stanowiska pracy lub etatów, a nie do każdej zmiany organizacyjnej czy dostosowania warunków pracy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny, po wskazówkach Sądu Najwyższego, podkreślił, że art. 245 ust. 2 ZUZP wymaga, aby restrukturyzacja lub reorganizacja prowadziły do rozwiązania stosunku pracy, a nie tylko do zmian organizacyjnych czy dostosowania warunków. Celem przepisu jest złagodzenie skutków utraty pracy spowodowanej decyzjami zarządczymi pracodawcy, a nie przyznanie odprawy w każdym przypadku zmian.

Czy porozumienia zawarte między pracodawcą a organizacjami związkowymi, w tym uchylenie prawa do odpraw, mają wpływ na prawo pracownika do odprawy z art. 245 ZUZP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, porozumienia te, jeśli są zgodne z prawem i jasno określają warunki, mogą wpływać na prawo do odprawy, zwłaszcza jeśli pracownik odmówił przyjęcia nowych warunków po uchyleniu wcześniejszych gwarancji.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do porozumienia z 17 października 2014 r., które uchyliło wcześniejsze gwarancje dotyczące odpraw, stwierdzając, że cel porozumienia z kwietnia 2014 r. został wyczerpany. Wskazano, że pracownicy odmawiający przyjęcia nowych warunków po wejściu w życie nowego ZUZP nie mieli prawa do odpraw z poprzedniego ZUZP.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

Nazwa	Typ	Rola
M. G. (1)	osoba_fizyczna	powód
(...)	spółka	pozwany

Przepisy (5)

Główne

ZUZP art. 245 § ust. 2 pkt 3

Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy

Odprawa pieniężna przysługuje pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę w wyniku restrukturyzacji, podziału, likwidacji, reorganizacji powodującej zwolnienia pracowników lub innej zmiany struktury przedsiębiorstwa, polegającej na powstaniu w jej wyniku odrębnych podmiotów prawa. Kluczowe jest, aby rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w wyniku tych przyczyn, a nie z powodu odmowy przyjęcia przez pracownika nowych warunków, które nie są znacząco gorsze.

Pomocnicze

k.p. art. 8

Kodeks pracy

Zasada społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa, stosowana w kontekście odmowy przyjęcia nowych warunków przez pracownika w celu uzyskania odprawy.

k.p. art. 42 § § 1

Kodeks pracy

Wypowiedzenie warunków pracy i płacy jako forma rozwiązania umowy o pracę w przypadku odmowy przyjęcia nowych warunków.

k.p. art. 241[13]

Kodeks pracy

Obowiązek pracodawcy do wypowiedzenia warunków pracy i płacy w związku z zawarciem nowego układu zbiorowego pracy.

u.s.z.r.z.p.z.n.

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

Przepisy tej ustawy mogły mieć zastosowanie do zwolnień grupowych lub indywidualnych spowodowanych przyczynami niedotyczącymi pracownika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z inicjatywy pracownika (odmowa przyjęcia nowych warunków), a nie z powodu restrukturyzacji lub reorganizacji uzasadniającej odprawę. • Proponowane nowe warunki pracy i płacy nie były znacząco gorsze od dotychczasowych, a pracownik miał możliwość ich oceny i kontynuowania zatrudnienia. • Porozumienie z 17 października 2014 r. uchyliło prawo do odpraw wynikające z wcześniejszych porozumień. • Zmiany organizacyjne i restrukturyzacyjne nie dotyczyły bezpośrednio stanowiska powoda w sposób prowadzący do jego likwidacji.

Odrzucone argumenty

Wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy było elementem restrukturyzacji przedsiębiorstwa, uzasadniającym prawo do odprawy. • Zmiany wynikające z nowego ZUZP znacząco pogorszyły warunki pracy i płacy powoda, co uzasadniało odmowę ich przyjęcia i prawo do odprawy. • Porozumienie z 10 kwietnia 2014 r. gwarantowało prawo do odprawy w przypadku rozwiązania stosunku pracy na skutek wypowiedzenia zmieniającego.

Godne uwagi sformułowania

nie chodziło o liczbę, pracowników restrukturyzacji tylko chodziło o to, że pracodawca nie mógł racjonalnie kształtować organizacji pracy. • To nie restrukturyzacja była podstawą do rozwiązania z powodem umowy o pracę, lecz świadoma i dobrowolna decyzja powoda podyktowana tylko i wyłącznie chęcią uzyskania odprawy. • Celem wypowiedzenia zmieniającego jest przeobrażenie dotychczasowego stosunku pracy, a dopiero celem wtórnym jest jego rozwiązanie. • Wypowiedzenie przez pozwanego ZUZP z 1999r. było odrębnym, zastosowanym przez pozwanego narzędziem restrukturyzacji zatrudnienia.

Skład orzekający

Renata Szelhaus

przewodniczący

Małgorzata Micorek-Wagner

sędzia

Ewa Stryczyńska

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć restrukturyzacji i reorganizacji w kontekście prawa do odprawy pracowniczej, znaczenie porozumień między pracodawcą a związkami zawodowymi, ocena wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych zapisów ZUZP z 1999 r. i konkretnego stanu faktycznego, ale jego wnioski dotyczące interpretacji pojęć restrukturyzacji i przyczyn rozwiązania stosunku pracy mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa pracy – prawa do odprawy w kontekście restrukturyzacji i zmian warunków zatrudnienia, z długim procesem sądowym obejmującym Sąd Najwyższy.

“Czy zmiana układu zbiorowego pracy i odmowa przyjęcia nowych warunków to zawsze podstawa do odprawy? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”

Dane finansowe

WPS: 163 037,44 PLN

odprawa: 163 037,44 PLN

zwrot kosztów postępowania: 8152 PLN

zwrot spełnionego świadczenia: 181 849,46 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników