III APa 41/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny uniewinnił nauczycielkę od zarzutu niewłaściwego nadzoru nad egzaminem maturalnym, uznając brak dowodów winy.
Nauczycielka M. P. została obwiniona o niewłaściwy nadzór nad egzaminem maturalnym z matematyki, co miało skutkować unieważnieniem egzaminu dla 29 zdających. Komisje dyscyplinarne nałożyły na nią karę nagany z ostrzeżeniem. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając odwołanie, uznał brak wystarczających dowodów winy. Sąd stwierdził, że nie wykazano bezpośredniego związku między działaniami obwinionej a unieważnieniem egzaminu, ani naruszenia przez nią obowiązków nauczyciela czy godności zawodu. W konsekwencji, sąd uniewinnił obwinioną od zarzucanego czynu.
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycielki M. P., która pełniła funkcję dyrektora szkoły i była przewodniczącą zespołu egzaminacyjnego podczas egzaminu maturalnego z matematyki w 2016 roku. Zarzucono jej, że nie zapewniła właściwego i skutecznego nadzoru nad przebiegiem egzaminu, w szczególności warunków do samodzielnej pracy zdających, co skutkowało unieważnieniem egzaminu pisemnego z matematyki dla 29 uczniów. Komisja Dyscyplinarna przy Wojewodzie nałożyła karę nagany z ostrzeżeniem, a Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Ministrze Edukacji Narodowej utrzymała to orzeczenie w mocy. Obwiniona wniosła odwołanie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i dowolną ocenę dowodów, twierdząc, że dopełniła wszelkich obowiązków. Sąd Apelacyjny w Katowicach przychylił się do odwołania. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli może być stosowana wyłącznie za uchybienia godności zawodu lub obowiązkom nauczyciela, zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela. W ocenie Sądu, nie wykazano, aby M. P. uchybiła godności zawodu ani że jej nadzór był niewłaściwy i nieskuteczny. Sąd stwierdził brak bezpośredniego związku przyczynowego między działaniami obwinionej a unieważnieniem egzaminu, a także brak dowodów na naruszenie przez nią przepisów dotyczących organizacji i przeprowadzania egzaminu. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone orzeczenia i uniewinnił obwinioną od popełnienia zarzucanego jej czynu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie zostanie udowodniony bezpośredni związek przyczynowy między działaniami nauczyciela a unieważnieniem egzaminu oraz naruszenie przepisów lub zasad etyki zawodowej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zarzut niewłaściwego nadzoru nie został udowodniony. Brak jest dowodów na naruszenie przez obwinioną przepisów dotyczących organizacji egzaminu, braku staranności, uczciwości czy należytej czujności. Nie można przypisać winy bez wystarczających dowodów, a unieważnienie egzaminu nie jest automatycznie równoznaczne z niewłaściwym nadzorem ze strony przewodniczącego zespołu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana orzeczenia i uniewinnienie
Strona wygrywająca
M. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Edukacji Narodowej | organ_państwowy | udział |
| Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji Narodowej w W. | instytucja | organ orzekający (niższej instancji) |
| Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Wojewodzie (...) | instytucja | organ orzekający (niższej instancji) |
| Rzecznik Dyscyplinarny dla Nauczycieli przy Wojewodzie (...) | organ_państwowy | strona wnosząca odwołanie |
Przepisy (7)
Główne
KN art. 75 § 1
Karta Nauczyciela
Stanowi materialną podstawę odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli za uchybienia godności zawodu lub obowiązkom nauczyciela.
Pomocnicze
KN art. 6
Karta Nauczyciela
Zawiera katalog podstawowych obowiązków nauczyciela, których naruszenie może stanowić podstawę odpowiedzialności dyscyplinarnej.
k.p.c. art. 368 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestie związane z rozpoznawaniem apelacji.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia sądowi drugiej instancji zmianę zaskarżonego orzeczenia.
KN art. 85m § 2
Karta Nauczyciela
Reguluje podstawę do zmiany zaskarżonego orzeczenia w postępowaniu odwoławczym.
KN art. 85j § 5 pkt 2a
Karta Nauczyciela
Reguluje podstawę do reformatoryjnego orzekania przez Sąd Apelacyjny.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 czerwca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania sprawdzianu, egzaminu gimnazjalnego i egzaminu maturalnego art. 54
Reguluje skład osobowy zespołów nadzorujących egzaminy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na niewłaściwy nadzór nad egzaminem. Brak bezpośredniego związku przyczynowego między działaniami obwinionej a unieważnieniem egzaminu. Obwiniona dopełniła wszelkich przewidzianych prawem obowiązków. Przepisy dotyczące składu zespołu nadzorującego i organizacji egzaminu zostały zachowane. Nie można przypisać winy bez wystarczających dowodów. Zarzuty dotyczące braku reakcji na nieprawidłowości podwładnych nie były postawione i nie dotyczą braku nadzoru.
Odrzucone argumenty
Obwiniona nie zapewniła właściwego i skutecznego nadzoru nad przebiegiem egzaminu. Zachowanie obwinionej uchybiło godności i obowiązkom zawodu nauczyciela. Kara nagany z ostrzeżeniem była adekwatna do czynu. Obwiniona nie wykazała zrozumienia swojego błędnego zachowania ani nie podjęła działań naprawczych wobec podwładnych.
Godne uwagi sformułowania
nie można dokonywać prostego powiązania unieważnienia egzaminu z brakiem właściwego nadzoru, bez posiadania ku temu stosownych dowodów nie wykazano jej zawinienia, jako przesłanki rodzącej odpowiedzialność dyscyplinarną w żaden sposób nie zostało wykazane, że M. P. uchybiła godności nauczyciela pojęcie uchybienia godności zawodu nauczyciela stanowi swoistą klauzulę generalną, która na użytek konkretnego stanu faktycznego będzie podlegała uściśleniu
Skład orzekający
Ewelina Kocurek - Grabowska
przewodniczący-sprawozdawca
Gabriela Pietrzyk - Cyrbus
sędzia
Beata Torbus
sędzia (delegowany)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli, wymogi nadzoru nad egzaminami, ciężar dowodu w postępowaniu dyscyplinarnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z egzaminem maturalnym i rolą dyrektora szkoły jako przewodniczącego zespołu egzaminacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważny jest ciężar dowodu w postępowaniu dyscyplinarnym i że samo unieważnienie egzaminu nie przesądza o winie nadzorującego. Jest to ciekawy przykład obrony nauczyciela przed niezasadnym zarzutem.
“Nauczycielka uniewinniona od zarzutów ws. matury – sąd wyjaśnia, kiedy nadzór jest niewłaściwy.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III APa 41/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 marca 2019 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Ewelina Kocurek - Grabowska (spr.) Sędziowie: SSA Gabriela Pietrzyk - Cyrbus SSO del. Beata Torbus Protokolant: Magdalena Bezak na posiedzeniu jawnym w dniu 19 marca 2019 r. rozpoznał sprawę obwinionej M. P. przy udziale Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Edukacji Narodowej na skutek odwołania obwinionej od orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji Narodowej w W. z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt OKDiR.0021.168.2018 zmienia zaskarżone orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji Narodowej w W. z dnia 13 czerwca 2018r. oraz poprzedzające je orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie (...) z dnia 6 grudnia 2016r. i uniewinnia obwinioną M. P. od popełnienia zarzucanego jej czynu. /-/SSO del. B.Torbus /-/SSA E.Kocurek-Grabowska /-/SSA G.Pietrzyk-Cyrbus Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III APa 41/18 UZASADNIENIE Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji Narodowej orzeczeniem dyscyplinarnym z 13 czerwca 2018r. utrzymała w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie (...) z 6 grudnia 2016r., która uznała obwinioną M. P. winną tego, że będąc nauczycielem dyplomowanym: nie zapewniła właściwego i skutecznego nadzoru nad przebiegiem egzaminu maturalnego w Zespole Szkół im. (...) w Ż. w 2016r., w szczególności warunków do samodzielnej pracy zdających, co skutkowało unieważnieniem przez dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w J. egzaminu pisemnego z matematyki na poziomie podstawowym 29 zdającym w sali nr (...) . Swym zachowaniem obwiniona uchybiła godności zawodu nauczyciela, za co w myśl art. 75 ust. 1 cyt. wyżej ustawy, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej. Na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 1 przywołanej ustawy, Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Wojewodzie (...) wymierzyła karę nagany z ostrzeżeniem. W wyniku rozpoznania sprawy Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji Narodowej, działając na podstawie art. 85 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciel wskazała, ze Rzecznik Dyscyplinarny przy Wojewodzie (...) we wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego z dnia 13 września 2016r. zarzucił pani M. P. popełnienie czynu, polegającego na tym, że: nie zapewniła właściwego i skutecznego nadzoru nad przebiegiem egzaminu maturalnego w Zespole Szkół im. (...) w Ż. w 2016r., w szczególności warunków do samodzielnej pracy zdających; przeprowadziła nieskuteczne szkolenie członków zespołu nadzorującego, co skutkowało unieważnieniem przez dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w J. egzaminu pisemnego z matematyki na poziomie podstawowym 29 zdającym w sali (...) . W ocenie rzecznika dyscyplinarnego, pani M. P. uchybiła godności i obowiązkom zawodu nauczyciela, o których mowa w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela . Orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie (...) z dnia 6 grudnia 2016r., obwiniona M. P. została uznana winną popełnienia czynu polegającego na tym, że: - nie zapewniła właściwego i skutecznego nadzoru nad przebiegiem egzaminu maturalnego w Zespole Szkół im. (...) w Ż. w 2016r., w szczególności warunków do samodzielnej pracy zdających, co skutkowało unieważnieniem przez dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w J. egzaminu maturalnego z matematyki na poziomie podstawowym 29 zdającym w sali (...) , czym uchybiła godności i obowiązkom zawodu nauczyciela, o których mowa w art. 6 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela , tj., zgodnie z którymi nauczyciel obowiązany jest: rzetelnie realizować zadania związane z powierzonym mu stanowiskiem oraz podstawowymi funkcjami szkoły: dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, w tym zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę za co, w myśl art. 75 ust. 1 Karty Nauczyciela podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej i na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 1 przywołanej ustawy Komisja wymierzyła obwinionej karę nagany z ostrzeżeniem. Zdaniem Komisji Odwoławczej, materiał zgromadzony przez rzecznika dyscyplinarnego w trakcie postępowania oraz materiał dowodowy zebrany na posiedzeniu Komisji Dyscyplinarnej I instancji nie pozostawiał wątpliwości, co do winy obwinionej w zakresie zarzucanego jej przewinienia. Jako wiarygodne skład orzekający ocenił dowody z dokumentów zgromadzonych przez rzecznika dyscyplinarnego, a nade wszystko pismo OKE w J. z dnia 29 maja 2016r., w którym dyrektor OKE poinformował obwinioną o zamiarze unieważnienia matury z matematyki 29 osobom piszącym ten egzamin 5 maja 2016r. w sali nr (...) . W skład zespołu nadzorującego egzamin w sali (...) , w której zdawali egzamin absolwenci podejrzani o niesamodzielne rozwiązania zadań z matematyki, wchodzili: B. P. , B. P. , K. G. , A. M. , D. M. , A. W. . W tej sali nie było obserwatora, natomiast w sali (...) , gdzie był obserwator, nie doszło do nieprawidłowości. Wskazano, że Komisja I instancji zarzuciła, że mimo tych zdarzeń obwiniona nie podjęła skutecznych działań w ramach sprawowanego nadzoru pedagogicznego, w celu uniknięcia podobnej sytuacji w kolejnych sesjach egzaminacyjnych. Rozpatrując wymiar kary, mając na uwadze okoliczności popełnienia czynu, a także dotychczasowy sposób wykonywania obowiązków służbowych obwinionej, niekaralność, pozytywną opinię w środowisku, skład orzekający uznał, że adekwatna do czynu popełnionego przez obwinioną jest kara, o której mowa w art. 76 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela , tj. kara nagany z ostrzeżeniem. Od tego orzeczenia odwołanie w dniu 22 grudnia 2016r. wniósł obrońca obwinionej pan K. K. , zarzucając orzeczeniu błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia, wynikający z dokonania dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, a polegający na przyjęciu, iż obwiniona nie zapewniła właściwego i skutecznego nadzoru nad przebiegiem egzaminu maturalnego w Zespole Szkół im. (...) w Ż. w 2016r., w szczególności warunków do samodzielnej pracy zdających, co skutkowało unieważnieniem przez Dyrektora OKE w J. egzaminu pisemnego z matematyki na poziomie podstawowym 29 zdającym w sali (...) , podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje bezsprzecznie, iż obwiniona dopełniła wszelkich przewidzianych prawem obowiązków ciążących na niej, jako przewodniczącej zespołu egzaminacyjnego, a zatem nie można, zdaniem obrońcy, przypisać jej przewinienia dyscyplinarnego. Obrońca obwinionej wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie obwinionej od zarzucanego jej czynu. Odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie (...) z dnia 6 grudnia 2016r. wniósł także Rzecznik Dyscyplinarny dla Nauczycieli przy Wojewodzie (...) , zarzucając w/w orzeczeniu rażąco niską karę, niewspółmierną do czynów zarzucanych obwinionej i wniósł o zmianę orzeczenia w części dotyczącej wymiaru kary poprzez orzeczenie zwolnienia z pracy. Zdaniem Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy MEN, obwiniona, jako dyrektor szkoły, ma obowiązek kształtować prawidłowe wzorce postępowania nie tylko uczniów lecz i nauczycieli. Zajmowane przez panią M. P. stanowisko dyrektora obliguje do zachowania podwyższonej staranności i nienagannej postawy. Obwiniona swoim zachowaniem podważyła nie tylko zaufanie do siebie, ale również, jak wskazała Komisja Dyscyplinarna I instancji, społecznej rangi zawodu nauczyciela i funkcji dyrektora, co negatywnie wpłynęło na wizerunek szkoły w środowisku. W obu przypadkach unieważnienia egzaminu maturalnego obwiniona nie dążyła do wskazania osób odpowiedzialnych za unieważnienie egzaminu. Brak reakcji na łamanie prawa przez innych nauczycieli i uczniów jest, zdaniem Komisji, uchybieniem godności zawodu nauczyciela. Brak jakiekolwiek autorefleksji, przerzucanie odpowiedzialności wyłącznie na abiturientów, którym przyzwolono na nieuczciwe i nieetyczne zachowanie podczas egzaminu maturalnego z matematyki, budzi sprzeciw. Zarówno zeznania świadków, jak i wyjaśnienia obwinionej złożone w czasie składania wyjaśnień na posiedzeniu Komisji I instancji, zdaniem Komisji Odwoławczej, potwierdzają, że w czasie egzaminów dochodziło do sytuacji, w których zespół nadzorował w niepełnym składzie. Z wyjaśnień pani M. P. wynika, że nieobecność jednego z członków zespołu nadzorującego jest powszechna i w opinii obwinionej nie powoduje braku nadzoru nad przebiegiem egzaminu, ale fakt opuszczenia sali egzaminacyjnej przez członka zespołu nadzorującego nie został odnotowany w dokumentacji z przebiegu egzaminu. W opinii Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy MEN, przygotowanie egzaminu maturalnego wymaga szczególnej staranności i przezorności, a fundamentalną kwestią jest uczenie uczciwości i ponoszenia konsekwencji w przypadku jej łamania zarówno przez uczniów, jak i nauczycieli. Obwiniona nie stworzyła mechanizmów zapewniających prawidłowy nadzór nad przebiegiem egzaminu na okoliczność opuszczenia sali przez abiturienta lub członka zespołu, na przykład poprzez powołanie zespołu składającego się z większej niż minimalna ilość osób. W tym stanie rzeczy, w ocenie Komisji Odwoławczej, odwołanie obrońcy obwinionej stanowiło jedynie polemikę z ustaleniami i oceną Komisji I instancji. Zachowanie obwinionej, brak jakiejkolwiek autorefleksji, przerzucanie odpowiedzialności wyłącznie na abiturientów, którym przyzwolono na nieuczciwe i nieetyczne zachowanie podczas egzaminu maturalnego z matematyki, budzi powszechny sprzeciw. Kara za dopuszczenie do niesamodzielności w wypełnianiu arkuszy egzaminacyjnych z matematyki na tak szeroką skalę, niespotykaną do tej pory na terenie województwa (...) , musi być współmierna do szkodliwości społecznej czynu i postawy obwinionej wobec skali problemu. W tym stanie rzeczy, odwołanie obrońcy obwinionej stanowi jedynie polemikę z ustaleniami i oceną Komisji I instancji. Zdaniem Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy MEN, zamierzone, bądź niezamierzone postępowanie obwinionej, mogło sprzyjać poczuciu bezkarności przewodniczących i członków zespołów nadzorujących przebieg egzaminu maturalnego. Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy MEN nie znalazła dowodów potwierdzających, że obwiniona wykazała się zrozumieniem swojego błędnego zachowania ani powodów, aby naganne zachowanie obwinionej usprawiedliwić brakiem zdolności do precyzyjnego myślenia. Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji Narodowej uznała wymierzoną przez komisję dyscyplinarną karę nagany z ostrzeżeniem za karę adekwatną do winy obwinionej. Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy MEN uznała, że popełnione przez obwinioną przewinienie zawiera znamiona uchybienia godności zawodu lub obowiązkom nauczyciela. Zdaniem Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy MEN, postawa obwinionej, jej dotychczasowa niekaralność, warunki osobiste, dotychczasowy przebieg kariery zawodowej oraz poniesione od 2015r. konsekwencje, są wystarczającą reakcją dyscyplinującą wobec niej i uzasadniają przypuszczenie, iż będzie ona przestrzegała porządku prawnego. Odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji Narodowej wniosła M. P. . Zaskarżonemu orzeczeniu na zasadzie art. 85m ust. 2 Karty Nauczyciela w zw. z art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c. zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia, wynikający z dokonania dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, a polegający na przyjęciu, iż obwiniona nie zapewniła właściwego i skutecznego nadzoru nad przebiegiem egzaminu maturalnego w Zespole Szkół im. (...) w Ż. w 2016r., w szczególności warunków do samodzielnej pracy zdających, co skutkowało unieważnieniem przez Dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w J. egzaminu pisemnego z matematyki na poziomie podstawowym 29 zdającym w sali nr (...) , podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje bezsprzecznie, iż obwiniona dopełniła wszelkich przewidzianych prawem obowiązków ciążących na niej, jako przewodniczącej zespołu egzaminacyjnego, a zatem nie można przypisać jej przewinienia dyscyplinarnego. Mając na uwadze powyższe, na zasadzie art. 85m ust. 2 Karty Nauczyciela w zw. z art. 386 § 1 k.p.c. , wniesiono o: zmianę zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie obwinionej od przypisanego jej czynu, zasądzenie od Rzecznika Dyscyplinarnego przy Ministrze Edukacji Narodowej na rzecz obwinionej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że obwiniona dopełniła wszelkich swoich obowiązków jako przewodniczącej zespołu egzaminacyjnego, które zostały na nią nałożone przez obowiązujące przepisy prawa. W toku postępowania odwoławczego Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna nie ustaliła i precyzyjnie nie określiła jakich działań obwiniona nie podjęła w trakcie przygotowania egzaminu maturalnego, co skutkowało unieważnieniem egzaminu maturalnego 29 osobom. W ocenie obrony, zgromadzony materiał dowodowy w żadnej mierze nie potwierdza stanowiska Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej. Odnosząc się do stanowiska Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej upatrującej winy obwinionej w tym, iż winna powołać większą ilość osób w skład zespołu nadzorującego podniesiono, że rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 czerwca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania sprawdzianu, egzaminu gimnazjalnego i egzaminu maturalnego, reguluje precyzyjnie w § 54 skład osobowy zespołów nadzorujących. Nadto podniesiono, że wyjście uczniów do toalety jest sytuacją wyjątkową i nie ma miejsca w trakcie każdego egzaminu. Nadto zaakcentowano, że w maju 2016r. w Zespole Szkół im. (...) w Ż. były przeprowadzane, oprócz egzaminu z matematyki, również egzaminy maturalne z innych przedmiotów. Nie ulega wątpliwości, że gdyby nadzór obwinionej był niewłaściwy i nieefektywny, to sytuacje unieważnień miałyby miejsce również podczas innych egzaminów maturalnych. Tymczasem, obwiniona podejmowała takie same działania w zakresie przygotowania egzaminu z matematyki, języka angielskiego, czy języka polskiego. Natomiast, jak wynika chociażby z zeznań obserwatora S. R. , w trakcie samego egzaminu, czy też w jego przygotowaniu, nie zauważyła żadnych nieprawidłowości - wszystko odbywało się zgodnie z procedurami. Nadto wskazano, że w Zespole Szkół im. (...) w Ż. , podczas przeprowadzania egzaminów maturalnych w 2017r. i 2018r., nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, ani nie wystąpiła żadna sytuacja unieważnienia któremukolwiek ze zdających pracy maturalnej. Tym samym, w opinii obwinionej, nie można przyjąć, iż nie wyciągnęła wniosków ze zdarzenia, które miało miejsce w 2016r. Wreszcie podniesiono, że Komisja Odwoławcza, jak i Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna, nie podołały głównemu zadaniu, tj. udowodnieniu obwinionej czynu i winy, gdyż w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest jakiegokolwiek dowodu, który świadczyłby, że obwiniona jest winna zarzucanemu, a w konsekwencji, przypisanemu jej czynowi. Sąd Apelacyjny uznał, że odwołanie obwinionej zasługiwało na uwzględnienie. W świetle uregulowania art. 75 ust. 1 Karty Nauczyciela, stanowiącym materialną podstawę odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli i zawierającym generalne znamiona deliktu dyscyplinarnego, kary dyscyplinarne mogą być stosowane wyłącznie za uchybienia godności zawodu lub obowiązkom nauczyciela, Przepis art. 75 ust. 1 KN odsyła do regulacji art. 6 KN zawierającego katalog podstawowych obowiązków nauczyciela. Zgodnie z jego treścią, nauczyciel obowiązany jest: 1. rzetelnie realizować zadania związane z powierzonym mu stanowiskiem oraz podstawowymi funkcjami szkoły: dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, w tym zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę; 2. wspierać każdego ucznia w jego rozwoju; 3. dążyć do pełni własnego rozwoju osobowego; 4. kształcić i wychowywać młodzież w umiłowaniu Ojczyzny, w poszanowaniu Konstytucji RP , w atmosferze wolności sumienia i szacunku dla każdego człowieka; 5. dbać o kształtowanie u uczniów postaw moralnych i obywatelskich, zgodnie z ideą demokracji, pokoju i przyjaźni między ludźmi różnych narodów, ras i światopoglądów. Naruszenie powyższych obowiązków lub też inne zachowanie, które może być potraktowane, jako uchybienie godności zawodu, stanowi podstawę do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Należy zwrócić uwagę, że określone przez ustawodawcę obowiązki nauczyciela są pojęciami charakteryzującymi się dużą nieostrością, a co za tym idzie, naruszenie każdego z nich może wyczerpywać różne stany faktyczne. Także pojęcie uchybienia godności zawodu nauczyciela stanowi swoistą klauzulę generalną, która na użytek konkretnego stanu faktycznego będzie podlegała uściśleniu. Tak więc, ustawa KN nie zawiera definicji legalnej pojęcia zachowań uchybiających godności zawodu. Jednakże wydaje się, że do katalogu zachowań uchybiających godności i obowiązkom nauczyciela, mogących stanowić podstawę do poniesienia przez nauczyciela odpowiedzialności dyscyplinarnej, można zaliczyć: narażanie uczniów na utratę zdrowia i życia, nieetyczne zachowania wobec współpracowników i kierownictwa placówki oświatowej (rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji, rozpowszechnianie informacji objętych tajemnicą rady pedagogicznej), stosowanie przemocy fizycznej, stosowanie przemocy psychicznej, niewłaściwe realizowanie zadań edukacyjnych i wychowawczych, niską kulturę osobistą (używanie wulgaryzmów), dopuszczenie się plagiatu, oszustwo, poświadczenie nieprawdy, fałszerstwo, pedofilię, poniżanie uczniów, wykorzystywanie swojej pozycji celem zmuszenia ucznia do określonych zachowań, czy inne obcesowe zachowania, które nie przystają osobie zobowiązanej do kształtowania pożądanych postaw W niniejszej sprawie w żaden sposób nie zostało wykazane, że M. P. uchybiła godności nauczyciela. Nie został potwierdzony zarzut, że będąc nauczycielem dyplomowanym i wykonując obowiązki dyrektora, nie zapewniła właściwego i skutecznego nadzoru nad przebiegiem egzaminu maturalnego w Zespole Szkół im. (...) w Ż. w 2016r., w szczególności warunków do samodzielnej pracy zdających, co skutkowało unieważnieniem przez dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w J. egzaminu pisemnego z matematyki na poziomie podstawowym 29 zdającym w sali nr (...) . Powyżej sformułowany zarzut dotyczył więc braku właściwego i skutecznego nadzoru nad przebiegiem egzaminu maturalnego, w szczególności warunków do samodzielnej pracy zdającym, a co spowodowało unieważnienie egzaminu. Wypada zauważyć, iż tak postawiony zarzut zakłada istnienie bezpośredniego związku pomiędzy brakiem właściwego nadzoru nad egzaminem w postaci niezapewnienia warunków do samodzielnej pracy, a unieważnieniem egzaminu z matematyki. Jednocześnie, w żaden sposób nie zostało wykazane, że obwiniona uchybiła obowiązkom dotyczącym zapewnienia prawidłowego zorganizowania egzaminu maturalnego. Nie można bowiem dokonywać prostego powiązania unieważnienia egzaminu z brakiem właściwego nadzoru, bez posiadania ku temu stosownych dowodów Rację ma zaś skarżąca twierdząc, iż będąc nauczycielem dyplomowanym, w dniu 5 maja 2016r. sprawowała prawidłowy nadzór nad przebiegiem egzaminu maturalnego w Zespole Szkół im. (...) w Ż. w 2016r., stosując się do przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 czerwca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania sprawdzianu, egzaminu gimnazjalnego i egzaminu maturalnego (dalej jako rozporządzenie maturalne) oraz reguł ujętych w „Informacji o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu maturalnego w „nowej” formule obowiązującej w roku szkolnym 2015/2016” (dalej jako instrukcja maturalna). Obwiniona przeprowadziła stosowne szkolenia, powołała właściwe komisje, zapewniła właściwy nadzór pedagogiczny nad przebiegiem egzaminu W świetle przedstawionych okoliczności, brak podstaw do przyjęcia, aby obwiniona nadzorując w dniu 5 maja 2016r. pracę zespołu egzaminacyjnego, w tym również prace Komisji przeprowadzającej egzamin pisemny z matematyki na sali nr (...) , dopuściła się naruszenia opisanych wyżej norm prawnych, norm etyki zawodowej nauczycieli lub innych norm moralnych, w tym uczciwości. Zatem, brak podstaw, aby przypisywać obwinionej zarzut niewłaściwego kierowania pracą zespołu nadzorującego. Jednocześnie, skoro obwinionej nie można przypisać naruszenia opisanych wyżej norm, to uznać należy, iż prawidłowo i skutecznie sprawowała nadzór nad przebiegiem egzaminu maturalnego z matematyki. Nie zasługuje na poparcie stanowisko Komisji Odwoławczej, w którym akcentuje i uzasadnia swój zarzut braku nadzoru faktem niewyciągnięcia przez obwinioną konsekwencji wobec swoich podwładnych w sytuacji unieważnienia egzaminu. Przede wszystkim bowiem tego rodzaju zarzut nie był postawiony obwinionej, a także nie odnosi się on do braku nadzoru, albowiem dotyczy następczych czynności, czy ich braku. Ponadto oczekiwane czynności i działania winne były zostać podjęte jedynie, jeśli doszłoby faktycznie do nieprawidłowości po stronie nauczycieli, czy członków Komisji, co jednak nie miało miejsca. Skoro więc obwinionej nie udowodniono naruszenia przepisów dotyczących zorganizowania i przeprowadzenia egzaminu maturalnego, braku staranności, przezorności, uczciwości, czy należytej czujności w nadzorze nad przebiegiem egzaminu, to tym samym nie wykazano jej zawinienia, jako przesłanki rodzącej odpowiedzialność dyscyplinarną. W konsekwencji, nie można dopatrzeć się związku pomiędzy wykonywaniem przez obwinioną obowiązków w zakresie zapewnienia właściwego nadzoru nad przebiegiem egzaminu, a faktem unieważnienia egzaminu z matematyki 29 zdającym przez dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w J. . Nie można zapominać, że przyczyną unieważnienia egzaminu maturalnego było występowanie w pracy egzaminacyjnej jednakowych sformułowań wskazujących na udostępnienie rozważań innemu absolwentowi lub korzystanie z rozważań innego absolwenta, jednakże takie stanowisko nie zostało uzasadnione, jak i wykazane. Konkludując, Sąd Apelacyjny na mocy art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 85j ust. 5 pkt 2a Karty Nauczyciela orzekł reformatoryjnie poprzez zmianę zaskarżonego orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji Narodowej w W. z dnia 13 czerwca 2018r. oraz poprzedzającego ją orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie (...) z dnia 6 grudnia 2016r. i uniewinnienie obwinionej M. P. od popełnienia zarzucanego jej czynu. /-/SSO del. B.Torbus /-/SSA E.Kocurek-Grabowska /-/SSA G.Pietrzyk-Cyrbus Sędzia Przewodniczący Sędzia JR
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI