III APa 41/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podwyższenia renty wyrównawczej zasądzonej powodowi R. W. od (...) S.A. w K. Powód domagał się zasądzenia renty w kwocie 43.666,06 zł za okres od grudnia 2007 r. do października 2010 r. oraz renty na przyszłość, argumentując zmianą stosunków. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, podnosząc, że powód nie wykazał zmiany stosunków, a zarobki porównawcze J. K. i Z. S. nie mogą być podstawą do obliczenia renty. Pozwany twierdził również, że powód mógłby podjąć pracę, np. w warunkach pracy chronionej. Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził na rzecz powoda rentę wyrównawczą za różne okresy, uwzględniając m.in. opinię biegłego i zarobki porównawcze, a także rentę na przyszłość. Sąd Okręgowy odrzucił pozew w części dotyczącej okresu przed 5 grudnia 2007 r. z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Pozwany zaskarżył wyrok apelacją, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 227, 217 § 2, 233 § 1, 278 kpc) oraz prawa materialnego (art. 362 kc w zw. z art. 361 § 1 kc). Pozwany twierdził, że Sąd I instancji nie dopuścił istotnych dowodów dotyczących hipotetycznej kariery zawodowej powoda i jego możliwości podjęcia pracy. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd Apelacyjny podkreślił, że wyrok w sprawie o podwyższenie renty wyrównawczej na podstawie art. 907 § 2 kc musi pozostawać w związku z poprzednim wyrokiem, który przesądził o zasadzie odpowiedzialności. Zarzuty apelacji pozwanego zmierzały do podważenia tej zasady, co było niedopuszczalne w świetle art. 365 § 1 kpc. Sąd Apelacyjny stwierdził, że pozwany nie wskazał zarzutów odnoszących się do ustaleń Sądu Okręgowego w kwestii zasadności waloryzacji renty. W konsekwencji, apelacja została oddalona, a pozwanego obciążono kosztami zastępstwa procesowego za II instancję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń (art. 365 § 1 kpc) w sprawach o zmianę wysokości renty wyrównawczej na podstawie art. 907 § 2 kc. Ugruntowanie stanowiska, że w takich sprawach nie można kwestionować zasady odpowiedzialności pracodawcy, jeśli została ona już prawomocnie przesądzona.
Dotyczy specyficznej sytuacji podwyższania renty wyrównawczej po prawomocnym przesądzeniu zasady odpowiedzialności. Nie dotyczy sytuacji, gdy nastąpiła zmiana uzasadniająca zmianę zasady odpowiedzialności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w sprawie o podwyższenie renty wyrównawczej na podstawie art. 907 § 2 k.c. sąd może badać zasadę odpowiedzialności pozwanego, jeśli została ona już prawomocnie przesądzona w poprzednim wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok zasądzający rentę, której wysokość ma zostać następnie zmieniona na mocy kolejnego orzeczenia sądowego wydawanego w oparciu o art. 907 § 2 k.c., ma walor wyroku prejudycjalnego w stosunku do wyroku zmieniającego wysokość renty, a zarazem wyroku, którego moc wiążąca rozciąga się na to późniejsze rozstrzygnięcie (art. 365 § 1 kpc).
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zarzuty apelacji pozwanego zmierzały do podważenia podstaw odpowiedzialności pracodawcy za wypadek przy pracy, które zostały już prawomocnie przesądzone w poprzednich wyrokach. W świetle art. 365 § 1 kpc, moc wiążąca poprzednich orzeczeń wyklucza ponowne badanie tych kwestii w sprawie o zmianę wysokości renty.
Czy sąd w sprawie o podwyższenie renty wyrównawczej powinien dopuścić dowody na okoliczność hipotetycznej kariery zawodowej powoda i jego możliwości podjęcia pracy, nawet jeśli pozwany kwestionuje zasadę odpowiedzialności?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zarzuty apelacji zmierzają do podważenia zasady odpowiedzialności, która została już prawomocnie przesądzona, sąd nie dopuszcza dowodów na okoliczności, które miałyby wykazać brak tej odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zarzuty apelacji pozwanego dotyczące niedopuszczenia dowodów na hipotetyczną karierę zawodową powoda i jego możliwości podjęcia pracy były niezasadne, ponieważ zmierzały do ponownego badania kwestii odpowiedzialności, która była już prawomocnie rozstrzygnięta.
Czy całkowita niezdolność do pracy stwierdzona przez ZUS wyklucza możliwość podjęcia pracy zarobkowej przez rencistę, w tym w warunkach pracy chronionej?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy wskazał, że całkowita niezdolność do pracy powoda i pobieranie z tego tytułu renty inwalidzkiej skutkuje jego niezdolnością do podjęcia pracy zarobkowej, a możliwości zarobkowania są czysto teoretyczne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł swoje ustalenia na opinii biegłego i stwierdzeniu ZUS o całkowitej niezdolności do pracy powoda, uznając, że nie mógł on podjąć pracy zarobkowej. Pozwany kwestionował to, a Sąd Apelacyjny nie odniósł się bezpośrednio do tej kwestii w kontekście zarzutów apelacji, skupiając się na prejudycjalnym charakterze poprzednich wyroków.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. W. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S. A | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 907 § § 2
Kodeks cywilny
Podstawa do zmiany wysokości renty wyrównawczej w przypadku zmiany stosunków.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Obowiązek powoda zmniejszania rozmiarów ponoszonej szkody.
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Zakres obowiązku odszkodowawczego.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu.
k.p.c. art. 217 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomijanie dowodów.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów.
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z opinii biegłego.
k.p.c. art. 199 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki odrzucenia pozwu (powaga rzeczy osądzonej).
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie apelacyjne - koszty.
k.c. art. 444 § § 2
Kodeks cywilny
Podstawa prawna zasądzenia renty inwalidzkiej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocne przesądzenie zasady odpowiedzialności pozwanego w poprzednich wyrokach. • Wyrok w sprawie o podwyższenie renty wyrównawczej ma charakter prejudycjalny wobec poprzedniego wyroku przesądzającego zasadę odpowiedzialności. • Zarzuty apelacji pozwanego zmierzały do ponownego badania kwestii odpowiedzialności, co jest niedopuszczalne w świetle art. 365 § 1 kpc.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez niedopuszczenie dowodów wnioskowanych przez pozwanego (dotyczących hipotetycznej kariery zawodowej powoda i jego możliwości podjęcia pracy). • Naruszenie przepisów postępowania przez sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego. • Naruszenie prawa materialnego przez nieuwzględnienie obowiązku powoda zmniejszania rozmiarów ponoszonej szkody (art. 362 kc w zw. z art. 361 § 1 kc).
Godne uwagi sformułowania
wyrok wydany na podstawie art. 907 § 2 kc musi pozostawać w ścisłym związku z poprzednim, i to w tym sensie, że koryguje poprzedni wyrok przez podwyższenie lub obniżenie renty. • ustalona w prawomocnym wyroku ocena możliwości zarobkowych pracownika wiąże sąd rozpoznający sprawę na podstawie art. 907 § 2 kc, chyba że po wydaniu tego wyroku uległ zmianie na gorsze stan zdrowia pracownika. • zarzuty odnoszą się w głównej mierze do podważenia podstaw odpowiedzialności pozwanego względem powoda w ogóle, a nie do kwestii związanych ze zmianą wysokości (waloryzacją) przyznanego już świadczenia. • wyrok wydawany w oparciu o normę prawną wyrażaną przez art. 907 § 2 kc, jeżeli jest wydawany w następstwie przesądzenia zasady odpowiedzialności przez uprzedni prawomocny wyrok, nie może żadną miarą prowadzić do obalenia przyjętych w uprzednim wyroku rozstrzygnięć. • prawomocny wyrok zasądzający rentę [...] ma walor wyroku prejudycjalnego w stosunku do wyroku zmieniającego wysokość renty, a zarazem wyroku, którego moc wiążąca rozciąga się na to późniejsze rozstrzygnięcie.
Skład orzekający
Zbigniew Gwizdak
przewodniczący-sprawozdawca
Tadeusz Szweda
sędzia
Krystyna Budzianowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń (art. 365 § 1 kpc) w sprawach o zmianę wysokości renty wyrównawczej na podstawie art. 907 § 2 kc. Ugruntowanie stanowiska, że w takich sprawach nie można kwestionować zasady odpowiedzialności pracodawcy, jeśli została ona już prawomocnie przesądzona."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podwyższania renty wyrównawczej po prawomocnym przesądzeniu zasady odpowiedzialności. Nie dotyczy sytuacji, gdy nastąpiła zmiana uzasadniająca zmianę zasady odpowiedzialności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię procesową dotyczącą mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń w sprawach o rentę wyrównawczą, co jest istotne dla praktyków prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Czy można podważyć odpowiedzialność pracodawcy po latach? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 43 666,06 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 3359,78 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.