III APA 36/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń powoda P. P. (1) o zasądzenie od pozwanego J. C. kwot tytułem zadośćuczynienia, odszkodowania i renty po wypadku przy pracy, który miał miejsce 14 listopada 2007 r. W wyniku wypadku powód stracił prawą rękę. Sąd Okręgowy w Słupsku zasądził na rzecz powoda 115.700 zł zadośćuczynienia, 15.587,94 zł odszkodowania oraz rentę wyrównawczą, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd Okręgowy ustalił, że pozwany J. C. ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, ale uwzględnił 40% przyczynienie się powoda do wypadku. Obie strony wniosły apelacje. Powód kwestionował wysokość zasądzonego zadośćuczynienia, datę początkową odsetek oraz odmowę zasądzenia renty po maju 2013 r. Pozwany kwestionował ustalenie stopnia przyczynienia się powoda do wypadku i wysokość zasądzonych kwot. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił obie apelacje, podzielając ustalenia faktyczne i prawne Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny potwierdził prawidłowość oceny przyczynienia się stron do wypadku (60% pozwanego, 40% powoda) oraz zasadność zasądzonego zadośćuczynienia i renty. Utrzymano w mocy wyrok Sądu Okręgowego, a koszty postępowania między stronami wzajemnie zniesiono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad odpowiedzialności pracodawcy na zasadzie ryzyka w przypadku wypadków przy pracy, uwzględnianie przyczynienia się poszkodowanego, sposób kalkulacji zadośćuczynienia i renty, a także obowiązek poszkodowanego do wykorzystania zachowanej zdolności do pracy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wypadku przy pracy z użyciem maszyny przemysłowej i odpowiedzialności pracodawcy. Interpretacja przepisów o zadośćuczynieniu i rencie może być stosowana w podobnych sprawach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność za wypadek przy pracy na zasadzie ryzyka, nawet jeśli poszkodowany przyczynił się do jego powstania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka (art. 435 § 1 k.c.), a przyczynienie się poszkodowanego do wypadku skutkuje jedynie proporcjonalnym obniżeniem należnego odszkodowania.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka wynika z samego funkcjonowania przedsiębiorstwa wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody, które stwarza niebezpieczeństwo. Przyczynienie się poszkodowanego nie wyłącza tej odpowiedzialności, a jedynie wpływa na wysokość świadczenia.
Jak należy obliczyć wysokość zadośćuczynienia za krzywdę po wypadku przy pracy, uwzględniając świadczenia otrzymane z ubezpieczeń społecznych i odszkodowawczych oraz przyczynienie się poszkodowanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zadośćuczynienie powinno kompensować cierpienia fizyczne i psychiczne, uwzględniając całokształt okoliczności, w tym stopień przyczynienia się poszkodowanego oraz otrzymane już świadczenia, które mogą być brane pod uwagę przy ustalaniu jego wysokości.
Uzasadnienie
Zadośćuczynienie ma funkcję kompensacyjną. Sąd Okręgowy prawidłowo obniżył żądaną kwotę zadośćuczynienia o stopień przyczynienia się powoda (40%) oraz uwzględnił otrzymane już świadczenia z ZUS i PZU, co Sąd Apelacyjny uznał za prawidłowe.
Od kiedy należą się odsetki ustawowe od zasądzonego zadośćuczynienia, jeśli wysokość świadczenia została ustalona dopiero w wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe należą się od daty wydania wyroku, jeśli dopiero w tym dniu została ustalona wysokość świadczenia, a okoliczności mające wpływ na jego wysokość miały miejsce między datą wezwania do zapłaty a datą wyrokowania.
Uzasadnienie
Choć szkoda powstała wcześniej, ustalenie ostatecznej wysokości zadośćuczynienia nastąpiło w dniu wyrokowania, a istotne okoliczności (np. ustalenie stopnia przyczynienia) miały miejsce w trakcie postępowania. Dlatego odsetki należą się od daty wyroku.
Czy poszkodowanemu, który częściowo utracił zdolność do pracy, przysługuje renta wyrównawcza, jeśli odrzucił propozycję dobrze płatnej pracy u pracodawcy, który przyczynił się do wypadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, poszkodowany ma obowiązek wykorzystać zachowaną zdolność do pracy. Odrzucenie uzasadnionej propozycji zatrudnienia, która pozwoliłaby na uzyskanie dochodów porównywalnych lub wyższych od tych sprzed wypadku, wyłącza roszczenie o rentę wyrównawczą za okres po odmowie.
Uzasadnienie
Poszkodowany odrzucił propozycję pracy u pozwanego, mimo że była ona dobrze płatna i uwzględniała jego sytuację. Po upływie znacznego czasu od wypadku, odmowa podjęcia pracy, która pozwoliłaby na zrekompensowanie utraconych zarobków, czyni roszczenie o rentę nieuzasadnionym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| J. C. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (28)
Główne
k.c. art. 444 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o odszkodowanie i rentę w przypadku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia.
k.c. art. 444 § 2
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o rentę w przypadku utraty zdolności do pracy, zwiększenia potrzeb lub zmniejszenia widoków na przyszłość.
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.
k.c. art. 435 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność prowadzącego przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody na zasadzie ryzyka.
Pomocnicze
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Odesłanie do przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach ze stosunku pracy.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 477 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania.
Dz. U. Nr 240, poz. 1431 art. 83 § 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa zasądzenia od strony na rzecz Skarbu Państwa wydatków w sprawie.
Dz. U. Nr 240, poz. 1431 art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa nieobciążania strony wydatkami w sprawie z uwagi na szczególne okoliczności.
k.k. art. 220 § 2
Kodeks karny
Narażenie pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.
k.k. art. 156 § 2
Kodeks karny
Ciężki uszczerbek na zdrowiu.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Zbieg przepisów.
k.k. art. 58 § 3
Kodeks karny
Określenie kary grzywny.
k.k. art. 66 § 1
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania.
k.k. art. 67 § 1
Kodeks karny
Okres próby przy warunkowym umorzeniu postępowania.
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu w postępowaniu cywilnym ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego sądu karnego.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Przyczynienie się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenie wysokości żądania, gdy nie można go ściśle udowodnić.
k.c. art. 442 § 2
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o rentę wyrównawczą.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie postanowień niepodlegających zaskarżeniu.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Swobodna ocena dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 217 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność dowodów.
k.p.c. art. 224
Kodeks postępowania cywilnego
Zamknięcie rozprawy.
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenie faktów.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 391 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność pracodawcy na zasadzie ryzyka. • Uznanie przyczynienia się powoda do wypadku w 40%. • Prawidłowe ustalenie wysokości zadośćuczynienia i renty przez Sąd Okręgowy. • Odrzucenie roszczenia o rentę po maju 2013 r. z uwagi na odmowę podjęcia pracy przez powoda.
Odrzucone argumenty
Żądanie przez powoda wyższego zadośćuczynienia. • Żądanie przez powoda odsetek od daty wcześniejszej niż wyrok. • Żądanie przez powoda renty wyrównawczej po maju 2013 r. • Kwestionowanie przez pozwanego stopnia przyczynienia się powoda do wypadku.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka rozszerza odpowiedzialność prowadzącego zakład tak dalece, że odpowiada on zarówno za zawinione wyrządzenie szkody jak i w braku takiego zawinienia. • Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną. • Poszkodowany obowiązany jest wykorzystać zachowaną zdolność do pracy, jeżeli utracił tę zdolność tylko częściowo.
Skład orzekający
Maria Sałańska - Szumakowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Gerszewska
sędzia
Małgorzata Węgrzynowska - Czajewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad odpowiedzialności pracodawcy na zasadzie ryzyka w przypadku wypadków przy pracy, uwzględnianie przyczynienia się poszkodowanego, sposób kalkulacji zadośćuczynienia i renty, a także obowiązek poszkodowanego do wykorzystania zachowanej zdolności do pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wypadku przy pracy z użyciem maszyny przemysłowej i odpowiedzialności pracodawcy. Interpretacja przepisów o zadośćuczynieniu i rencie może być stosowana w podobnych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia odpowiedzialność pracodawcy w przypadku wypadku przy pracy, uwzględniając zarówno winę pracodawcy, jak i przyczynienie się pracownika. Pokazuje też, jak ważne jest wykorzystanie zachowanej zdolności do pracy przez poszkodowanego.
“Wypadek przy pracy: Czy pracodawca zawsze odpowiada? Jak sąd ocenia przyczynienie się pracownika?”
Dane finansowe
WPS: 328 585 PLN
zadośćuczynienie: 115 700 PLN
odszkodowanie: 15 587,94 PLN
renta wyrównawcza miesięcznie (od 01.01.2010 do 31.12.2010): 300 PLN
renta wyrównawcza miesięcznie (od 01.01.2011 do 31.05.2013): 450 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.