III APa 1/24

Sygn. akt III APa 1/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Wiesława Stachowiak Protokolant: Beata Tonak po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2024 r. w Poznaniu sprawy Bank Spółdzielczy we W. przeciwko M. W. o zapłatę na skutek apelacji M. W. od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt IV P 11/22 1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I i oddala powództwo; 2. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie II i zasądza od powoda na rzez pozwanego kwotę 4050 zł (słownie: cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) z ustawowymi odsetkami, o których mowa w art. 98 § 1 1 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 3. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5150 zł (słownie: pięć tysięcy sto pięćdziesiąt złotych) wraz z ustawowymi odsetkami, o których mowa w art. 98 § 1 1 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów w postępowaniu apelacyjnym; 4. nakazuje uiścić przez powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Poznaniu – kwotę 6400 tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, od których powód był zwolniony, a które poniósł tymczasowo Skarb Państwa. Wiesława Stachowiak UZASADNIENIE Powód Bank Spółdzielczy we W. w pozwie wniesionym 15.09.2022 r. przeciwko M. W. wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 150000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 07.09.2022 r. do dnia zapłaty, ewentualnie, na wypadek, gdyby sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania głównego - o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 19.050 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 07.09.2022 r. do dnia zapłaty. Powód wniósł także o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości, a także zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany zakwestionował roszczenie powoda zarówno co do zasady, jak i wysokości. Pozwany podniósł także zarzut przedawnienia roszczenia powoda, stwierdzając, że najpóźniejszą datą, w której powód dowiedział się o fakcie wyrządzenia mu szkody, jest data doręczenia opinii grafologicznej, wydanej w sprawie I C 109/17, z której wynika, że M. H. nie złożyła podpisu na dokumentach zabezpieczających umowę kredytową. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2023r. w sprawie IV P 11/22, Sąd Okręgowy w Zielonej Górze: I. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 150.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 7 września 2022 r.; II. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 11.550 zł tytułem kosztów procesu z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za okres od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: Pozwany był zatrudniony w powodowym Banku w okresie od 01.02.2013 r. do 30.05.2017 r., na podstawie umowy o pracę z 31.01.2013 r., zawartej na czas nieokreślony, w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku kierownika oddziału. Pracę wykonywał w Oddziale w S. . Ostatnio wynagrodzenie liczone jak ekwiwalent za urlop wynosiło 6.350 zł brutto miesięcznie. Stosunek pracy ustał w wyniku oświadczenia pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. W ramach zakresu swoich zadań i odpowiedzialności na tym stanowisku pozwany był zobowiązany m.in. do kompleksowej obsługi klientów w zakresie działalności kredytowej. Do zadań pozwanego należały m.in. nadzór nad dokumentacją Oddziału oraz zapewnienie właściwego obiegu dokumentów księgowych w Oddziale. Pozwany posiadał pełnomocnictwo do reprezentowania Banku przy czynnościach związanych z działalnością bankową, w szczególności do zawierania wraz z członkiem zarządu powoda lub drugim pełnomocnikiem powoda – umów kredytowych, gwarancji i poręczeń – na podstawie decyzji kredytowych – wraz z umowami związanymi z zabezpieczeniem kredytów; składania wraz z członkiem zarządu lub drugim pełnomocnikiem Banku oświadczeń, mających moc prawną dokumentów urzędowych, stanowiących podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych i rejestrach publicznych. Pismem z 03.02.2012 r. powód poinformował dyrektorów i kierowników oddziałów Banku, że w związku z przeprowadzoną analizą ryzyka kredytowego za IV kwartał 2011 r., zarząd Banku zobowiązuje dyrektorów i kierowników do zwiększenia monitoringu należności przeterminowanych oraz do przeprowadzania na bieżąco analizy tych należności i podejmowania działań zmierzających do zmniejszenia ich poziomu, a także wprowadza obowiązek dokonywania w okresach półrocznych monitoringu ekspozycji kredytowych zakwalifikowanych m.in. do branży „budownictwo”. Dodatkowo w przypadku nowo udzielanych kredytów w tych branżach należy stosować zabezpieczenie o takiej wartości, żeby wskaźnik (...) nie był wyższy niż 65%. Pismem z 23.07.2012 r. powód poinformował dyrektorów i kierowników oddziałów Banku, że w nawiązaniu do przeprowadzonej analizy ryzyka kredytowego, mając na uwadze niestabilną sytuację firm z sektora budowlanego, zarząd Banku zobowiązał dyrektorów i kierowników oddziałów do zachowania szczególnej wnikliwości przy analizowaniu sytuacji ekonomiczno-finansowej oraz powiązań gospodarczych w trakcie oceny wniosków kredytowych i dokonywaniu monitoringu firm budowlanych, uzyskiwania akceptacji zarządu dotyczącej rozpatrywania wniosków w przypadku nowych klientów działających w branży budowlanej, przedkładanie wniosków o udzielenie gwarancji złożonych przez firmy działające w branży budowlanej do decyzji członka zarządu lub zarządu Banku. Zarząd podtrzymał w mocy obowiązek półrocznego monitoringu ekspozycji kredytowych z branży budowlanej oraz w przypadku nowo udzielanych kredytów w tej branży stosowania zabezpieczenia o takiej wartości, żeby wskaźnik (...) nie był wyższy niż 65%. W piśmie z 30.01.2013 r. w dalszym ciągu zobowiązano dyrektorów i kierowników do zwiększenia monitoringu należności przeterminowanych oraz podjęcia działań zmierzających do ich zmniejszenia. W piśmie z 09.04.2013 r. zwrócono uwagę na dużą liczbę błędów popełnianych przez pracowników w procesie ustanawiania i zarządzania zabezpieczeniami, w związku z czym zarząd Banku zobowiązał dyrektorów i kierowników do zwiększenia kontroli w zakresie zarządzania procesem na etapie procesowania wniosków kredytowych oraz na etapie ich administrowania i monitorowania. Pismem z 23.05.2013 r. zobowiązano dyrektorów i kierowników do przestrzegania jednostkowych limitów koncentracji dla kredytów wynikających z regulacji wewnętrznych. W piśmie z 10.04.2014 r. utrzymano obowiązek półrocznego monitorowania firm z branży budowlanej. Przy analizie sytuacji ekonomiczno-finansowej oraz powiązań gospodarczych w trakcie oceny wniosków kredytowych i monitorowania firm z ww. branży należy zachować szczególną wnikliwość, a w przypadku nowych klientów uzyskiwać wcześniejszą akceptację zarządu na procesowanie wniosku. Zobowiązano oddziały do stosowania wskaźnika (...) na poziomie nie wyższym niż 65% w przypadku nowo udzielanych kredytów zabezpieczonych hipotecznie dla firm działających w ww. branży. Zobowiązano dyrektorów i kierowników oddziałów do zwiększenia zakresu kontroli bieżącej w obszarze ustanawiania, administrowania i monitorowania zabezpieczeń. Jednocześnie wskazano, że tracą moc zapisy decyzji zarządu z 03.02.2012 r. i 23.07.2012 r. dotyczące warunków kredytowania dla branży budowlanej. W piśmie z 10.04.2015 r. zobowiązano dyrektorów i kierowników oddziałów do zwiększenia nadzoru nad procesem ustanawiania i monitorowania zabezpieczeń. Zgodnie z zasadami udzielania kredytów klientom instytucjonalnym Banku – podręcznikiem z 19.01.2015 r. (t.j. na 01.07.2015 r.), znajdującymi zastosowanie m.in. do osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą (1.2., pkt 32), przed podpisaniem umowy i załączników do umowy pracownik sprawdza uprawnienia osób podpisujących – czy na podstawie dokumentów (wyciąg z rejestru, dowód osobisty) są one upoważnione do podpisywania umowy w imieniu klienta instytucjonalnego (1.2.2.8.2., pkt 2). Umowa i jej załączniki mogą być podpisane w siedzibie klienta lub w jednostce banku (1.2.2.8.2., pkt 4). Dla uznania czynności zawarcia umowy kredytowej za zrealizowaną i postawienia środków kredytowych do dyspozycji klienta – wymagane jest wykonanie wszelkich postanowień wynikających z pozostałych umów jej towarzyszących, a w szczególności – ustanowienie prawnych zabezpieczeń (1.2.2.8.3., pkt 1). Zgodnie z instrukcją prawnych form zabezpieczeń wierzytelności, obowiązującą u powoda, czynności prawne, których skutkiem jest ustanowienie zabezpieczeń spłaty kredytu, muszą być dokonywane w formie przewidzianej przez przepisy prawa. O ile przepis prawa nie przewiduje innej formy szczególnej, czynność prawna powinna być dokonana w formie pisemnej (§ 14 ust. 1). Podpisy na dokumentach związanych z zabezpieczeniem kredytu powinny być składane w obecności pracownika banku, który potwierdza ten fakt swoim podpisem (§ 14 ust. 6). Zgodnie z Kodeksem Etyki Bankowej, stanowiącym zbiór zasad postępowania związanych z działalnością banków, które odnoszą się odpowiednio do banków, ale też osób w nich zatrudnionych oraz osób, za których pośrednictwem banki wykonują czynności bakowe – w stosunkach z klientami banki postępują z uwzględnieniem szczególnego zaufania, jakim są darzone oraz wysokich wymagań co do rzetelności, solidności i wiarygodności, traktując wszystkich swoich klientów z należytą starannością. Bank w stosunkach z klientami i przy wykonywaniu czynności na rzecz klientów, powinien działań zgodnie z zawartymi umowami, w graniach dobrze pojętego interesu własnego i z uwzględnieniem interesów klientów. Pracownik banku wypełnia swoje obowiązki zgodnie z zakresem czynności, uczciwie i sumiennie, z najlepszą wiedzą. Pracownik jest lojalny wobec banku, dba o jego dobre imię oraz godnie go reprezentuje. Pracownik postępuje odpowiedzialnie w najlepiej pojętym interesie banku i jest świadomy, że jego praca utożsamiana jest z działaniem banku i wpływa na jego reputację. Sprawą honoru pracownika powinna być odpowiedzialność za wypowiadane słowa i treść dokumentów sporządzanych dla banku i klienta. Pracownik wykonuje swoje obowiązki z należytą starannością, zgodnie z zakresem czynności, rzetelnie, przestrzegając regulacji wewnętrznych banku i przyjętych przez bank standardów postępowania oraz powszechnie obowiązujących przepisów prawa. W. H. od 01.07.2001 r. wykonywał działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo (...) w S. , której przedmiotem były m.in. roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. Od 20.06.2017 r. działalność jest zawieszona. Powód, reprezentowany przez pozwanego – pełnomocnika zarządu Banku oraz M. S. – pełnomocnika zarządu Banku, zawarł umowę o kredyt obrotowy nr (...) z 23.07.2015 r. z kredytobiorcą – W. H. , jako osobą prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo (...) . Na podstawie umowy Bank udzielił kredytobiorcy kredytu obrotowego w kwocie 2 000 000 zł na okres od 23.07.2015 r. do 29.07.2016 r. Kredyt przeznaczony był na finansowanie bieżących potrzeb kredytobiorcy związanych z prowadzoną działalnością (§ 1 ust. 1-2). Wśród warunków postawienia kredytu do dyspozycji kredytobiorcy wskazano m.in. ustanowienie przez kredytobiorcę prawnych zabezpieczeń spłaty kredytu, o których mowa w § 1 ust. 15 pkt 1, 2, 3, 4, 5 (§ 1 ust. 3 pkt 1). Ostateczny termin spłaty kredytu i odsetek upływał 29.07.2016 r. (§ 1 ust. 9). Prawne zabezpieczenie spłaty kredytu stanowiły: 1) przelew wierzytelności z tytułu umowy nr (...) z 02.12.2014 r., zawartej z (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. ; 2) weksel własny in blanco wraz z deklaracją wekslową wystawiony przez kredytobiorcę; 3) poręczenie wekslowe współmałżonki – M. H. ; 4) pełnomocnictwo do dysponowania rachunkiem bieżącym kredytobiorcy o podanym numerze; 5) gwarancja spłaty kredytu w ramach portfelowej linii gwarancyjnej de minimis – gwarancja Banku (...) w wysokości 1 200 000 zł, wskaźnik procentowy gwarancji 60% kwoty kredytu, termin ważności do 29.10.2016 r.; 6) hipoteka do kwoty 3 600 000 zł ustanowiona na rzecz Banku, docelowo na pierwszym miejscu na podstawie oświadczeń w trybie art. 95 Prawa bankowego na nieruchomości położonej w S. przy ul. (...) , będącej własnością M. H. , dla której Sąd Rejonowy we Wschowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW nr (...) wraz z cesją polisy ubezpieczeniowej (§ 1 ust. 15). Deklaracja wystawcy weksla in blanco i poręczyciela, datowana na 23.07.2015 r., przewiduje zabezpieczenie spłaty kredytu udzielonego na mocy ww. umowy w wysokości 2 000 000 zł. Zgodnie z deklaracją, złożono do dyspozycji Banku weksel in blanco, który Bank ma prawo wypełnić w każdym czasie, na sumę odpowiadającą kwocie wykorzystanego przez kredytobiorcę kredytu, wraz z odsetkami, prowizją, opłatami i kosztami, w przypadku niedotrzymania umownego terminu spłaty kredytu oraz we wszystkich tych przypadkach, gdy służy Bankowi prawo ściągnięcia wierzytelności przed nadejściem terminu płatności. Deklaracja została podpisana przez W. H. jako wystawcę. W miejscu dla poręczyciela oraz w miejscu dla małżonka pod stwierdzeniem „wyrażam zgodę na zaciągnięcie zobowiązania wekslowego” znajduje się podpis (...) . Pozwany złożył podpis pod stwierdzeniem „podpisy zostały złożone w obecności pracownika Banku”. W oświadczeniu o ustanowieniu hipoteki podano, że M. H. ustanawia na rzecz Banku, celem zabezpieczenia wierzytelności głównej, wynikającej z umowy (...) , odsetek, odsetek od przeterminowanych należności, prowizji i opłat od tej wierzytelności, wynikających z ww. umowy oraz przyznanych kosztów postępowania – hipotekę do kwoty 3 600 000 zł na nieruchomości wpisanej w księdze wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy we Wschowie, IV Wydział Ksiąg Wieczystych. Na dokumencie, w miejscu na podpis składającego świadczenie, znajduje się podpis (...) . Pozwany złożył podpis pod stwierdzeniem „podpisy zostały złożone w obecności pracownika Banku”. Podpisy na deklaracji wekslowej i oświadczeniu o ustanowieniu hipoteki nie zostały złożone w obecności pozwanego oraz nie zostały złożone przez M. H. . Dokumenty kredytowe zostały wydane do podpisu przez pozwanego W. H. . Pozwany nie widział i nie wiedział, kto faktycznie złożył podpisy. W. H. zabrał dokumenty ze sobą, a następnie odniósł pozwanemu, zapewniając, że zostały podpisane przez M. H. . Pozwany postąpił jak wyżej i przyjął te dokumenty, ponieważ od wielu lat przyjaźnił się z W. H. i mu zaufał. Ponadto W. H. twierdził, że M. H. rozchorowała się i nie może przyjść do banku. Przy dokonywaniu ww. czynności, pozwany zdawał sobie sprawę, że w przypadku niedopełnienia formalności w tym zakresie przy udzielaniu kredytu, (...) będzie żądał zwrotu gwarancji. Bank (...) udzielił gwarancji na kwotę 1 200 000 zł tytułem zabezpieczenia wykonania umowy nr (...) . Gwarancja została udzielona w ramach umowy nr (...) z 04.03.2013 r., która przewidywała, że gwarancją w ramach portfelowej linii gwarancyjnej de minimis może być objęty kredyt udzielony w złotych, zgodnie z zasadami obowiązującymi w banku kredytującym, rezydentowi będącemu przedsiębiorcą należącym do kategorii (...) . Procedura udzielenia gwarancji spłaty kredytu przewidywała, że objęcie kredytu gwarancją następuje m.in. po spełnieniu następującego warunku: przyjęciu przez bank kredytujący od kredytobiorcy na rzecz (...) zabezpieczenia w formie weksla własnego in blanco, wraz z deklaracją wekslową, według wzorów, oraz zawartym w niej oświadczeniem małżonka wystawcy weksla, jeśli kredytobiorcą jest osoba fizyczna będąca w związku małżeńskim, w którym obowiązuje ustawowa wspólność majątkowa. W dniu 20.06.2016 r. umowa nr (...) została wypowiedziana przez Bank wobec opóźnień w spłacie zobowiązania. W 2016 r. W. H. odnotował stratę ze swojej działalności na kwotę 1 954 838,95 zł. Pismem z 28.06.2016 r. powód wezwał (...) do zapłaty z tytułu gwarancji spłaty kredytu w ramach portfelowej linii gwarancyjnej de minimis. Wezwanie dotyczyło kwoty 1 045 157,53 zł w związku z niewywiązaniem się przez kredytobiorcę z obowiązku spłaty kredytu wynikającego z umowy nr (...) . W dniu 21.07.2016 r. (...) wpłacił na rzecz powoda kwotę 1 045 157,53 zł tytułem udzielonej gwarancji. Powód wniósł pozew w postępowaniu nakazowym przeciwko W. i M. H. o zapłatę solidarnie kwoty 748 640,20 zł wraz z dalszymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 26.07.2016 r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu wskazano na należności z umowy kredytowej nr (...) , zabezpieczonej wekslem in blanco W. H. z deklaracją wekslową i poręczeniem M. H. . Nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z 24.11.2016 r., sygn. akt I Nc 279/16, orzeczono zgodnie z żądaniem pozwu. Zarzuty co do powyższego nakazu wniosła M. H. , zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz oddalenie powództwa. M. H. podała, że weksel, deklaracja i aneksy do umowy kredytu są podrobione, gdyż ona nie składała tam podpisów. Wyrokiem z 17.01.2020 r., sygn. akt I C 109/17, Sąd Okręgowy uchylił nakaz zapłaty z 24.11.2016 r., sygn. akt I Nc 279/16, co do M. H. i powództwo wobec M. H. oddalił. W uzasadnieniu Sąd ten stwierdził, że z opinii biegłego z dziedziny ekspertyzy pism i dokumentów wynikało, że to nie M. H. podpisała weksel, oświadczenie i deklarację wekslową jako poręczycielka. W związku ze stwierdzeniem naruszenia warunków objęcia kredytu gwarancją wynikających z umowy portfelowej linii gwarancyjnej de minimis nr (...) z 04.03.2013 r., z uwagi na udzielenie kredytu umową nr (...) niezgodnie z przepisami obowiązującymi w Banku, oświadczeniem z 16.09.2021 r., skierowanym do powoda, (...) potwierdził, że nie doszło do objęcia gwarancją de minimis ww. umowy kredytu oraz w konsekwencji potwierdził, że zaistniały przesłanki zwrotu prowizji z tytułu udzielonej gwarancji de minimis dla przedmiotowej umowy kredytu. W dniu 30.09.2021 r. powód zwrócił (...) owi kwotę 992 035,88 zł tytułem zwrotu wypłaconej wcześniej gwarancji. Bank prowadził egzekucję należności wynikających z niespłaconego kredytu przeciwko W. H. , jednak została umorzona jako bezskuteczna. Nie namierzono majątku dłużnika pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela ponad kwotę kilkuset złotych. Postanowieniem z dnia 2.06.2021r. sygn. Km 918/18 Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym we Wschowie umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c. z wniosku Banku Spółdzielczego we W. przeciwko W. H. wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Postanowieniem z dnia 05.10.2021r. sygn. Km 574/18 Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym we Wschowie umorzył postępowanie egzekucyjne z wniosku Banku (...) przeciwko W. H. na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c. wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Postanowienie z dnia 20.01.2023r. sygn. Km 1203/22 Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Głogowie umorzył postępowanie egzekucyjne z wniosku Banku Spółdzielczego we W. przeciwko W. H. na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c. wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. W toku postępowania egzekucyjnego o sygn.. Km 918/18 od W. H. na przecz powoda wyegzekwowano tylko kwoty 29,13zł oraz 39,73zł. W toku postępowania egzekucyjnego od W. H. w sprawie o sygn. Km 1203/22 nie wyegzekwowano na rzecz powoda żadnej kwoty. W toku postępowania egzekucyjnego o sygn. Km 574/18 wyegzekwowano od W. H. wyłącznie kwoty 158,83zł oraz 245,21zł. Pismem z 22.08.2022 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 992 035,88 zł tytułem poniesionej szkody w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Pismo zostało nadane 27.08.2022 r. W dniu 07.09.2022r. wpłynęła do Banku odpowiedź pozwanego, który zakwestionował ww. żądanie. U pozwanego rozpoznano zaburzenia depresyjne oraz lękowe, utrwalone, w znacznym nasileniu; zaburzenia adaptacyjne; uporczywe zaburzenia snu; stan po zawale mięśnia sercowego (2009). Pozwany wymaga dalszego leczenia oraz oszczędnego trybu życia. Od 22.11.2018 r. pozwany został uznany przez ZUS za osobę częściowo niezdolną do pracy – trwale. Orzeczeniem z 12.03.2013 r. zaliczono pozwanego do stopnia niepełnosprawności – znacznego, na stałe. W oparciu o wyżej ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy uznał, że powództwo okazało się zasadne w całości. Przedmiotem sporu były zaistnienie i odpowiedzialność pozwanego wobec powoda z tytułu szkody powstałej w wyniku zwrotu przez powoda gwarancji na rzecz (...) u – do kwoty ujętej w żądaniu pozwu. Przechodząc do podstaw prawnych roszczenia powoda - Sąd Okręgowy powoływał art. 114 k.p. , art. 115 k.p. , art. 116 k.p. , art. 117 § 1 i 2 k.p. , art. 119 k.p. , a także art. 122 k.p. , zgodnie z którym jeżeli pracownik umyślnie wyrządził szkodę, jest obowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości. O działaniu umyślnym można mówić wówczas, gdy wyrządzenie szkody jest objęte zamiarem pracownika, bezpośrednim lub ewentualnym. Zamiar pracownika – dla zastosowania tego przepisu – musi obejmować nie tylko umyślne naruszenie obowiązków, ale także powstanie szkody. Zamiar bezpośredni zachodzi wtedy, gdy pracownik chce wyrządzić szkodę, a ewentualny – gdy przewiduje możliwość jej powstania i godzi się na to. Wynik oceny zachowania się pracownika i jego świadomości co do możliwości spowodowania szkody oraz godzenia się przez niego z taką ewentualnością zależy od okoliczności faktycznych każdej sprawy (postanowienie Sądu Najwyższego z 21.01.2021 r., sygn. akt III PSK 11/21). W przypadku osób zajmujących kierownicze lub samodzielne stanowiska ocena bezprawności zachowania i winy jest przy tym surowsza niż w odniesieniu do pozostałych pracowników (wyrok Sądu Najwyższego z 22.08.2019 r., sygn. akt I PK 103/18). Sąd Okręgowy podzielił powyższe zapatrywania orzecznictwa, stwierdzając, że powód wykazał w niniejszej sprawie wszystkie przesłanki odpowiedzialności pozwanego z art. 122 k.p. Ne budziło wątpliwości Sądu Okręgowego zaistnienie szkody. Szkoda wynika ze zwrotu kwoty gwarancji, udzielonej uprzednio przez (...) na zabezpieczenie wykonania umowy nr (...) . Umowa zawarta z (...) ( (...) ) przewidywała, że gwarancją może być objęty kredyt udzielony zgodnie z zasadami obowiązującymi w banku kredytującym. Bezspornie kredyt nie został udzielony zgodnie z tymi zasadami i to pozwany naruszył obowiązujące zasady. Zatem w związku ze stwierdzeniem naruszenia warunków objęcia kredytu gwarancją, oświadczeniem z 16.09.2021r., skierowanym do powoda, (...) wskazał, że nie doszło do objęcia gwarancją ww. umowy kredytu. Skutkowało to obowiązkiem zwrotu kwoty gwarancji. Do tego zwrotu doszło w dniu 30.09.2021 r., gdy powód wpłacił (...) owi kwotę 922 035,88 zł. Tę kwotę należy uznać za realną, udowodnioną szkodę. Ponadto Sąd Okręgowy uznał, że szkoda pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z działaniem pozwanego. W ustaleniach umownych pomiędzy powodem a bankiem udzielającym gwarancji oraz w oświadczeniach (...) u wyraźnie wskazano, że warunkiem udzielenia gwarancji jest udzielenie kredytu zgodnie z procedurami obowiązującymi u powoda. Obowiązek zwrotu gwarancji wynikał z samego faktu naruszenia tych procedur. Z kolei osobą, która te procedury naruszyła, jest pozwany. Nie są tu istotne okoliczności wskazywane przez pozwanego, dotyczące ewentualnych prób egzekucji należności od W. H. przez Bank. Miałoby to znaczenie, gdyby szkoda polegała na niespłaconym kredycie. Natomiast szkoda wynika z samego faktu zobowiązania do zwrotu gwarancji na rzecz (...) . To inna relacja prawna, niż ta pomiędzy Bankiem a kredytobiorcą. Z tych względów oraz z przyczyn związanych z bezskutecznością egzekucji przeciwko W. H. – nie można uznać, że powód w jakikolwiek sposób przyczynił się do powstania szkody. Kwota do zwrotu wynikała z gwarancji udzielonej przez (...) . Zwrotowi podlegała ta kwota w całości, z racji samego naruszenia procedur przez pozwanego. Ponadto Bank dochował należytej staranności, zmierzając do egzekucji, która okazała się bezskuteczna wobec braku środków pozwalających na zaspokojenie wierzyciela. Odnosząc się natomiast do umyślnego wyrządzenia szkody przez pozwanego, Sąd Okręgowy wskazał, że pozwany był zatrudniony u powoda na stanowisku kierownika oddziału, a zatem należy oceniać jego działania surowiej, niż w przypadku szeregowych pracowników. Z uwagi na specyfikę branży bankowej, w której działał pracodawca pozwanego, wobec pozwanego istniał szereg dodatkowych, konkretnych wymogów, opisanych w obowiązujących u powoda procedurach. Ponadto w poszczególnych pismach z lat 2012-2015 wyraźnie uczulano dyrektorów i kierowników oddziałów Banku na klientów z branży budowlanej. Z uwagi na niestabilną sytuację firm z sektora budowlanego, pozwany miał obowiązek zachowania „szczególnej wnikliwości przy analizowaniu sytuacji ekonomiczno-finansowej oraz powiązań gospodarczych w trakcie oceny wniosków kredytowych i dokonywaniu monitoringu firm budowlanych”. W. H. wykonywał działalność właśnie w tej branży. Wprowadzono tez ogólne zalecenie „zwiększenia kontroli w zakresie zarządzania procesem na etapie procesowania wniosków kredytowych oraz na etapie ich administrowania i monitorowania”. Dodatkowo wymóg działania uczciwego i sumiennego, w najlepiej pojętym interesie banku, wynikał ze spisanych wskazań etycznych. Mimo tych szczególnych wymogów, pozwany ewidentnie naruszył obowiązujące go procedury, ujęte w § 14 instrukcji prawnych form zabezpieczeń wierzytelności w zw. z zapisami 1.2.2.8.2. i 1.2.2.8.3. zasad udzielania kredytów klientom instytucjonalnym. Doszło więc do naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych – sumiennego i starannego wykonywania pracy ( art. 100 § 1 k.p. ), dbania o dobro zakładu pracy, ochronę jego mienia ( art. 100 § 2 pkt 4 k.p. ). Naruszenie to miało charakter umyślny. Pozwany zdawał sobie sprawę, że narusza procedury. Przyznał, że wiedział o potencjalnych konsekwencjach tego naruszenia – że w przypadku niedopełnienia formalności przy udzielaniu kredytu, (...) będzie żądał od powoda zwrotu gwarancji. Zatem umyślność obejmowała w tym przypadku nie tylko naruszenie obowiązków, ale też świadomość powstania szkody. Wobec powyższych ustaleń, Sądu Okręgowego nie przekonały argumenty pozwanego o braku umyślności. W świetle zajmowanego przez pozwanego stanowiska, rygorystycznych procedur i jego pełnej świadomości co do skutków niedozwolonych działań, nie ma najmniejszego znaczenia i nie usprawiedliwia pozwanego to, że W. H. był jego wieloletnim przyjacielem. Nawet jeśli pozwany ufał temu klientowi, i tak był ściśle zobowiązany do uzyskania podpisów poręczyciela w swojej obecności. Wiedział, że procedura nie przewiduje wyjątków. Subiektywna ocena tego, że działalność W. H. dobrze prosperowała oraz że kredyt był już dobrze zabezpieczony innymi środkami, nie usprawiedliwia naruszenia obiektywnych procedur. Zwłaszcza że ocena ta okazała się błędna i dalsza historia umowy kredytowej doskonale potwierdzają, dlaczego tego rodzaju procedury były jednak bardzo istotne. Okazało się, że W. H. w 2016 r. miał prawie dwumilionową stratę, nie spłacił kredytu, Bank nie uzyskał zaspokojenia i poniósł znaczne konsekwencje finansowe. Z tych względów, wbrew stanowisku pozwanego, w niniejszej sprawie należało zastosować art. 122 k.p. Ponadto zdaniem Sądu Okręgowego nie jest zasady zarzut przedawnienia roszczeń. Jak wynika z art. 291 § 3 k.p. , w razie umyślnego wyrządzenia szkody przez pracownika ( art. 122 k.p. ) roszczenie pracodawcy o jej naprawienie przedawnia się według art. 442 1 k.c. Sąd Okręgowy nie zgodził się z pozwanym, że datą pozyskania przez powoda wiedzy o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia jest 12.09.2016 r., gdy w piśmie skierowanym do powoda M. H. wskazała, że nie podpisywała weksla i deklaracji wekslowej, a najpóźniej moment, w którym powód zapoznał się z opinią grafologiczną w sprawie I C 109/17 (czyli 2017 r.). Te momenty nie mogą być uznane za czas, w którym powód dowiedział się o szkodzie, ponieważ szkoda jeszcze w ogóle nie zaistniała. Jeszcze raz należy przypomnieć, że w niniejszej sprawie szkodą jest zwrot gwarancji na rzecz (...) , a nie kwota środków przelanych kredytobiorcy. Zatem szkoda zaistniała w dniu 30.09.2021 r., gdy nastąpił zwrot. Oznacza to, że powód zdążył wnieść pozew (15.09.2022 r.) przed upływem terminu przedawnienia roszczenia. Nawet jeśli uznać, że nie wypłata, ale sama wiedza o przyszłej konieczności zwrotu gwarancji jest momentem początkowym, to wiedza ta zaistniała w dniu 16.09.2021 r. Wówczas (...) oświadczył, że kredyt nie jest objęty gwarancją, z czego wynikał obowiązek jej zwrotu. Wcześniej nie było wiadome ani choćby pewne, że (...) zwróci się o zwrot gwarancji. Było to co najwyżej prawdopodobne, tymczasem przepis wymaga, dla rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia, by poszkodowany „dowiedział się” albo mógł się „dowiedzieć” o szkodzie. Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach procesu (pkt II) orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. , 98 § 1 1 k.p.c. Stawkę za zastępstwo procesowe określono zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Na zasądzoną kwotę tytułem kosztów procesu składają się: zwrot kwoty 7500 zł uiszczonej przez powoda tytułem opłaty od pozwu i kwota 4050zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. , uznając, że pozwany nie wykazał, by jego sytuacja majątkowa czy osobista stanowiła szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany, w całości, zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego tj. art. 442 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w stwierdzeniu, że przepis ten uzależnia rozpoczęcie biegu przedawnienia roszczenia od momentu powstania szkody podczas, gdy przepis ten mówi o dowiedzeniu się, bądź możliwości dowiedzenia się przy zachowaniu należytej staranności o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, a nie o jej faktycznym zaistnieniu; wykładnia zaprezentowana przez Sąd I instancji sprzeczna jest z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny w tym zakresie: „data powstania szkody nie musi być zbieżna z datą powzięcia przez poszkodowanego wiadomości o szkodzie i o osobie sprawcy, wymagalność roszczenia deliktowego nie jest również równoznaczna z opóźnieniem dłużnika, gdyż stan opóźnienia powstaje dopiero wtedy, gdy dłużnik nie spełni świadczenia niezwłocznie po wezwaniu wierzyciela” (postanowienie SN z dnia 14 stycznia 2022 r., ICSK 951/22); 2) sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, która miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku poprzez ustalenie, że w dacie 12 września 2016 r., bądź w 2017 r. nie rozpoczął biegu termin przedawnienia roszczenia, albowiem szkoda zaistniała w dniu 30 września 2021 r., gdy nastąpił zwrot podczas, gdy powód powziął informację o tym, że jest zobowiązany do zwrotu wypłaconej gwarancji de minimis na rzecz Banku (...) najpóźniej w dniu 13 kwietnia 2017 r., a więc w tej dacie Bank powziął informację zarówno o szkodzie, jak i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, którą jest pozwany; 3) sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, która miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku poprzez ustalenie, że pozwany wyrządził powodowi szkodę w sposób umyślny podczas, gdy pozwanemu nie można przypisać w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie objęcia nawet zamiarem ewentualnym wyrządzenia powodowi szkody, co jest konieczne dla uznania umyślności działania, a więc zastosowania art. 291 § 3 k.p. (zamiar wyrządzenia szkody jest jedną z przesłanek odpowiedzialności z art. 291 § 3 k.p. , która nie zaistniała w niniejszej sprawie); 4) sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, która miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku poprzez ustalenie, że w sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, o którym mowa w art. 102 k.p.c. podczas, gdy pozwany za pomocą dokumentów oraz osobowych źródeł dowodowych, w tym zeznań świadka wskazał, iż z uwagi na swój stan zdrowia nie jest w stanie świadczyć pracy zarobkowej i jej nie świadczy, utrzymuje się z świadczenia rentowego, sprawuje osobistą opiekę nad osobą schorowaną, a więc biorąc pod uwagę przesłanki z art. 107 k.p.c. , a także zasady współżycia społecznego winien zostać zwolniony od obowiązku poniesienia kosztów sądowych. Wskazując na powyższe zarzuty apelujący wniósł o: 1) o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez oddalenie powództwa w całości; 2) o zasądzenie od powodowej na rzecz strony pozwanej kosztów procesu za obie instancje w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie do dnia zapłaty. Dodatkowo apelujący wniósł o przeprowadzenie przez Sąd II instancji dowodów zawnioskowanych przez pozwanego w odpowiedzi na pozew, a oddalonych przez Sąd I instancji, szczegółowo o pisanych w apelacji. W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, a także pominięcie wniosków dowodowych pozwanego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja skutkuje zmianą zaskarżonego wyroku w pkt I i oddaleniem powództwa, a w konsekwencji także jego zmianą w pkt II co do kosztów postępowania. Zasadniczym zarzutem zawartym w apelacji był zarzut związany z naruszeniem przepisu art. 442 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji błędnym ustaleniem początku biegu przedawnienia roszczenia powoda w niniejszej sprawie, co skutkowało uznaniem, że roszczenie powoda nie uległo przedawnieniu. Pozwany argumentował, że Sąd Okręgowy dokonał błędnej wykładni art. 442 1 k.c. poprzez uznanie, że przepis ten uzależnia rozpoczęcie biegu przedawnienia roszczenia od momentu powstania szkody podczas, gdy przepis ten mówi o dowiedzeniu się, bądź możliwości dowiedzenia się przy zachowaniu należytej staranności o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, a nie o jej faktycznym zaistnieniu. Wskazać w tym miejscu należy, że do przedawnienia roszczeń pracodawcy o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracownika na skutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych stosuje się art. 291 § 2 k.p. (w razie wyrządzenia szkody z winy nieumyślnej) albo art. 291 § 3 k.p. w związku z art. 442 1 § 1 k.c. (w razie wyrządzenia szkody z winy umyślnej). Pierwszy z tych przepisów stanowi, że roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody, wyrządzonej przez pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych, ulegają przedawnieniu z upływem jednego roku od dnia, w którym pracodawca powziął wiadomość o wyrządzeniu przez pracownika szkody, nie później jednak niż z upływem trzech lat od jej wyrządzenia ( art. 291 § 2 k.p. ). W orzecznictwie przyjęto, że datą powzięcia przez pracodawcę wiadomości o wyrządzeniu przez pracownika szkody w rozumieniu art. 291 § 2 k.p. jest data, w której pracodawca uzyskał wiadomość o faktach, z których - przy prawidłowym rozumowaniu - można i należy wyprowadzić wniosek, że szkoda jest wynikiem zawinionego działania lub zaniechania pracownika, a nie data, w której wniosek taki został rzeczywiście przez pracodawcę z faktów tych wyprowadzony (wyrok Sądu Najwyższego z 26 września 1978 r., IV PR 198/78, LEX nr 14463). Z kolei w przypadku umyślnego wyrządzenia szkody art. 442 1 § 1 zdanie pierwsze k.c. stanowi, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Podstawowym problemem prawnym wymagającym rozstrzygnięcia, było zatem to, czy do roszczeń powoda powinny mieć zastosowanie terminy przedawnienia z art. 291 § 2 k.p. , czy też art. 291 § 3 k.p. w z art. 442 1 § 1 k.c. Przed rozstrzygnięciem tego problemu należało ustalić, co było źródłem powstania szkody po stronie powoda. Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie ulega wątpliwości, że źródłem szkody powoda było niewykonanie obowiązków pracowniczych przez pozwanego ( art. 100 § 1 k.p. ). Kwestią nie budzącą wątpliwości, niekwestionowaną zresztą w apelacji, było to, że pozwany - zatrudniony na stanowisku kierownika oddziału w powodowym Banku, naruszył obowiązujące w Banku procedury i wydał kredytobiorcy W. H. dokumenty, które miały być podpisane przez jego żonę M. H. poza oddziałem Banku, a następnie niezgodnie z prawdą poświadczył złożenie podpisów przez M. H. w jego obecności – pod deklaracją wekslową jako poręczyciel i pod oświadczeniem o ustanowieniu hipoteki. Powyższe skutkowało udzieleniem przez powoda kredytu niezgodnie z procedurami obowiązującymi w powodowym Banku i zaistnieniem przesłanek do obowiązku zwrotu na rzecz (...) udzielonej powodowi gwarancji. Wbrew ustaleniom Sądu Okręgowego - źródłem szkody nie było zatem obciążenie powoda zwrotem gwarancji na rzecz (...) . Obciążenie powoda za zwrot gwarancji na rzecz (...) w kwocie było następstwem (skutkiem) naruszenia przez pozwanego procedur przy zawieraniu umowy kredytu. Kwestia odpowiedzialności odszkodowawczej pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem obowiązków ze stosunku pracy została całościowo i wyczerpująco uregulowana w Kodeksie pracy ( art. 114-127 k.p. ), nie ma zatem powodów, aby stosować do tej odpowiedzialności przepisy Kodeksu cywilnego , w tym zwłaszcza art. 415 k.c. Jedną z zasad prawa pracy jest ograniczony zakres odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy w związku z wykonywaniem obowiązków pracowniczych. Do roszczeń pracodawcy dotyczących naprawienia nieumyślnie wyrządzonych przez pracownika szkód ma zastosowanie art. 291§ 2 k.p. Jeżeli pracownik umyślnie wyrządził szkodę, do przedawnienia roszczenia o naprawienie tej szkody stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego , czyli w odniesieniu do ocenianego stanu faktycznego art. 442 1 § 1 k.c. Systemowa wykładnia przepisów pozwala na stwierdzenie, że wprawdzie "roszczeń umyślnych" z art. 291 § 3 k.p. ustawodawca nie wyłączył z kategorii roszczeń "ze stosunku pracy" ( art. 291 § 1 k.p. ), to jednak zasygnalizował, że konstrukcyjnie bliskie są one roszczeniom deliktowym. Trudno je zatem utożsamiać z roszczeniami powstałymi "wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych". Czym innym jest bowiem szkoda mająca źródło w "umyślnym wyrządzeniu", a czym innym w "niewykonaniu lub nienależytym wykonaniu obowiązków pracowniczych". Inaczej rzecz ujmując, umyślność w zakresie niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych nie jest równoznaczna z umyślnością w zakresie wyrządzenia szkody (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1981 r., IV PR. 395/80, LEX nr 14572). Niewykluczone jest bowiem, że umyślność ta dotyczy tylko realizacji "obowiązków", ale już nie "wyrządzenia szkody". W pierwszym przypadku powinności tej można uchybić zarówno nieumyślnie, jak i umyślnie, co nie znaczy, że pracownik umyślnie wyrządza szkodę. Umyślność w tym wypadku ukierunkowana jest na obowiązki pracownicze, a nie na wyrządzenie szkody. Klarownie kwestię tę przedstawił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 lutego 1978 r., IV PR 9/78 (OSNC 1978 nr 9, poz.166). Stwierdził, że umyślność zachowania pracownika może dotyczyć obowiązków, ale również jego skutków. W rezultacie, sąd musi ustalić, czy w grę wchodzi odpowiedzialność pracownika przewidziana w art. 122 k.p. , w związku z którą wyłączone jest oddziaływanie art. 291 § 2 k.p. , czy odpowiedzialność przewidziana w art. 114 k.p. , której przepis ten dotyczy. W ocenie Sądu Apelacyjnego rację należy przyznać pozwanemu, że wprawdzie naruszył w sposób umyślny procedury obowiązujące w powodowym Banku i wydał kredytobiorcy W. H. dokumenty, które miały zostać podpisane przez jego żonę M. H. poza oddział Banku. W żadnym jednak wypadku nie obejmował zamiarem w zakresie swojego czynu faktu, że W. H. działa z zamiarem sfałszowania podpisów na dokumentach ani tego, że może to doprowadzić do niespłacenia kredytu przez W. H. i w konsekwencji korzystania przez Bank z gwarancji de minimis Banku (...) , a następnie zwrotu tej gwarancji przez powoda z powodu niezachowania procedur przy udzielaniu kredytu. Rację ma apelujący, że nie można zgodzić się z ustaleniem Sądu Okręgowego, że pozwany miał pełną świadomość (działał umyślnie) także co do skutków niedozwolonych działań, zaś ustalenie takie jawi się jako dowolne i nieznajdujące oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Tym samym brak podstaw do stwierdzenia, że pozwany obejmował swoją świadomością (a zatem działał umyślnie) skutek w postaci żądania przez (...) od powoda zwrotu gwarancji z powodu naruszenia procedur przy udzielaniu kredytu. Ponownie bowiem wskazać należy, że umyślność w zakresie niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych nie jest równoznaczna z umyślnością w zakresie wyrządzenia szkody. Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że do roszczeń powoda w rozpoznawanej sprawie w zakresie przedawnienia ma zastosowanie przepis art. 291 § 2 k.p. (odnoszący się do winy nieumyślnej), a nie art. 291 § 3 k.p. w zw. z art. 442 1 § 1 k.c. (odnoszący się do winy umyślnej). Uwzględniając powyższe należy wskazać, że zgodnie z art. 291 § 2 k.p. - roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody, wyrządzonej przez pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych, ulegają przedawnieniu z upływem jednego roku od dnia, w którym pracodawca powziął wiadomość o wyrządzeniu przez pracownika szkody, nie później jednak niż z upływem trzech lat od jej wyrządzenia. (16.09.2021 r. powód zwrócił gwarancję na rzecz (...) ). W orzecznictwie przyjęto, że datą powzięcia przez pracodawcę wiadomości o wyrządzeniu przez pracownika szkody w rozumieniu art. 291 § 2 k.p. jest data, w której pracodawca uzyskał wiadomość o faktach, z których - przy prawidłowym rozumowaniu - można i należy wyprowadzić wniosek, że szkoda jest wynikiem zawinionego działania łub zaniechania pracownika, a nie data, w której wniosek taki został rzeczywiście przez pracodawcę z faktów tych wyprowadzony (wyrok Sądu Najwyższego z 26 września 1978 r., IV PR 198/78, LEX nr 14463). Niewątpliwie pojęcia wyrządzenia szkody i zdarzenia wyrządzającego szkodę nie są równoznaczne. Zdarzeniem wyrządzającym szkodę jest bowiem określone zachowanie się powoda, który w niniejszej sprawie niezgodnie z procedurami wydał kredytobiorcy W. H. dokumenty, które miały zostać podpisane przez jego żonę M. H. poza oddziałem Banku. Natomiast momentem wyrządzenia szkody jest data jej powstania, czyli chwila zrealizowania się - będącego następstwem zachowania się powoda (pracownika) skutku w postaci uszczerbku w majątku powodowego Banku (pracodawcy), którą w realiach sprawy był dzień 16.09.2021 r. Z uwagi na udzielenie kredytu niezgodnie z przepisami obowiązującymi w Banku, oświadczeniem z 16.09.2021 r., skierowanym do powoda, (...) potwierdził, że nie doszło do objęcia gwarancją de minimis ww. umowy kredytu oraz w konsekwencji potwierdził, że zaistniały przesłanki zwrotu prowizji z tytułu udzielonej gwarancji de minimis dla przedmiotowej umowy kredytu. Oznacza to, że data zdarzenia wyrządzającego szkodę i data wyrządzenia szkody nie muszą się pokrywać, gdyż szkoda może powstać i niejednokrotnie powstaje później niż wywołujące ją zachowanie pracownika. Jak trafnie argumentował apelujący - powód najpóźniej w dniu 13 kwietnia 2017 r. powziął wiedzę o zachowaniu pozwanego (zdarzeniu), wyrządzającym szkodę, kiedy na spotkaniu, które miało miejsce w siedzibie Banku pozwany przyznał, że naruszył procedury Banku przy zawieraniu przedmiotowej umowy kredytu udzielanego W. H. . Powyższe okoliczności wynikają m.in. z zeznań świadka A. T. sprawującego funkcję starszego specjalisty w Banku Spółdzielczym we W. . Przy czym należy wskazać, że już wcześniej (12.09.2016r.) do powoda docierały informacje ze strony M. H. , która w piśmie skierowanym do powoda wskazała, że nie podpisywała weksla i deklaracji wekslowej. Należy także zwrócić uwagę, że w postępowaniu o sygn. akt I Nc 279/16 M. H. wniosła zarzuty od nakazu zapłaty z 24.11.2016r. również argumentując, że weksel, deklaracja i aneksy do umowy kredytu są podrobione, gdyż ona nie składała tam podpisów. Ostatecznie zaś wyrokiem z 17.01.2020 r., sygn. akt I C 109/17, Sąd Okręgowy uchylił nakaz zapłaty z 24.11.2016 r., sygn. akt I Nc 279/16, co do M. H. i powództwo wobec M. H. oddalił. Przepis art. 291 § 2 k.p. stanowi, że roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody, wyrządzonej przez pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych, ulegają przedawnieniu z upływem jednego roku od dnia, w który m pracodawca powziął wiadomość o wyrządzeniu przez pracownika szkody, nie później jednak niż z upływem trzech lat od jej wyrządzenia. Przekładając to grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że roszczenie powoda wygasło, albowiem przedawniło się z dniem 13 kwietnia 2018 r. Na marginesie dodać należy, że nawet zakładając winę umyślną pozwanego (czego jednakże Sąd Apelacyjny nie podziela – jak wynika z powyższych rozważań), to roszczenie powoda i tak uległoby przedawnieniu na podstawie art. 291 § 3 k.p. w związku z art. 442 1 § 1 k.c. , gdyż przedawniłoby się z upływem 3 lat od dnia, w którym Bank dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, czyli najpóźniej z dniem 13.04.2020 r. Powództwo zostało natomiast wniesione w dniu 15.09.2022 r. (data nadania pozwu w placówce pocztowej). Z tych wszystkich względów – uznając, że roszczenie powoda przedawniło się z dniem 13 kwietnia 2018 r., to zaskarżony wyrok podlegał zmianie w punkcie I i oddaleniem powództwa, o czym orzeczono w pkt 1 niniejszego wyroku na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. Konsekwencją zmiany wyroku co do meritum, była zmiana orzeczenia o kosztach postępowania, gdyż w myśl art. 98 § 1 k.p.c. to pozwany jest stroną wygrywającą sprawę, dlatego Sąd Apelacyjny zgodnie z art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w punkcie II i zasądził od powoda na rzez pozwanego kwotę 4050 zł z ustawowymi odsetkami, o których mowa w art. 98 § 1 1 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego ustalono na podstawie § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015r., poz. 1800 ze zm.). O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w pkt 3 wyroku. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 98 k.p.c. strona przegrywająca spór obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Ponieważ apelacja pozwanego została uwzględniona, dlatego należało zasądzić od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5150 zł wraz z ustawowymi odsetkami, o których mowa w art. 98 § 1 1 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów w postępowaniu apelacyjnym, przy czym wysokość kosztów zastępstwa procesowego ustalono na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2, § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Dodatkowo Sąd Apelacyjny w pkt 4 wyroku nakazał uiścić przez powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Poznaniu – kwotę 6400 tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, od których powód był zwolniony, a które poniósł tymczasowo Skarb Państwa. Wiesława Stachowiak