III AO 8/03

Postanowienie z dnia 25 września 2003 r. III AO 8/03 Wykazanie jurysdykcji krajowej jest warunkiem wstępnym oznaczenia na podstawie art. 45 k.p.c. sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Maria Tyszel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 wrześ- nia 2003 r. sprawy z powództwa Jacka G. przeciwko N.A.S. ASA na skutek wniosku powoda o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo o zapłatę o d d a l i ł wniosek. U z a s a d n i e n i e Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 10 grudnia 2001 r., III AO 13/01, ozna- czył Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni jako sąd, przed który należy wytoczyć powództwo Jacka G. przeciwko N.A.S. ASA, IUM S. S.A. w siedzibą w Grimstad w Norwegii o odszkodowanie z tytułu wy- padku przy pracy, jakiemu powód uległ w dniu 22 grudnia 1999 r. na statku mt „N.M.”. W związku z tym samym wypadkiem przy pracy, o którym mowa w powyż- szym postanowieniu Sądu Najwyższego, powód Jacek G. (reprezentowany przez swego pełnomocnika będącego radcą prawnym) złożył do Sądu Najwyższego po- nowny wniosek (datowany na 26 lutego 2003 r.) o oznaczenie Sądu, przed którym należy wytoczyć powództwo - tym razem - o odszkodowanie uzupełniające, przewi- dziane w pkt 14f (w związku z pkt 14e) Układu Zbiorowego Pracy oraz § 13 umowy Nr 4418. Na wezwanie Sądu Najwyższego, dotyczące sprecyzowania zakresu wniosku, w szczególności w odniesieniu do przedmiotu sprawy określonego w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2001 r., pełnomocnik wnioskodawcy w piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2003 r. podał, że po pierwsze, powód domaga się 2 odszkodowania uzupełniającego przewidzianego w pkt 14f Układu Zbiorowego Pracy oraz na podstawie art. 443 i 447 k.c. Po drugie, § 13 umowy Nr 4418 przewiduje umowną właściwość sądów w Gdyni lub w Gdańsku w zakresie wszelkich sporów związanych z wykonywaniem tej umowy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Umowa, na którą powołuje się wnioskodawca (załączona do akt sprawy umowa nr 4418) została zawarta w dniu 3 grudnia 1998 r. między IUM P. Ltd Sp. z o.o. z siedzibą w G. a Jackiem G.; określa ona umówione między tymi stronami wzajemne zobowiązania oraz zawiera w § 13 klauzulę poddającą spory „mogące wyniknąć w związku z wykonaniem niniejszej umowy” wskazanym Sądom. Nie ma podstaw, a w każdym razie nie przedstawił ich wnioskodawca, ażeby uzgodnienie właściwego sądu między stronami powyższej umowy, odnosiło się do innego stosun- ku prawnego i osoby trzeciej, nie będącej stroną umowy. Zasadniczym problemem rozpatrywanego wniosku, złożonego na podstawie art. 45 k.p.c. - o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo przeciwko N.A.S. ASA z siedzibą w Norwe- gii, jest wykazanie jurysdykcji krajowej. Brak bowiem tej jurysdykcji - zgodnie z art. 1099 k.p.c. - stanowi przyczynę nieważności, którą sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy. Powołana umowa, nie może stanowić - jak to wyżej wyjaśniono - podstawy dla ukształtowania właściwości jurysdykcyjnej sądów polskich. Nie stanowią takiej pod- stawy także wskazane przez wnioskodawcę przepisy Kodeksu cywilnego (art. 443 i art. 447), które w ogóle nie dotyczą rozważanego problemu. Stosownie do art. 1104 k.p.c. strony oznaczonego stosunku prawnego mogą umawiać się na piśmie o pod- danie wynikłych lub mogących wyniknąć z niego spraw majątkowych jurysdykcji są- dów polskich. Nie ma jednakże podstaw twierdzenie wnioskodawcy jakoby wskazany przez niego pkt 14 lit. „f” Układu Zbiorowego Pracy dla Polskich Marynarzy zawierał uzgodnienie właściwości sądu polskiego. W powołanym tekście mowa jest wyłącznie o kwestiach dotyczących stosunku prawnego, o jego ukształtowaniu w zakresie za- sady zaliczalności („powinny być potrącone”) świadczeń wypłaconych z tytułu do- znanego kalectwa przez marynarza na poczet przysługującego marynarzowi od- szkodowania. Nie ma w tej regulacji niczego co odnosiłoby się do trybu dochodzenia odszkodowania, wykraczającego poza świadczenia określone w Układzie. W szcze- 3 gólności do zasady z pkt 14 f nie odnosi się, wynikająca z pkt 14 e Układu Zbioro- wego Pracy klauzula sądu polskiego, która wyraźnie ogranicza się do spraw roz- strzygania określonych sporów na tle świadczeń określonych w pkt 14 lit. b., lit. c i lit. d Układu. Z powyższych przyczyn, wobec bezzasadności wniosku podlegał on oddale- niu. ========================================