III A Uz 182/12

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2012-08-23
SAOSubezpieczenia społeczneprawo do świadczeńŚredniaapelacyjny
ubezpieczenia społeczneemeryturapraca w szczególnych warunkachZUSpostępowanie sądoweodwołaniezażalenieKodeks postępowania cywilnego

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie wnioskodawcy, potwierdzając zasadność przekazania przez Sąd Okręgowy wniosku o zaliczenie okresu pracy w szczególnych warunkach do rozpoznania organowi rentowemu.

Wnioskodawca R. L. złożył do Sądu Okręgowego wniosek o zaliczenie okresu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy przekazał wniosek do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Wnioskodawca złożył zażalenie, domagając się uznania pracy jako operatora spycharki za pracę w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, wskazując, że postępowanie cywilne w sprawach ubezpieczeń społecznych wszczyna się odwołaniem od decyzji organu rentowego, a sąd nie może badać kwestii świadczenia bez wcześniejszego rozstrzygnięcia przez ZUS.

Sprawa dotyczyła zażalenia R. L. na postanowienie Sądu Okręgowego w Legnicy, który przekazał jego wniosek o zaliczenie okresu pracy w szczególnych warunkach do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. Wnioskodawca domagał się uznania pracy jako operatora spycharki od 15 stycznia 1980 r. do 13 października 1989 r. za pracę w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy uznał, że wniosek powinien być najpierw rozpatrzony przez organ rentowy, który nie wydał w tej sprawie decyzji. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że postępowanie w sprawach ubezpieczeń społecznych wszczyna się odwołaniem od decyzji organu rentowego lub w przypadku jej braku. Zgodnie z art. 477^9 § 1 i 2 kpc, sąd może rozpoznać sprawę tylko po wydaniu decyzji przez organ rentowy, chyba że organ ten uzna odwołanie za słuszne. Sąd Najwyższy w przywołanym orzecznictwie potwierdza niedopuszczalność dochodzenia przed sądem świadczenia, które nie było przedmiotem decyzji organu rentowego. W związku z tym, że wnioskodawca nie wystąpił do ZUS o przyznanie emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach i nie uzyskał decyzji w tej sprawie, Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd I instancji postąpił prawidłowo, przekazując wniosek do merytorycznego rozpoznania przez ZUS. Dopiero po uzyskaniu decyzji ZUS i ewentualnym niezadowoleniu z niej, wnioskodawca będzie mógł wnieść odwołanie do sądu. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może merytorycznie rozpoznać wniosku o zaliczenie okresu pracy w szczególnych warunkach, jeśli nie został on wcześniej rozpatrzony przez organ rentowy i nie wydano decyzji.

Uzasadnienie

Postępowanie cywilne w sprawach ubezpieczeń społecznych wszczyna się odwołaniem od decyzji organu rentowego. Sąd nie może badać kwestii świadczenia bez wcześniejszego rozstrzygnięcia przez ZUS, chyba że organ uzna odwołanie za słuszne. Wniosek należy przekazać do organu rentowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
R. L.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 477^10 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477^9 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawach ubezpieczeń społecznych wszczyna się odwołaniem od decyzji organu rentowego. Sąd nie może merytorycznie rozpoznać wniosku o świadczenie, które nie było przedmiotem decyzji organu rentowego. Wniosek o zaliczenie pracy w szczególnych warunkach powinien być najpierw rozpatrzony przez ZUS.

Odrzucone argumenty

Sąd powinien rozpoznać wniosek o zaliczenie pracy w szczególnych warunkach bez konieczności wcześniejszego wydania decyzji przez ZUS.

Godne uwagi sformułowania

Dochodzenie przed sądem prawa do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, które nie było przedmiotem decyzji organu rentowego, jest niedopuszczalne. Treść decyzji, od której wniesiono odwołanie, wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz orzeczenia sądu.

Skład orzekający

Jacek Witkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Jarosław Błaszczak

sędzia

Maria Pietkun

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwej drogi postępowania w sprawach o świadczenia z ubezpieczeń społecznych, w tym konieczności uzyskania decyzji organu rentowego przed wniesieniem odwołania do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, gdzie wymagane jest wcześniejsze rozstrzygnięcie przez organ rentowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma charakter proceduralny i potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą właściwości sądu i organu rentowego w sprawach o świadczenia. Jest to ważne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III A Uz 182/12 POSTANOWIENIE Dnia 23 sierpnia 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w składzie: Przewodniczący SSA Jacek Witkowski (spr.) Sędziowie: SSA Jarosław Błaszczak SSA Maria Pietkun po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o emeryturę na skutek zażalenia R. L. od postanowienia Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 11 czerwca 2012 r. sygn. akt V U 1053/12 p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2012 r., sygn. V U 1053/12, Sąd Okręgowy w Legnicy przekazał wniosek R. L. z dnia 23 maja 2012 r., do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. celem rozpoznania i wydania decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wnioskodawca w dniu 23 maja 2012 r. złożył do Sądu Okręgowego w Legnicy pismo, z którego treści wynika, że wnosi o zaliczenie okresu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o odrzucenie odwołania wskazując, że nie wydał decyzji w sprawie. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Sąd Okręgowy na mocy art. 477 10 § 2 kpc przekazał wniosek organowi rentowemu do rozpoznania jako wniosek i przyznanie prawa do emerytury i wydania decyzji. Zażalenie na wyżej opisane postanowienie zaskarżył wnioskodawca, przy czym w zażaleniu wnioskodawca powtórzył twierdzenia zawarte w odwołaniu, w którym domagał się uznania pracy w okresie od 15 stycznia 1980 r. do 13.10.1989 r. w (...) Związku Spółek (...) w L. , gdzie był zatrudniony jako operator spycharki, za pracę w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny zważył: Zażalenie podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że art. 477 9 § 1 kpc , odwołania od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji. § 2. Organ rentowy, o którym mowa w § 1, przekazuje niezwłocznie odwołanie wraz z aktami sprawy do sądu z zachowaniem przepisów odrębnych. Organ ten, jeżeli uzna odwołanie w całości za słuszne, może zmienić lub uchylić zaskarżoną decyzję. W tym wypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu. Powyższa regulacja w sposób jednoznaczny wskazuje, że postępowanie cywilne w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wszczynane jest wniesieniem przez ubezpieczonego odwołania od decyzji organu rentowego lub odwołania w razie niewydania przez organ rentowy decyzji w terminie 2 miesięcy od zgłoszenia roszczenia. W orzecznictwie przyjmuje się, że dochodzenie przed sądem prawa do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, które nie było przedmiotem decyzji organu rentowego, jest niedopuszczalne (z wyjątkiem przewidzianym w art. 477 9 § 4 kpc ), a treść decyzji, od której wniesiono odwołanie, wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz orzeczenia sądu (tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSNP 2000, nr 15, poz. 601; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1999 r., II UKN 204/99, OSNP 2001, nr 5, poz. 169). W niniejszej sprawie wnioskodawca wystąpił do Sądu z żądaniem uznania pracy w okresie od 15 stycznia 1980 r. do 13.10.1989 r. w (...) Związku Spółek (...) w L. , gdzie był zatrudniony jako operator spycharki, za pracę w szczególnych warunkach. Jednakże wnioskodawca nie wystąpił do organu rentowego o przyznanie mu prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, a tym samym organ rentowy nie rozpoznał zasadności wniosku wnioskodawcy co do uznania wymienionych wyżej okresów za pracę w warunkach szczególnych. Wobec takiego stanu sprawy stwierdzić należy, że Sąd I instancji zasadnie przekazał wniosek do organu rentowego celem jego merytorycznego rozpoznania przez ZUS i wydania w tym przedmiocie decyzji. Dopiero w sytuacji, gdyby wnioskodawca nie zgodził się z treścią decyzji ZUS, może on w ustawowym terminie wnieść odwołanie do Sądu. Brak jest bowiem podstaw do ustalania przez Sąd, czy okres pracy wnioskodawcy od 15 stycznia 1980 r. do 13.10.1989 r. w (...) Związku Spółek (...) w L. jest okresem pracy w warunkach szczególnych, bez uprzedniego zbadania tej kwestii przez organ rentowy, przy jednoczesnym zbadaniu, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania mu prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Wobec powyższego stanu sprawy Sąd Apelacyjny na mocy art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc orzekł o oddaleniu zażalenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI