III A Uz 152/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił zażalenie ubezpieczonej na postanowienie o umorzeniu postępowania, uznając, że uchylenie decyzji przez organ rentowy czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym.
Ubezpieczona E. M. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej jej prawa do emerytury z powodu niespełnienia wymogu 15 lat okresu składkowego. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie, uznając, że zaskarżona decyzja została uchylona przez organ rentowy i stała się bezprzedmiotowa. Ubezpieczona wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów, gdyż zmiana decyzji przez organ rentowy nie stanowiła uznania jej żądania. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że uchylenie decyzji przez organ rentowy czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym, nawet jeśli nowa decyzja nie uwzględnia żądania.
Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej E. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej jej prawa do emerytury z powodu niespełnienia wymogu posiadania co najmniej 15 lat okresu składkowego i nieskładkowego. Po wydaniu przez organ rentowy kolejnej decyzji, która uchyliła poprzednią i ustaliła okres składkowy na 14 lat, 1 miesiąc i 10 dni, Sąd Okręgowy umorzył postępowanie, uznając, że zaskarżona decyzja została wycofana z obrotu prawnego, co czyni postępowanie sądowe niedopuszczalnym. Ubezpieczona złożyła zażalenie, argumentując, że zmiana decyzji przez organ rentowy nie stanowiła uznania jej żądania, a jedynie wydanie kolejnej decyzji odmownej, co zgodnie z art. 477¹³ k.p.c. nie powinno prowadzić do umorzenia postępowania. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że uchylenie zaskarżonej decyzji przez organ rentowy czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym, nawet jeśli organ rentowy wydał nową decyzję, która również nie uwzględnia wniosku ubezpieczonej. Sąd zaznaczył, że przepis art. 477¹³ k.p.c. o umorzeniu postępowania w przypadku zmiany decyzji przez organ rentowy ma zastosowanie jedynie do sytuacji, gdy decyzja uwzględnia żądanie strony w całości lub w części, a nie gdy zaskarżona decyzja zostaje uchylona. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, uchylenie zaskarżonej decyzji przez organ rentowy wycofuje ją z obrotu prawnego, czyniąc postępowanie sądowe bezprzedmiotowym i uzasadniając jego umorzenie, nawet jeśli nowa decyzja nie uwzględnia żądania strony.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że uchylenie decyzji przez organ rentowy powoduje jej wycofanie z obrotu prawnego, co czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym. Podkreślono, że art. 477¹³ k.p.c. dotyczy umorzenia postępowania w przypadku zmiany decyzji przez organ rentowy tylko wtedy, gdy decyzja ta uwzględnia żądanie strony w całości lub w części, a nie gdy zaskarżona decyzja zostaje uchylona.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. M. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 477 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa emerytalna art. 28
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.a. art. 113 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 13 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 12 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 2 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylenie zaskarżonej decyzji przez organ rentowy czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym. Art. 477¹³ k.p.c. nie ma zastosowania, gdy zaskarżona decyzja została uchylona.
Odrzucone argumenty
Zmiana decyzji przez organ rentowy, która nie stanowi uznania żądania ubezpieczonej w całości, a jest kolejną decyzją odmowną, nie uzasadnia umorzenia postępowania. Sąd powinien wydać wyrok, a nie umorzyć postępowanie, gdy decyzja organu rentowego została zmieniona.
Godne uwagi sformułowania
uchylona decyzja została wycofana z obrotu prawnego wydanie wyroku w sprawie z odwołania od nieistniejącej obecnie decyzji stało się niedopuszczalne postępowanie utraciło przedmiot odwołania uchylenie zaskarżonej decyzji jednocześnie wydając nową także nie uwzględniającą wniosku ubezpieczonej, a jedynie zmieniającą ustalenia w zakresie uznanego okresu składkowego, jest błędną praktyką organu uchylenie zaskarżonej decyzji wycofując ją z obrotu prawnego i czyniąc postępowanie sądowe bezprzedmiotowym
Skład orzekający
Anna Polak
przewodnicząca
Urszula Iwanowska
sprawozdawca
Zofia Rybicka-Szkibiel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego w przypadku uchylenia decyzji przez organ rentowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji przez organ rentowy, a nie jej zmiany w sposób uwzględniający żądanie strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów proceduralnych dotyczących umorzenia postępowania.
“Kiedy uchylenie decyzji ZUS przez sam ZUS prowadzi do umorzenia postępowania sądowego?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII A Uz 152/12 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodnicząca: SSA Anna Polak Sędziowie: SA Zofia Rybicka-Szkibiel SA Urszula Iwanowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2013 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy z odwołania E. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. o emeryturę na skutek zażalenia ubezpieczonej na postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt IV U 163/12, postanawia: 1. oddalić zażalenie; 2. przyznać od Sądu Apelacyjnego w Szczecinie adwokatowi P. U. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej ubezpieczonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. SSA Urszula Iwanowska SSA Anna Polak SSA Zofia Rybicka-Szkibiel Uzasadnienie: Ubezpieczona E. M. wniosła odwołanie od decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. z dnia 16 grudnia 2011 r. odmawiającej jej prawa do emerytury z uwagi na niespełnienie warunku posiadania co najmniej 15 letniego okresu składkowego i nieskładkowego, określonego w art. 28 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Ustalony przez organ rentowy okres składkowy i nieskładkowy wyniósł 13 lat, 10 miesięcy i 5 dni. W odwołaniu ubezpieczona wniosła o uwzględnienie dodatkowych miesięcy pracy w latach 1969, 1972 i 1973. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Decyzją z dnia 14 maja 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. ponownie odmówił ubezpieczonej prawa do emerytury z uwagi na niespełnienie warunku posiadania co najmniej 15 letniego okresu składkowego i nieskładkowego określonego w art. 28 ustawy emerytalnej. Ustalony przez organ rentowy w tej decyzji okres składkowy i nieskładkowy wniósł 14 lat, 1 miesiąc i 10 dni. Organ rentowy uwzględnił jako okres składkowy okres zatrudnienia od 8 lutego 1955 r. do 11 czerwca 1962 r. Jednocześnie organ rentowy uchylił decyzję z dnia 16 grudnia 2012 r. Postanowieniem z dnia 6 września 2012 r. organ rentowy działając na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. sprostował oczywiste błędy pisarskie w decyzji z dnia 14 maja 2012 r. dotyczące daty wniosku oraz daty uchylonej decyzji wskazując, że w decyzji tej wskazano błędną datę wniosku – 14 grudnia 2012 r. oraz datę uchylonej decyzji – 16 grudnia 2012 r., zamiast odpowiednio 14 grudnia 2011 r. i 16 grudnia 2011 r., co było oczywistą omyłką pisarską i wymaga sprostowania. Postanowieniem z dnia 16 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. , umorzył postępowanie w sprawie wskazując, że zaskarżona decyzja z dnia 16 grudnia 2011 r. wskutek jej uchylenia decyzją z dnia 14 maja 2012 r. została wycofana z obrotu prawnego i tym samym wydanie wyroku w sprawie z odwołania od nieistniejącej obecnie decyzji stało się niedopuszczalne. Z powyższym postanowieniem Sądu Okręgowego w Koszalinie w całości nie zgodziła się E. M. , która działając przez pełnomocnika, w złożonym zażaleniu zarzuciła mu: - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 477 13 k.p.c. i art. 355 § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że wydanie w niniejszej sprawie wyroku jest niedopuszczalne, podczas gdy zmiana decyzji przez organ rentowy nie stanowiła uznania żądania w żadnej części i była na niekorzyść ubezpieczonej. Zarzucając powyższe żaląca wniosła o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, - zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ubezpieczonej w postępowaniu przed sądem drugiej instancji według norm przepisanych wobec ich nieopłacenia w żadnej części. Skarżąca między innymi podniosła, że z treści art. 477 13 k.p.c. wynika, iż sąd wydaje postanowienie o umorzeniu jedynie w przypadku uwzględnienia w całości lub w części żądania strony, a co za tym idzie, w przypadku nieuwzględnienia żądania ubezpieczonego nie może umorzyć postępowania. Nadto zdaniem skarżącej, decyzja w całości odmowna żądania ubezpieczonej uchylająca poprzednią decyzję w całości odmowną żądania ubezpieczonej jest faktycznie zmianą pierwszej decyzji odmownej przez wydanie kolejnej decyzji odmownej i podług art. 477 13 zdanie drugie k.p.c. nie może mieć wpływu na bieg sprawy i w takim wypadku umorzenie postępowania ze względu na wydanie nowej decyzji z dnia 14 maja 2012 r., która zmienia decyzję z dnia 16 grudnia 2011 r. jest niedopuszczalne. Następnie skarżąca podniosła, że za powyższym stanowiskiem stoi również wykładnia funkcjonalna i celowościowa art. 477 13 k.p.c. , bowiem ma on na celu przede wszystkim rozstrzygnięcie przez sąd zasadności przyznania świadczenia, chyba że zostanie ono przyznane choćby w części. Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje: Zażalenie należało uznać za nieuzasadnione. W sprawie bowiem nie ulega wątpliwości, że zaskarżona przez E. M. decyzja organu rentowego z dnia 16 grudnia 2011 r. został uchylona decyzją z dnia 14 maja 2012 r., a więc została wycofana z obrotu prawnego i to w całości. Okoliczność, że organ rentowy bez jakiejkolwiek podstawy prawnej dokonał uchylenia zaskarżonej decyzji jednocześnie wydając nową także nie uwzględniającą wniosku ubezpieczonej, a jedynie zmieniającą ustalenia w zakresie uznanego okresu składkowego, jest błędną praktyką organu – spotykaną tylko w okręgu Sądu Okręgowego w Koszalinie, ale nie zmienia sytuacji niniejszej sprawy, w której postępowanie utraciło przedmiot odwołania. Powyższe jednak upoważnia ubezpieczoną - jeżeli nie wniosła również odwołania od decyzji z dnia 14 maja 2012 r. - do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej drugiej decyzji i kontynuowania postępowania przed Sądem, jeżeli odwołanie nie zostanie uwzględnione przez organ rentowy. Sąd Apelacyjny podziela wywody skarżącej, że na podstawie art. 477 13 k.p.c. przy zmianie decyzji w toku postępowania wywołanego złożonym od niej odwołaniem tylko uwzględnienie żądania ubezpieczonej w całości uprawniałoby sąd do umorzenia postępowania w sprawie. Jednak powyższa regulacja nie ma zastosowania wówczas, gdy organ rentowy uchyla zaskarżoną decyzję wycofując ją z obrotu prawnego i czyniąc postępowanie sądowe bezprzedmiotowym. Art. 477 13 k.p.c. stanowi bowiem, że zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Poza tym zmiana lub wykonanie decyzji nie ma wpływu na bieg sprawy. Zatem, przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została uchylona. Uwzględniając powyższe, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 397 § 2 k.p.c. w związku z art. 385 k.p.c. , zażalenie, jako nieuzasadnione, oddalił w całości ( punkt 1 ). Ponieważ pełnomocnik ustanowiony dla E. M. z urzędu adwokat P. U. wniosła o przyznanie od Skarbu Państwa wynagrodzenia za pełnione obowiązki i oświadczyła, że poniesione koszty nie zostały przez stronę pokryte, na podstawie § 13 ust. 1 pkt 2 w związku z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, 1348 ze zm.), Sąd Apelacyjny przyznał od Skarb Państwa na rzecz adwokata kwotę 120 złotych tytułem wynagrodzenia. Następnie na podstawie § 2 ust. 3 przywołanego rozporządzenia sąd drugiej instancji podwyższył wynagrodzenie o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (punkt 2). SSA Urszula Iwanowska SSA Anna Polak SSA Zofia Rybicka-Szkibiel
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI