III A Ua 848/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, stwierdzając brak zadłużenia wnioskodawcy z tytułu składek za lipiec i sierpień 2011 r., uwzględniając wpłaty dokonane w trakcie postępowania.
Wnioskodawca odwołał się od decyzji ZUS określającej wysokość zadłużenia z tytułu składek. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że wpłaty dokonane po wydaniu decyzji nie mają wpływu na jej zasadność. Sąd Apelacyjny, uwzględniając apelację, zmienił wyrok, stwierdzając brak zadłużenia za lipiec i sierpień 2011 r., ponieważ wnioskodawca uiścił należności w trakcie postępowania, a błąd w księgowaniu wpłat przez bank nie powinien obciążać wnioskodawcy.
Sprawa dotyczyła odwołania W. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W., która określała wysokość zadłużenia wnioskodawcy z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za lipiec i sierpień 2011 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił odwołanie, opierając się na stanie faktycznym z daty wydania decyzji i uznając, że wpłaty dokonane przez wnioskodawcę w lutym i marcu 2012 r. nie wpływają na zasadność pierwotnej decyzji. Wnioskodawca wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania cywilnego, wskazując, że składki za lipiec i sierpień 2011 r. zostały zapłacone, a błędne zaksięgowanie wpłat przez bank nie powinno obciążać jego. Sąd Apelacyjny uznał apelację za częściowo uzasadnioną. Powołując się na art. 316 § 1 kpc, sąd drugiej instancji stwierdził, że należy brać pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, w tym faktyczne uiszczenie należności. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i decyzję ZUS, stwierdzając brak zadłużenia wnioskodawcy za wskazane miesiące, a w części dotyczącej odsetek zasądził je od kwot głównych od daty wymagalności do daty faktycznej wpłaty. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, wpłaty należy zaliczać na poczet najwcześniejszych zobowiązań, chyba że podatnik wskaże inaczej, a błąd banku nie może obciążać strony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji powinien uwzględnić stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, w tym faktyczne uiszczenie należności, nawet jeśli pierwotna decyzja została wydana na podstawie innych danych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na art. 316 § 1 kpc, zgodnie z którym sąd bierze pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. W związku z tym, fakt uiszczenia składek w toku postępowania, mimo błędnego zaksięgowania przez bank, powinien zostać uwzględniony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku i decyzji
Strona wygrywająca
W. Z.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, uwzględniając zarówno przepisy prawa, jak i okoliczności faktyczne.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżony wyrok.
O.p. art. 62 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zaliczenie wpłaty na poczet zobowiązań, począwszy od najwcześniejszego terminu płatności, chyba że podatnik wskaże inaczej.
u.s.u.s. art. 31
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do spraw dotyczących składek na ubezpieczenie społeczne.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.
O.p. art. 53 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Odsetki od zaległości podatkowych (składkowych).
u.s.u.s.
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Ogólne przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne.
O.p. art. 59 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dotyczy decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 60 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dotyczy decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego.
k.p.c. art. 477 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpłaty dokonane przez wnioskodawcę w trakcie postępowania powinny zostać uwzględnione. Błąd w księgowaniu wpłat przez bank nie może obciążać wnioskodawcy. Zastosowanie art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy (art. 316 § 1 kpc).
Odrzucone argumenty
Decyzja ZUS była zasadna w momencie jej wydania, a wpłaty dokonane później nie wpływają na jej ocenę (argument sądu I instancji).
Godne uwagi sformułowania
Sąd wydaje wyrok biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Okoliczność uiszczenia przez wnioskodawcę w toku postępowania należności objętej zaskarżoną decyzją dowodzi, że wnioskodawca nie kwestionuje ani tytułu, ani okresu, ani rozmiaru zaległości składkowej wobec ZUS, nie ma natomiast wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Skoro wpłaty wnioskodawcy zostały dokonane w dniach 9 lutego 2012 r. i 5 marca 2012 r., nadto dotyczyły zobowiązań z VII i VIII 2011 r., to wnioskodawca de facto wykonał zaskarżoną decyzją oraz przyznał, iż była ona słuszna, a jej wydanie konieczne. Okoliczność, iż wpłaty zostały błędnie zaksięgowane wskutek błędu Banku, nie może wpływać negatywnie na sytuację wnioskodawcy, skoro na blankietach wpłaty określił on, jakiego okresu należność dotyczy.
Skład orzekający
Jacek Witkowski
przewodniczący
Jarosław Błaszczak
sędzia
Janina Cieślikowska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że sąd drugiej instancji uwzględnia wpłaty dokonane w trakcie postępowania, nawet jeśli pierwotna decyzja była zasadna w momencie wydania, oraz że błędy banku nie obciążają strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędnego zaksięgowania wpłat przez bank i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście składek ZUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest uwzględnianie stanu faktycznego na moment zamknięcia rozprawy i jak błędy proceduralne lub instytucjonalne (banku) nie powinny obciążać obywatela.
“Błąd banku kosztowałby Cię odsetki? Sąd Apelacyjny stanął po stronie ubezpieczonego!”
Dane finansowe
WPS: 1681,52 PLN
odsetki: 840,76 PLN
odsetki: 840,76 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III A Ua 848/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 września 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Jacek Witkowski Sędziowie: SSA Jarosław Błaszczak SSA Janina Cieślikowska (spr.) Protokolant: Magdalena Krucka po rozpoznaniu w dniu 13 września 2012 r. we Wrocławiu sprawy z wniosku W. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. o wysokość zaległości z tytułu nieopłaconych składek na skutek apelacji W. Z. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt IX U 4/12 I. zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia 7 listopada 2011 r. w ten sposób, że stwierdza brak zadłużenia wnioskodawcy W. Z. w stosunku do pozwanego z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy za miesiące lipiec i sierpień 2011 r., a w części dotyczącej odsetek – w ten sposób, że zasądza od wnioskodawcy na rzecz pozwanego odsetki od kwoty 840,76 zł od dnia 11 sierpnia 2011 r. do dnia 9 lutego 2012 r. i od kwoty 840,76 zł od dnia 11 września do dnia 5 marca 2012 r., II. dalej idącą apelację oddala. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił odwołanie W. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. , określającej wysokość zadłużenia wnioskodawcy z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Rozstrzygnięcie to Sąd oparł o następująco ustalony stan faktyczny: Wnioskodawca na dzień 7 listopada 2011 r. zalegał z zapłatą na rzecz organu rentowego kwoty 1.681,52 zł z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od lipca do sierpnia 2011 r. W dniu 26 września 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości należności wnioskodawcy z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Pismem doręczonym wnioskodawcy w dniu 28 września 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawiadomił wnioskodawcę o wszczęciu postępowania. Organ rentowy wyliczył zaległość składkową i wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w sprawie przyczyn nieopłacenia składek, pod rygorem wydania decyzji w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Prac y na podstawie dotychczas zgromadzonych dowodów W dniu 9 lutego 2012 r. wnioskodawca w urzędzie pocztowym nr 32 dokonał wpłat na rachunek bankowy ZUS kwot 49,38 zł, 597,37 zł i 243,39 zł na poczet 3 rodzajów należności składkowych zaznaczając, iż są to należności za miesiąc lipiec 2011 r. W dniu 5 marca 2012 r. na tej samej poczcie wnioskodawca nadał polecenie przelewu takich samych kwot na poczet 3 rodzajów należności składkowych z zaznaczeniem, że są to należności za miesiąc sierpień 2011 r. W dniu 22 marca 2012 r. dług składkowy wnioskodawcy za lipiec i sierpień 2011 r. zmniejszył się nieznacznie, ale nadal istnieje, ponieważ wykonawca dyspozycji wnioskodawcy z dnia 9 lutego 2012 r. i 5 marca 2012 r. wskazał, że wpłaty dotyczą składek za styczeń 2012 r. W tej sprawie ZUS wszczął postępowanie wyjaśniające z Bankiem (...) . W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał odwołanie za nieuzasadnione. Okoliczność uiszczenia przez wnioskodawcę w toku postępowania należności objętej zaskarżoną decyzją dowodzi, że wnioskodawca nie kwestionuje ani tytułu, ani okresu, ani rozmiaru zaległości składkowej wobec ZUS, nie ma natomiast wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Skutkiem zaskarżenia przez wnioskodawcę decyzji z dnia 7 listopada 2011 r. jest proces zmierzający wyłącznie do ustalenia, czy w dacie wydania decyzji miała ona podstawę faktyczną i prawną. Skoro wpłaty wnioskodawcy zostały dokonane w dniach 9 lutego 2012 r. i 5 marca 2012 r., nadto dotyczyły zobowiązań z VII i VIII 2011 r., to wnioskodawca de facto wykonał zaskarżoną decyzją oraz przyznał, iż była ona słuszna, a jej wydanie konieczne. Stanowi to podstawę do oddalenia odwołania. Apelację od wyroku Sądu Okręgowego złożył wnioskodawca, zarzucając rażące naruszenie art. 62 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, stosowanego w związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez zignorowanie dyspozycji strony w zakresie sposobu zaliczenia jej wpłaty z dnia 9 lutego 2012 r., a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie w treści zaskarżonego wyroku, że dług składkowy za lipiec 2011 r. nadal istnieje, chociaż składki za ten okres zapłacone zostały dnia 9 lutego 2012 r.; rażące naruszenie art. 59 § 1 pkt 1 oraz art. 60 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, stosowanych w zw. z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 477 13 oraz art. 477 14 kpc poprzez ich niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia co najmniej w części dotyczącej zaległości za sierpień 2011 r., chociaż poza sporem jest, iż należności z tego tytułu zostały uregulowane, zatem decyzja określająca zadłużenie za ten miesiąc była w chwili wyrokowania oczywiście bezprzedmiotowa, gdyż żadne zaległości obciążające skarżącego za ten okres nie istnieją. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie decyzji z dnia 7 listopada 2011 r., jako oczywiście bezprzedmiotowej, względnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bezpośrednio organowi rentowemu celem weryfikacji i prawidłowego rozksięgowania wpłat z dnia 9 lutego 2012 r. oraz z dnia 5 marca 2012 r. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawcy jest częściowo uzasadniona. Zgodnie z art. 316 § 1 kpc , sąd wydaje wyrok biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. "Stanem rzeczy" w rozumieniu art. 316 § 1 k.p.c. są zarówno przepisy prawa, na podstawie których ma być wydane rozstrzygnięcie, jak i okoliczności faktyczne sprawy. Oznacza to, iż Sąd Okręgowy rozpoznając odwołanie wnioskodawcy od decyzji organu rentowego winien był uwzględnić okoliczność, iż wnioskodawca w toku procesu uiścił składki na ubezpieczenie społeczne, wykazane w zaskarżonej decyzji. Fakt dokonania wpłat w świetle dowodów wpłaty przedłożonych przez wnioskodawcę nie budzi wątpliwości. Okoliczność, iż wpłaty zostały błędnie zaksięgowane wskutek błędu Banku, nie może wpływać negatywnie na sytuację wnioskodawcy, skoro na blankietach wpłaty określił on, jakiego okresu należność dotyczy. Zgodnie bowiem z treścią art. 62 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, znajdującego zastosowanie w sprawie z mocy art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku (składek), począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Częściowa realizacja objętego zaskarżoną decyzją zobowiązania wnioskodawcy z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za miesiące lipiec i sierpień 2011 r. poprzez zapłatę należności głównej winna zatem zostać wzięta pod uwagę przez Sąd Okręgowy, bowiem uprawomocnienie się decyzji z dnia 4 kwietnia 2012 r. pozwoliłoby organowi rentowemu na egzekucję należności, które zostały już uiszczone. Z powyższych względów Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1 kpc zmienił zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia 7 listopada 2011 r. w ten sposób, że stwierdził brak zadłużenia wnioskodawcy w stosunku do pozwanego z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy za miesiące lipiec i sierpień 2011 r., a w części dotyczącej odsetek w ten sposób, że zasądził od wnioskodawcy na rzecz pozwanego odsetki od kwoty 840,76 zł od dnia 11 sierpnia 2011 r. do dnia 9 lutego 2012 r. i od kwoty 840,76 zł od dnia 11 września 2011 r. do dnia 5 marca 2012 r. Orzeczenie o obowiązku zapłaty odsetek znajduje uzasadnienie w treści art. 53 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Nie ulega bowiem wątpliwości, iż wnioskodawca winien od nieopłaconych w terminie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne opłacić odsetki. Z tych względów dalej idąca apelacja wnioskodawcy podlegała oddaleniu na mocy art. 385 kpc .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI