III A Ua 70/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny uchylił wyrok sądu niższej instancji i decyzję ZUS, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu w celu ustalenia, czy wnioskodawcy przysługiwał zasiłek chorobowy lub renta za sporny okres.
Sąd Okręgowy oddalił odwołanie S.K. od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranej renty za okres od 1 do 14 lutego 2010 r., uznając, że w tym czasie wnioskodawca pobierał zasiłek chorobowy. S.K. w apelacji zarzucił, że ZUS odmówił mu prawa do zasiłku chorobowego za ten okres, co oznaczało, że nie powinien być obciążony zwrotem renty. Sąd Apelacyjny uznał apelację za uzasadnioną, uchylił zaskarżony wyrok i decyzję ZUS, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.
Sprawa dotyczyła zwrotu nienależnie pobranej renty z tytułu niezdolności do pracy za okres od 1 do 14 lutego 2010 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił odwołanie S.K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) nakazującej zwrot kwoty 551,67 zł. Sąd Okręgowy ustalił, że S.K. miał przyznaną rentę od 1 lutego 2010 r., ale jednocześnie pobierał zasiłek chorobowy do 14 lutego 2010 r. Zgodnie z przepisami, prawo do renty powstaje z dniem zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego, co oznaczało, że za okres od 1 do 14 lutego 2010 r. renta była świadczeniem nienależnie pobranym. S.K. w apelacji podniósł, że ZUS decyzją z 7 marca 2011 r. odmówił mu prawa do zasiłku chorobowego za okres od 17 sierpnia 2009 r. do 14 lutego 2010 r. W związku z tym, za okres od 1 do 14 lutego 2010 r. nie przysługiwał mu ani zasiłek chorobowy, ani renta, co powinno skutkować zwolnieniem z obowiązku zwrotu pobranej kwoty. Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną. Zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Jednakże, jeśli wnioskodawcy nie przysługiwał zasiłek chorobowy za sporny okres, to pobrane świadczenie rentowe nie może być uznane za nienależne. Ponieważ organ rentowy kwestionował prawo do zasiłku chorobowego, a nie było możliwe jednoznaczne ustalenie uprawnień do renty lub zasiłku, Sąd Apelacyjny uchylił wyrok sądu niższej instancji i decyzję ZUS, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie można jednoznacznie stwierdzić, czy świadczenie rentowe za sporny okres jest nienależnie pobrane, dopóki nie zostanie ustalone prawo do zasiłku chorobowego lub renty.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że zgodnie z przepisami, prawo do renty powstaje z dniem zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego. Jednakże, jeśli organ rentowy odmówił prawa do zasiłku chorobowego za okres, w którym wypłacono rentę, sytuacja się komplikuje. Bez rozstrzygnięcia kwestii uprawnień do zasiłku chorobowego, nie można definitywnie orzec o nienależności pobranej renty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
S. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 138 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.
Pomocnicze
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 138 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się między innymi świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 100 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Jeżeli ubezpieczony pobiera zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wypłacane na podstawie przepisów kodeksu pracy, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty szkoleniowej powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku, świadczenia lub wynagrodzenia.
k.p.c. art. 477 § 14a
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do zasiłku chorobowego za okres, za który ZUS domaga się zwrotu renty. Jeśli wnioskodawcy nie przysługiwał zasiłek chorobowy, to pobrane świadczenie rentowe nie może być uznane za nienależne.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawca pobierał zasiłek chorobowy do 14 lutego 2010 r., a prawo do renty powstało od 15 lutego 2010 r., co czyniło rentę za okres 1-14 lutego 2010 r. świadczeniem nienależnie pobranym.
Godne uwagi sformułowania
Świadczenie rentowe za ten okres należy uznać za świadczenie nienależnie pobrane. Decyzja ta zmienia sytuację wnioskodawcy w zakresie oceny uprawnień do renty od wcześniejszej daty. Jeśli bowiem wnioskodawcy w okresie od 1 do 14 lutego 2010 r. nie przysługiwało prawo do zasiłku chorobowego, pobrane w tym okresie świadczenie rentowe nie może zostać uznane za nienależne.
Skład orzekający
Kazimierz Josiak
przewodniczący
Barbara Pauter
sprawozdawca
Barbara Staśkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu prawa do renty i zasiłku chorobowego oraz zasad zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w przypadku kwestionowania prawa do jednego z nich przez organ rentowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ rentowy kwestionuje prawo do zasiłku chorobowego po wydaniu decyzji o rentę i domaga się zwrotu renty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność przepisów dotyczących świadczeń rentowych i chorobowych oraz potencjalne pułapki proceduralne dla ubezpieczonych. Pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie wszystkich uprawnień.
“ZUS chce zwrotu renty, ale odmówił zasiłku? Sąd wyjaśnia, kiedy świadczenie jest nienależne.”
Dane finansowe
WPS: 551,67 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III A Ua 70/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 marca 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Kazimierz Josiak Sędziowie: SSA Barbara Pauter (spr.) SSA Barbara Staśkiewicz Protokolant: Magdalena Krucka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2012 r. we Wrocławiu sprawy z wniosku S. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia na skutek apelacji S. K. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 18 marca 2011 r. sygn. akt VIII U 1240/10 uchyla zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia 9 lipca 2010r. i sprawę przekazuje do rozpoznania bezpośrednio organowi rentowemu. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 marca 2011 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił odwołanie S. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia 9 lipca 2010 r. zobowiązującej wnioskodawcę do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 1 lutego 2010 r. do 14 lutego 2010 r. w kwocie 551,67 zł z uwagi na pobieranie zasiłku chorobowego. Sąd ten ustalił, że S. K. , decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 maja 2010 r. miał przyznane prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od 1 lutego 2010 r. (tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym wpłynął wniosek) do dnia 30 kwietnia 2011 r. Po otrzymaniu decyzji z dnia 27 maja 2010 r. wnioskodawca poinformował organ rentowy, że pobierał zasiłek chorobowy do dnia 14 lutego 2010 r. Wobec powyższego, kolejną decyzją z dnia 24 czerwca 2010 r. organ rentowy ustalił, że prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy przysługuje od dnia 15 lutego 2010 r., tj. od dnia zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego. Bezspornym jest, że do dnia 14 lutego 2010 r. wnioskodawca miał wypłacany zasiłek chorobowy. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał odwołanie za nieuzasadnione. Skoro do dnia 14 lutego 2010 r. wnioskodawcy wypłacany był zasiłek chorobowy, w okresie od 1 lutego 2010 r. do 14 lutego 2010 r. nie przysługiwało mu prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Świadczenie rentowe za ten okres należy uznać za świadczenie nienależnie pobrane. Świadczenie to podlega zwrotowi na zasadzie art. 138 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zaskarżona decyzja jest zatem prawidłowa. Apelację złożył wnioskodawca, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego oraz poprzedzającej go decyzji organu rentowego i przekazania sprawy do rozpoznania organowi rentowemu. Zarzucił, że organ rentowy decyzją z dnia 7 marca 2011 r. odmówił mu prawa do zasiłku chorobowego za okres od 17 sierpnia 2009 r. do 14 lutego 2010 r. Tym samym za okres od 1 do 14 lutego 2010 r. wnioskodawcy nie przysługiwał zasiłek chorobowy. Pozbawiono go też za w/w okres świadczenia rentowego w przedstawionej sytuacji słusznie należnego. Stąd wnioskodawca winien zostać zwolniony z obowiązku zwrotu kwoty 551,67 zł, jako nienależnego świadczenia rentowego. Sąd Apelacyjny zważył: Apelacja wnioskodawcy jest uzasadniona. Zgodnie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. W myśl ust. 2 powołanego artykułu za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się między innymi świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Organ rentowy za nienależnie pobrane świadczenie uznał przysługujące i wypłacone wnioskodawczy świadczenie rentowe za okres od 1 do 14 lutego 2010 r. wskazując, iż w okresie tym wnioskodawca uprawniony był do zasiłku chorobowego. Istotnie, w myśl art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), jeżeli ubezpieczony pobiera zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wypłacane na podstawie przepisów kodeksu pracy , prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty szkoleniowej powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku, świadczenia lub wynagrodzenia. Oznacza to, iż świadczenie rentowe za okres od 1 do 14 lutego 2010 r. stanowiłoby świadczenie nienależne, gdyby wnioskodawca w tym samym okresie pobierał zasiłek chorobowy i był uprawniony do jego pobierania. Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy powstałoby bowiem po upływie okresu zasiłkowego, tj. od dnia 15 lutego 2010 r. Jak jednak wynika z akt rentowych, organ rentowy kwestionuje prawo wnioskodawcy do zasiłku chorobowego za wymieniony okres z uwagi na ustanie, z dniem 31 lipca 2009 r., tytułu ubezpieczenia. Decyzją z dnia 7 marca 2011 r. organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 17 sierpnia 2009 r. do 14 lutego 2010 r. Decyzja ta zmienia sytuację wnioskodawcy w zakresie oceny uprawnień do renty od wcześniejszej daty. Rozważenia zatem wymaga k westia uprawnienia wnioskodawcy do renty z tytułu niezdolności do pracy. Jeśli bowiem wnioskodawcy w okresie od 1 do 14 lutego 2010 r. nie przysługiwało prawo do zasiłku chorobowego, pobrane w tym okresie świadczenie rentowe nie może zostać uznane za nienależne. Na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy wnioskodawcy w okresie od 1 do 14 lutego 2010 r. przysługiwało prawo do zasiłku chorobowego lub renty, a tym samym czy pobrane świadczenie rentowe może zostać uznane za świadczenie nienależne. Stanowi to podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzji organu rentowego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania bezpośrednio organowi rentowemu na mocy art. 477 (14a) kpc . Rozpoznając sprawę ponownie organ rentowy winien ustalić, czy wnioskodawca za okres od 1 do 14 lutego 2010 r. był uprawniony do zasiłku chorobowego czy też do renty, a następnie czy świadczenie rentowe za okres od 1 do 14 lutego 2010 r. może zostać uznane za świadczenie nienależne. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI