III A Ua 391/17

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2017-10-03
SAOSubezpieczenia społecznekapitał początkowyŚredniaapelacyjny
kapitał początkowyubezpieczenia społeczneemeryturazatrudnienieprezes zarząduspółka z o.o.dowodyokresy składkowe

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego, uznając, że samo pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki nie jest równoznaczne z pracowniczym zatrudnieniem i nie stanowi podstawy do zaliczenia okresu do kapitału początkowego.

Ubezpieczony J. Ż. domagał się zaliczenia okresu od 1 lutego 1996 r. do 1 stycznia 2000 r. do stażu pracy w celu ustalenia kapitału początkowego, twierdząc, że był zatrudniony w spółce "...". Sąd Okręgowy oddalił jego odwołanie, wskazując na brak dowodów zatrudnienia. Sąd Apelacyjny podtrzymał to stanowisko, podkreślając, że pełnienie funkcji prezesa zarządu nie jest równoznaczne z pracowniczym zatrudnieniem i wymaga odrębnych dowodów.

Sprawa dotyczyła wniosku J. Ż. o ustalenie wysokości kapitału początkowego, w tym zaliczenia okresu od 1 lutego 1996 r. do 1 stycznia 2000 r. jako okresu składkowego z tytułu zatrudnienia w spółce "...". Wnioskodawca nie przedstawił dowodów na pracownicze zatrudnienie w tym okresie, ograniczając się do przedstawienia wniosku o nadanie NIP dla spółki, w której był prezesem zarządu. Sąd Okręgowy w Legnicy oddalił odwołanie, uznając brak dowodów. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, rozpoznając apelację, dodatkowo ustalił, że wnioskodawca był prezesem zarządu spółki. Sąd Apelacyjny podkreślił, że pełnienie funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego jest odrębnym stosunkiem prawnym od stosunku pracy i nie jest z nim automatycznie utożsamiane. Brak było dowodów na istnienie równoległego stosunku pracy, a jedynie reprezentowanie spółki jako prezes zarządu nie stanowi podstawy do zaliczenia okresu do ubezpieczenia społecznego z tytułu zatrudnienia pracowniczego. W konsekwencji, apelacja została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki z o.o. nie jest automatycznie równoznaczne z pracowniczym zatrudnieniem i nie stanowi podstawy do zaliczenia okresu do ubezpieczenia społecznego z tytułu zatrudnienia pracowniczego, jeśli nie istnieją odrębne dowody na zawarcie stosunku pracy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że stosunek prawny pełnienia funkcji członka zarządu jest odrębny od stosunku pracy. Wnioskodawca nie przedstawił dowodów na istnienie równoległego stosunku pracy, a jedynie dowody potwierdzające jego status jako prezesa zarządu i reprezentanta spółki. Brak było podstaw do utożsamiania tych dwóch statusów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
J. Ż.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 174

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepisy dotyczące ustalania kapitału początkowego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

rozporządzenie MPiPS art. 22

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej

Reguluje środki dowodowe stwierdzające okresy zatrudnienia.

k.h. art. 197

Kodeks Handlowy

Stanowił, że członek zarządu może być w każdej chwili odwołany, co nie pozbawia go roszczeń ze stosunku pracy.

k.h. art. 203

Kodeks Handlowy

Przewidywał tryb skutecznego zawarcia ważnej umowy o pracę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki nie jest równoznaczne z pracowniczym zatrudnieniem. Brak przedstawienia przez wnioskodawcę dowodów na pracownicze zatrudnienie w spornym okresie. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.

Odrzucone argumenty

Okres pełnienia funkcji prezesa zarządu powinien być zaliczony jako okres składkowy. Wniosek o nadanie NIP dla spółki jest dowodem zatrudnienia. Postępowanie sądu było stronnicze z powodu nieprzesłuchania strony pozwanej.

Godne uwagi sformułowania

Pełnienie funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego oraz stosunek pracy są niezależnymi stosunkami prawnymi, występować mogą obok siebie, ale nie w każdej sytuacji. W braku jakichkolwiek dowodów istnienia pracowniczego zatrudnienia wnioskodawcy w spornym okresie w spółce "...", nie ma podstaw do utożsamiania pełnienia funkcji prezesa zarządu z pozostawaniem w ubezpieczeniu społecznym z tytułu pracowniczego zatrudnienia.

Skład orzekający

Maria Pietkun

przewodniczący

Izabela Głowacka-Damaszko

sędzia

Irena Różańska-Dorosz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie, dlaczego pełnienie funkcji w zarządzie spółki nie jest równoznaczne z pracowniczym zatrudnieniem i nie stanowi podstawy do zaliczenia okresu do kapitału początkowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów na stosunek pracy, a jedynie na pełnienie funkcji w zarządzie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych, ponieważ wyjaśnia rozróżnienie między funkcją w zarządzie a stosunkiem pracy w kontekście świadczeń emerytalnych.

Prezes zarządu a emerytura: czy funkcja w spółce to praca?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III A Ua 391/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 października 2017 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący:SSA Maria Pietkun spr. Sędziowie: SSO del. Izabela Głowacka-Damaszko SSA Irena Różańska-Dorosz Protokolant:Monika Horabik po rozpoznaniu w dniu 3 października 2017 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z wniosku J. Ż. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o wysokość kapitału początkowego na skutek apelacji J. Ż. od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. akt V U 1019/16 oddala apelację. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy wyrokiem z dnia 17.021.2017 r. oddalił odwołalnie wnioskodawcy J. Ż. od decyzji strony pozwanej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 7.03. 2016 r. o wysokość kapitału początkowego. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca J. Ż. , ur. (...) , w dniu 13 listopada 2015 r. złożył wniosek o emeryturę. W załączonej do wniosku informacji dotyczącej okresów składkowych i nieskładkowych podał iż na okres zatrudnienia od 01 lutego 1996 r. do 01 stycznia 2000 r. w (...) Sp. z o.o. w L. nie posiada zaświadczenia. W spółce tej uznano mu okres zatrudnienia od 15 maja 1994 r. do 31 stycznia 1996 r. W dniu 18 grudnia 2015 r. J. Ż. oświadczył, iż zaświadczenia z firmy (...) na okres od 01 lutego 1996 r. do 01 stycznia 2000 r. nie dostarczy ponieważ w Archiwum Dokumentacji osobowej i płacowej brak takiego dokumentu. Decyzją z dnia 07 marca 2016 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. w związku z wejściem w życie przypisów ustawy z dnia 21 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 960) ponownie ustalił kapitał początkowy wnioskodawcy J. Ż. na dzień 01 stycznia 1999 r. Przy ustalaniu kapitału początkowego uwzględnił łącznie 15 lat, 9 miesięcy i 8 dni okresów składkowych. Ustalony na dzień 01 stycznia 1999 r. kapitał początkowy wnioskodawcy wyniósł 124.885,86 zł. Do obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego organ rentowy przyjął lata 1975–1984. Sąd I instancji zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Przepis § 22 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412), reguluje środki dowodowe stwierdzające okresy zatrudnienia. Obowiązek udowodnienia faktów spoczywa na osobie, która wywodzi z nich skutki prawne, stąd też na odwołującym ciąży obowiązek przedstawienia dowodów dla udowodnienia spornych okoliczności. Muszą to być środki dowodowe, które pozwolą na wiarygodne ustalenie okoliczności faktycznych. Wnioskodawca, na okoliczność, że w spornym okresie pracował w czasie od 01 lutego 1996 r. do 01 stycznia 2000 r., nie przedstawił na potwierdzenie tego faktu ani umowy o pracę, ani świadectwa pracy ani jakiegokolwiek innego dowodu zatrudnienia. Załączony do pisma wnioskodawcy z dnia 16 grudnia 2016 r. wniosek o potwierdzenie nadania numeru identyfikacji podatkowej z dnia 25 lutego 2000 r. opatrzony jest jego podpisem. Z zamieszczonej we wskazanym wniosku adnotacji Urzędu Skarbowego w L. z dnia 25 lutego 2000 r. wynika, iż zarejestrowana w Urzędzie od 30 czerwca 1994 r. (...) sp. z o.o. posiada NIP (...) i jest podatnikiem podatku VAT od 30 czerwca(oznaczenie roku nieczytelne). Treść tego dokumentu nie dowodzi faktu pozostawania wnioskodawcy w stosunku pracy ze spółką (...) , szczególnie w spornym okresie od 01 lutego 1996 r. do 01 stycznia 2000 r. Dokument ten w odniesieniu do wnioskodawcy pozwala jedynie na ustalenie, że J. Ż. reprezentował wymienioną we wniosku spółkę. Na podkreślenie zasługuje istotny fakt, że organ rentowy potwierdził okres ubezpieczenia wnioskodawcy w czasie od 15 maja 1994 r. do 31 stycznia 1996 r. z tytułu zatrudnienia w (...) sp. z o.o. w L. . W tej sytuacji brak takiego potwierdzenia na dalszy okres od 01 lutego 1996 r. do 01 stycznia 2000 r. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. , pozbawione uzasadnionych podstaw odwołanie oddalił. Apelację od powyższego wyroku złożył wnioskodawca zarzucając naruszenie prawa procesowego, poprzez wydanie wyroku w sprawie bez przesłuchania strony pozwanej, a tym samym postępowanie Sądu, zdaniem skarżącego było stronnicze. Wnioskodawca wnosił o uznanie okresu zatrudnienia w firmie (...) spółce z o.o. za okres od 1.02.1996 r. do 1.01.2000 r. Urząd Skarbowy w L. potwierdził, że spółka od 1994 r. miała nadany nr NIP, wnioskodawca miał zaliczony okres zatrudnienia w tej firmie do 31.01.1996 r. W tych okolicznościach, zdaniem skarżącego, w pełni wiarygodne jest dalsze zatrudnienie wnioskodawcy w późniejszym spornym okresie. Dowodem na zatrudnienie w firmie było podpisanie przez wnioskodawcę wniosku o potwierdzenie nadania numeru identyfikacji podatkowej z dnia 25.02.2000 r. Podniesione zarzuty zmierzają do wniosku o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwołania. Sąd Apelacyjny dodatkowo ustalił w toku postępowania apelacyjnego: W dniu 25 lutego 2000 r. wnioskodawca podpisał wniosek o potwierdzenie nadania numeru identyfikacji podatkowej dla spółki (...) , kierowany do Urzędu Skarbowego w L. . Z zamieszczonej we wskazanym wniosku adnotacji Urzędu Skarbowego w L. z dnia 25 lutego 2000 r. wynika, iż spółka zarejestrowana w Urzędzie od 30 czerwca 1994 r. (...) sp. z o.o. posiada NIP (...) i jest podatnikiem podatku VAT od 30 czerwca (oznaczenie roku nieczytelne). (dowód: kopia wniosku z dnia 25.02.2000 r.) Sąd Apelacyjny zważył: Apelacja wnioskodawcy nie podlega uwzględnieniu. Skarżący dochodzi zaliczenia jako okresu składkowego zatrudnienia od 1.02. 1996 r. do 1.01.2000 r. w (...) Spółce z o.o. w L. do wyliczenia wysokości kapitału początkowego na podstawie art. 174 i nast. ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. j.t. 2017/1383 ). Wnioskodawca dowodzi, że tytułem podlegania ubezpieczeniom społecznym w spornym okresie było zatrudnienie pracownicze. Zgodnie z ciężarem rozłożenia dowodu, to na stronie dochodzącej określonego roszczenia spoczywa obowiązek wykazania dowodów na ich poparcie. Fakt zatrudnienia wnioskodawcy w (...) w okresie od 15.05.1994 r. do 31.01. 19996 r. nie jest dowodem na to, że zatrudnienie trwało również w okresie spornym, następczym. Podobnie okoliczność, że spółka istniała od 1994 r. i miała nadany nr NIP w Urzędzie Skarbowym, nie oznacza, że wnioskodawca pozostawał w tym okresie w pracowniczym zatrudnieniu. W okolicznościach sprawy, jak wynika z twierdzeń wnioskodawcy zapodanych na rozprawie przed Sądem pierwszej instancji, wynika, że w spornym okresie był on prezesem zarządu spółki. Ten fakt również nie może być utożsamiany z jednoczesnym trwaniem zatrudnienia pracowniczego, tak jak to rozumie skarżący. Wypada przypomnieć, że w spornym okresie zasady zatrudniania członków spółek prawa handlowego regulowało rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 17.06.1934 r. Kodeks Handlowy. Członkami zarządu spółki kapitałowej mogą być zarówno wspólnicy, jak i osoby spoza ich grona. Co ważne, pełnienie funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego oraz stosunek pracy są niezależnymi stosunkami prawnymi, występować mogą obok siebie, ale nie w każdej sytuacji. O tym czy oprócz powierzenia funkcji organizacyjno-prawnej członka zarządu, zgodnie z kodeksem spółek handlowych , istnieje równolegle stosunek pracy decyduje wola stron. W przypadku kiedy z członkiem zarządu spółki prawa handlowego zostaje zawarty stosunek pracy, to istnieje on niezależnie i równolegle do organizacyjno-prawnego powierzenia danej osobie pełnienia funkcji członka zarządu. Mogą one być jednak z woli stron wzajemnie powiązane, zwłaszcza pod względem przedmiotowym, kiedy zakres obowiązków pracowniczych odpowiada pełnionej funkcji organizacyjnoprawnej w zarządzie spółki. Kodeks Handlowych , jak i obecnie obowiązujący Kodeks Spółek Handlowych , w ogóle nie reguluje stosunku pracy, na podstawie którego może być wykonywane zatrudnienie członków zarządu spółek prawa handlowego. Jedynie przepis art. 197 kh stanowił, że członek zarządu może być w każdej chwili odwołany, co jednak nie pozbawia go roszczeń ze stosunku pracy. Powyższa regulacja decyduje o niezależności pełnienia funkcji organizacyjno-prawnej i istnienia stosunku pracy. W istocie więc przepis ten odsyła do odpowiednich unormowań prawa pracy. O tym, czy spółkę z członkiem zarządu łączy inny stosunek prawny, decyduje zawarcie odrębnej umowy (zob. wyrok SN z 14.2.2001 r., I PKN 258/00, LEX nr 56399). Szczególny przepis art. 203 kh przewidywał tryb skutecznego zawarcia ważnej umowy o pracę. Uregulowanie stosunków prawnych zatrudnienia może nastąpić na drodze tzw. prawa wewnętrznego spółki, dopuszczalne w jego ramach jest zarówno zatrudnienie członków zarządu spółki kapitałowej w ramach stosunku pracy, jak i niepracowniczych stosunków zatrudnienia (zob. wyrok SN z 17.5.1995 r., LEX nr 131). Stosunek pracy jest zatem zawsze odrębnym stosunkiem prawnym od członkostwa w zarządzie spółki kapitałowej, w którego zakresie członek zarządu jest osobą trzecią względem spółki (zob. wyrok SN z 7.1.2000 r., LEX nr 42392), o treści zaś jego praw pracowniczych decyduje treść stosunku pracy (zob. wyrok SN z 18.12.2002 r., LEX nr 79252). Dalej należy podać, że zarówno powołanie do zarządu spółki kapitałowej, jak i odwołanie/rezygnacja, powoduje tylko powstanie lub ustanie stosunku organizacyjno-prawnego. W tej sytuacji , w braku jakichkolwiek dowodów istnienia pracowniczego zatrudnienia wnioskodawcy w spornym okresie w spółce (...) , nie ma podstaw do utożsamiania pełnienia funkcji prezesa zarządu z pozostawaniem w ubezpieczeniu społecznym z tytułu pracowniczego zatrudnienia. Podejmowanie czynności administracyjnych, w tym przed Urzędem Skarbowym, również nie daje podstaw do powyższego uznania, że wnioskodawca pozostawał w stosunku pracy, gdyż tylko z racji pełnienia funkcji organizacyjno-pranej prezesa zarządu był uprawniony do reprezentowania spółki na zewnątrz. Z tych motywów apelacja wnioskodawcy bezzasadnie utożsamia pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki z pozostawaniem w pracowniczym zatrudnieniu. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podstawie art. 385 kpc . SSO del. I. Głowacka-Damaszko SSA M. Pietkun SSA I. Różańska-Dorosz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI