III A Ua 265/13

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2013-05-09
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturaZUSprzychódrozliczeniezwrot świadczeniaubezpieczenia społeczneprawo pracydziałalność gospodarcza

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację T. K. od wyroku Sądu Okręgowego, utrzymując w mocy decyzję ZUS o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia emerytalnego z powodu przekroczenia limitu przychodu w 2010 r.

Sprawa dotyczyła zwrotu nienależnie pobranego świadczenia emerytalnego przez T. K. w 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji ZUS, uznając, że przychód z umowy o pracę i działalności gospodarczej przekroczył dopuszczalny limit, co skutkowało koniecznością zwrotu 4.983,55 zł. T. K. wniósł apelację, zarzucając niedoinformowanie o dochodzie przez pracodawcę. Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezzasadną, podkreślając, że przepisy nie uzależniają zwrotu świadczenia od prawidłowego poinformowania świadczeniobiorcy.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał apelację T. K. od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Decyzja ZUS dotyczyła rozliczenia emerytury T. K. w związku z przychodem osiągniętym w 2010 r. z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę oraz prowadzenia działalności gospodarczej. Łączny przychód wnioskodawcy wyniósł 33.799,17 zł. Organ rentowy stwierdził, że przychód ten uzasadniał zmniejszenie świadczenia emerytalnego o kwotę 4.983,55 zł, która stanowiła świadczenie nienależnie pobrane i podlegała zwrotowi. Sąd Okręgowy uznał decyzję ZUS za prawidłową. W apelacji T. K. zarzucił niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych, w tym przyczyn niedoinformowania go o dochodzie przez pracodawcę. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, wskazując, że zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z FUS, przychód przekraczający określone progi powoduje zmniejszenie lub zawieszenie świadczenia. W 2010 r. kwota uzasadniająca zmniejszenie świadczenia wynosiła 27.093,40 zł. Sąd podkreślił, że przychody z różnych tytułów podlegają sumowaniu, a przepisy nie uzależniają zwrotu nienależnie pobranego świadczenia od prawidłowego poinformowania świadczeniobiorcy przez pracodawcę. Wobec tego, apelacja została uznana za bezzasadną na podstawie art. 385 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przychód przekraczający dopuszczalne limity uzasadnia zwrot nienależnie pobranego świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny potwierdził, że łączny przychód wnioskodawcy z umowy o pracę i działalności gospodarczej w 2010 r. przekroczył kwotę graniczną ustaloną przez Prezesa ZUS, co zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z FUS skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W.

Strony

NazwaTypRola
T. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 104 § 7

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa zasady zmniejszania lub zawieszania świadczeń w zależności od osiąganego przychodu.

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 138 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Reguluje zasady zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji jako bezzasadnej.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 104 § 1a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definiuje przychód z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia dla emerytów i rencistów.

ustawa o s.u.s. art. 18 § 8

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przychód wnioskodawcy z umowy o pracę i działalności gospodarczej w 2010 r. przekroczył dopuszczalne limity, co skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Przepisy prawa nie uzależniają obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia od prawidłowego poinformowania świadczeniobiorcy przez pracodawcę.

Odrzucone argumenty

Niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności przyczyn niedoinformowania wnioskodawcy o dochodzie osiągniętym przez niego z tytułu zatrudnienia w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr (...), co należy do obowiązku pracodawcy.

Godne uwagi sformułowania

różnica w kwocie 4.983,55 zł stanowi świadczenie nienależne i podlega zwrotowi nie jest możliwe inne obliczenie przychodu nie może też stanowić podstawy do zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia okoliczność, że nie otrzymał od pracodawcy informacji o dochodzie osiągniętym w 2010 r.

Skład orzekający

Grażyna Szyburska-Walczak

przewodniczący

Barbara Ciuraszkiewicz

członek

Barbara Pauter

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń emerytalnych w przypadku przekroczenia limitów przychodu z różnych źródeł, a także kwestia odpowiedzialności za brak informacji ze strony pracodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2010 r. oraz ich interpretacji w tamtym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów dotyczących zwrotu świadczeń i odpowiedzialności stron. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca, chyba że zostanie przedstawiona jako przykład trudności w zrozumieniu skomplikowanych przepisów.

Emerytura a dodatkowy dochód: Kiedy ZUS żąda zwrotu pieniędzy i czy brak informacji od pracodawcy ratuje przed obowiązkiem?

Dane finansowe

WPS: 4983,55 PLN

zwrot nienależnie pobranego świadczenia: 4983,55 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III A Ua 265/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 maja 2013 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Grażyna Szyburska-Walczak Sędziowie: SSA Barbara Ciuraszkiewicz SSA Barbara Pauter (spr.) Protokolant: Karolina Sycz po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2013 r. we Wrocławiu sprawy z wniosku T. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia na skutek apelacji T. K. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 17 września 2012 r. sygn. akt VIII U 2398/12 oddala apelację. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 17 września 2012 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił odwołanie T. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia 31 stycznia 2012 r., rozliczającej emeryturę wnioskodawcy w związku z przychodem osiągniętym przez niego w poszczególnych miesiącach 2010 r. Sąd ten ustalił, że wnioskodawca od 1 września 2008 r. pobiera emeryturę. Świadczenie emerytalne w 2010 r. wypłacane było w pełnej wysokości. Wnioskodawca w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. uzyskał przychód z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w Zespole Szkól Ogólnokształcących nr (...) we W. , stanowiący podstawę naliczenia składek na ubezpieczenie społeczne, w łącznej kwocie 11.147,97 zł. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawca w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. uzyskał przychód stanowiący podstawę naliczenia składek na ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie 22.799,17 zł. Łącznie wnioskodawca osiągnął przychód w wysokości 33.799,17 zł. Decyzją z dnia 31 stycznia 2012 r. organ rentowy dokonał miesięcznego rozliczenia emerytury wnioskodawcy w związku z przychodem osiągniętym przez niego w poszczególnych miesiącach w 2010 r. Wskazał, że przychód osiągnięty przez wnioskodawcę w poszczególnych miesiącach rozliczanego okresu uzasadnia zmniejszenie świadczenia łącznie o kwotę 4.983,55 zł. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał odwołanie za nieuzasadnione. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał, że wnioskodawca w roku 2010 osiągnął przychód z tytułu zatrudnienia i prowadzenia działalności gospodarczej, który miał wpływ na zmniejszenie świadczenia emerytalnego. Skoro świadczenie było wypłacane w pełnej wysokości, to różnica w kwocie 4.983,55 zł stanowi świadczenie nienależne i podlega zwrotowi. Zaskarżona decyzja jest zatem prawidłowa. Apelację od wyroku Sądu Okręgowego złożył wnioskodawca, zarzucając niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności przyczyny niedoinformowania wnioskodawcy o dochodzie osiągniętym przez niego z tytułu zatrudnienia w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr (...) , co należy do obowiązku pracodawcy. Wskazując powyższy zarzut skarżący wniosła o zmianę wyroku i uwzględnienie jego odwołania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. Kwestią sporną w sprawie jest ustalenie, czy organ rentowy prawidłowo zobowiązał wnioskodawcę do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za rok 2010 w kwocie 4.983,55 zł. Zgodnie z art. 104 ust. 7 ustawy z dnia 17grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) w razie osiągnięcia przychodu w kwocie przekraczającej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, nie wyżej jednak niż 130% tej kwoty, świadczenie ulega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia, nie większą jednak niż kwota maksymalnego zmniejszenia. Jeżeli natomiast kwota przychodu przekracza 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, prawo do renty, do której uprawniona jest jedna osoba, ulega zawieszeniu, stosownie do brzmienia dyspozycji zawartej w art. 104 ust 7 ustawy. Kwoty przychodu, o którym mowa wyżej oraz kwotę maksymalnego zmniejszenia ogłasza Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Stosownie do treści Komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 listopada 2010 r. w sprawie granicznych kwot przychodu dla 2010 r. stosowanych przy zawieszaniu lub zmniejszaniu emerytur i rent (M.P. Nr 89, poz. 1040), kwota uzasadniająca zmniejszenie świadczenia wynosi 27.093,40 zł. Przychody osiągane z kilku działalności objętych obowiązkowo ubezpieczeniami społecznymi (np. w razie zbiegu zatrudnienia wykonywanego w ramach stosunku pracy z pozarolniczą działalnością gospodarczą) podlegają sumowaniu. W przypadku emerytów i rencistów prowadzących pozarolniczą działalność za przychód z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia uważa się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu przepisów ustawy o s.u.s. (art. 104 ust. 1a), tj. według art. 18 ust. 8 ustawy o s.u.s. kwota zadeklarowana, nie mniejsza jednak niż 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dochodowego, wnioskodawca w roku 2010, z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz wykonywania umowy o pracę, osiągnął łączny przychód w wysokości 33.799,17 zł, przekraczając tym samym wskazane wyżej kwoty graniczne przychodu, uzasadniające zmniejszenie świadczenia. Kwota przekroczenia granicy przychodu, powodująca nienależne pobranie świadczenia emerytalnego, podlega zwrotowi na zasadzie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227). Wobec bezwzględnego brzmienia przepisów nie jest możliwe inne obliczenie przychodu osiąganego przez osobę uprawnioną do pobierania świadczeń z ubezpieczeń społecznych, lub też uwzględnienie dochodu faktycznie osiąganego przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą. Nie może też stanowić podstawy do zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia okoliczność, że nie otrzymał od pracodawcy informacji o dochodzie osiągniętym w 2010 r. Obowiązujące przepisy nie uzależniają bowiem możliwości uznania pobranego świadczenia za nienależne od prawidłowego poinformowania świadczeniobiorcy o wysokości przychodu, mogącego wpływać na obowiązek jego zwrotu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację wnioskodawcy, jako bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI