III A Ua 1318/14

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2015-01-20
SAOSubezpieczenia społecznepodstawa wymiaru składekŚredniaapelacyjny
ubezpieczenia społeczneskładkipodstawa wymiarudziałalność gospodarczaZUSprawo pracyprawo ubezpieczeń społecznychstyczeń 2013deklaracja

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego, potwierdzając, że zadeklarowana przez niego niższa podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za niepełny miesiąc działalności gospodarczej jest wiążąca.

Ubezpieczony Ł. D. odwołał się od decyzji ZUS dotyczącej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za styczeń 2013 r. Sąd Okręgowy ustalił podstawę w wysokości 2.193,54 zł, liczoną proporcjonalnie od miesięcznej kwoty 8.500 zł. Ubezpieczony domagał się ustalenia podstawy na 8.500 zł za cały miesiąc. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając, że zadeklarowana przez ubezpieczonego kwota 2.193,54 zł, będąca wyższą od proporcjonalnie zmniejszonej najniższej podstawy wymiaru, jest wiążąca i nie podlega późniejszej zmianie na wyższą.

Sprawa dotyczyła podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą za styczeń 2013 r. Ubezpieczony Ł. D. rozpoczął działalność 24 stycznia 2013 r. i w deklaracji złożył podstawę wymiaru składek w wysokości 2.193,54 zł, liczoną proporcjonalnie od miesięcznej kwoty 8.500 zł. Sąd Okręgowy w Opolu wyrokiem z dnia 23 maja 2014 r. zmienił decyzję ZUS, ustalając podstawę wymiaru składek za okres od 24 stycznia do 31 stycznia 2013 r. na 2.193,54 zł, liczoną proporcjonalnie od miesięcznej kwoty 8.500 zł, a w pozostałym zakresie oddalił odwołanie. Ubezpieczony zaskarżył ten wyrok, domagając się ustalenia podstawy wymiaru składek na 8.500 zł za styczeń 2013 r., twierdząc, że błędnie zinterpretowano przepisy i dokonano proporcjonalnego dzielenia podstawy. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, rozpoznając apelację, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, podstawa wymiaru składek dla osób prowadzących działalność gospodarczą jest ustalana miesięcznie. W przypadku niepełnego miesiąca, najniższa podstawa wymiaru jest zmniejszana proporcjonalnie. Sąd uznał, że ubezpieczony, deklarując kwotę 2.193,54 zł, która była wyższa od proporcjonalnie zmniejszonej najniższej podstawy wymiaru, skorzystał z przysługującego mu uprawnienia. Późniejsza korekta w celu podwyższenia tej kwoty do 8.500 zł była niedopuszczalna, ponieważ wysokość składek zależy od zadeklarowanej kwoty, a nie od faktycznie osiągniętego przychodu. Sąd stwierdził, że organ rentowy i sąd nie są uprawnieni do kwestionowania zadeklarowanej kwoty, jeśli mieści się ona w ustawowych granicach. Wobec tego, że wnioskodawca zadeklarował niższą kwotę, logicznym było przyjęcie jej jako podstawy wymiaru składek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba prowadząca działalność gospodarczą może zadeklarować dowolną kwotę jako podstawę wymiaru składek, o ile mieści się ona w granicach zakreślonych ustawą. Zadeklarowana kwota jest wiążąca i nie podlega późniejszej zmianie na wyższą, jeśli była wyższa od proporcjonalnie zmniejszonej najniższej podstawy wymiaru.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że podstawa wymiaru składek dla osób prowadzących działalność gospodarczą jest ustalana miesięcznie. W przypadku niepełnego miesiąca, najniższa podstawa wymiaru jest zmniejszana proporcjonalnie. Ubezpieczony, deklarując kwotę wyższą od tej proporcjonalnie zmniejszonej najniższej podstawy, skorzystał z przysługującego mu uprawnienia. Zadeklarowana kwota jest wiążąca i nie może być późniejsza zmieniona na wyższą, nawet jeśli pierwotnie była niższa od potencjalnie możliwej do zadeklarowania wyższej kwoty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
Ł. D.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

u.s.u.s. art. 46

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla osób prowadzących działalność gospodarczą ustala się w wymiarze miesięcznym.

u.s.u.s. art. 18 § ust. 8

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa wymiaru składek nie może być niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (w przypadku objęcia ubezpieczeniem przez pełny miesiąc).

u.s.u.s. art. 18 § ust. 9

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

W przypadku niepełnego miesiąca, najniższa podstawa wymiaru składek zmniejsza się proporcjonalnie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zadeklarowana przez ubezpieczonego kwota 2.193,54 zł jako podstawa wymiaru składek za styczeń 2013 r. była wyższa od proporcjonalnie zmniejszonej najniższej podstawy wymiaru, co czyni ją wiążącą. Organ rentowy i sąd nie są uprawnieni do kwestionowania zadeklarowanej kwoty, jeśli mieści się ona w ustawowych granicach. Późniejsza korekta w celu podwyższenia zadeklarowanej podstawy wymiaru składek jest niedopuszczalna.

Odrzucone argumenty

Podstawa wymiaru składek za styczeń 2013 r. powinna wynosić 8.500,00 zł, a nie 2.193,54 zł liczone proporcjonalnie. Błędna interpretacja przepisów przez urzędników ZUS doprowadziła do proporcjonalnego dzielenia podstawy wymiaru składek.

Godne uwagi sformułowania

nie ma żadnych przeszkód do zadeklarowania kwoty wyższej. nie jest istotne, to czy kwota deklarowana może być proporcjonalnie zmniejszona, jeżeli jest ona i tak wyższa niż 60% zmniejszonej proporcjonalnie podstawy wymiaru składek Po stronie wnioskodawcy istnieje zatem uprawnienie do zadeklarowania w granicach zakreślonych ustawą dowolnej kwoty jako podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. skoro wnioskodawca mimo pełnej swobody w tym zakresie zadeklarował kwotę niższą, czyli 2.193,54 zł, to logicznym jest przyjęcie, że właśnie ta kwota stanowiła podstawę wymiaru składek za styczeń 2013 r.

Skład orzekający

Irena Różańska-Dorosz

przewodniczący

Ireneusz Lejczak

sprawozdawca

Maria Pietkun

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne przez osoby prowadzące działalność gospodarczą w przypadku niepełnego miesiąca działalności oraz wiążący charakter zadeklarowanej kwoty."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niepełnego miesiąca działalności i zadeklarowania kwoty wyższej niż proporcjonalnie zmniejszona najniższa podstawa, ale niższej niż potencjalnie możliwa do zadeklarowania wyższa kwota.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników i przedsiębiorców zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych, ponieważ wyjaśnia zasady ustalania podstawy wymiaru składek w specyficznych sytuacjach.

Przedsiębiorco, uważaj na deklarację składek! Niższa kwota może być wiążąca.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III A Ua 1318/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2015 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Irena Różańska-Dorosz Sędziowie:SSA Ireneusz Lejczak (spr.) SSA Maria Pietkun Protokolant: Robert Purchalak po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z wniosku Ł. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o podstawę wymiaru składek na skutek apelacji Ł. D. od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23-05-2014 r. sygn. akt V U 2685/2013 oddala apelację. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23.05.2014 r. Sąd Okręgowy w Opolu Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w punkcie I zmienił decyzję nr (...) z dnia 30 lipca 2013 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. w ten tylko sposób, iż ustalił podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne wnioskodawcy Ł. D. za okres od 24 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2013 r. w wysokości 2.193,54 zł liczoną proporcjonalnie od miesięcznej kwoty podstawy w wysokości 8.500,- zł i w punkcie II oddalił odwołanie od decyzji nr (...) z dnia 30 lipca 2013 r., z tym że ustalił, iż składka na Fundusz Pracy winna być naliczana od podstawy miesięcznej w wysokości 8.500,- zł przy zastosowaniu zasady proporcjonalności za okres od dnia 24 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2013 r. Powyższy wyrok w części stwierdzającej podstawę wymiaru składek zaskarżył wnioskodawca, podnosząc, że podstawa wymiaru składek powinna wynosić 8.500,00 zł za okres prowadzenia działalności gospodarczej w styczniu 2013 r., a nie jak błędnie przyjął Sąd Okręgowy 2.193,54 zł liczonej proporcjonalnie od miesięcznej kwoty podstawy wysokości 8.500,00 zł za okres od dnia 24 stycznia 2013 r. do dnia 31 stycznia 2013 r. Zarzucił, że w toku postępowania konsekwentnie twierdził, że podstawę wymiaru składek za styczeń 2013 r. stanowi kwota 8.500,00 zł, natomiast wskutek błędnej interpretacji przepisów przez urzędników ZUS dokonał proporcjonalnego dzielenia powyższej podstawy wymiaru składek. Tymczasem w jego ocenie przysługuje mu prawo zadeklarowania podstawy wymiaru składek w wysokości 8.500,00 zł bez dokonywania proporcjonalnego dzielenia tej podstawy. Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez zmianę podstawy wymiaru składek z kwoty 2.193,54 zł liczonej od kwoty 8.500,00 zł za okres od 24 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2013 r. na kwotę podstawy wymiaru składek w wysokości 8.500,00 zł. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawcy jest niezasadna. Wobec braku zarzutów, co do ustalonego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, Sąd Apelacyjny w oparciu o art. 387 § 2 1 kpc przystąpił wyłącznie do wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Na wstępie należy zauważyć, że mimo braku w sentencji wyroku rozstrzygnięcia o oddaleniu odwołania wnioskodawcy od decyzji z dnia 30 lipca 2013 r. Nr (...) , co sugerowałoby jego uwzględnienie, to Sąd Apelacyjny uznał, że w wypadku apelacji wnioskodawcy istnieje przedmiot zaskarżenia. Z akt sprawy bowiem wynika, że wnioskodawca odwołując się od tej decyzji domagał się ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za okres od dnia 24 stycznia 2013 r. do dnia 31 stycznia 2013 r. na kwotę 8.500,00 zł. Natomiast Sąd Okręgowy w Opolu w punkcie I wyroku stwierdził, że podstawa wymiaru składek za powyższy okres wynosi 2.193,54 zł, liczona proporcjonalnie od miesięcznej kwoty podstawy w wysokości 8.500,00 zł. Sporna więc kwestia dotyczyła w istocie określenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wnioskodawcy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za styczeń 2013 r. Przy czym wnioskodawca zarzucił, że powinna ona za sporny okres wynosić 8.500,00 zł. Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska wnioskodawcy. Co prawda sentencja zaskarżonego wyroku zawiera nieprawidłowości, gdyż nie uwzględnia zasad wynikających z przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442 j.t.). W szczególności zgodnie z przepisami tej ustawy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla osób prowadzących działalność gospodarczą ustala się w wymiarze miesięcznym (art. 46 ustawy). Wobec tego nie było podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji przez ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne wnioskodawcy za okres krótszy niż miesiąc, czyli wyszczególnienie okresu od dnia 24 stycznia 2013 r. do dnia 31 stycznia 2013 r. Jednak uchybienie to nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy również wskazać, że nie mają istotnego znaczenia również rozważania Sądu Okręgowego dotyczące kwestii, czy osoby deklarujące kwoty wyższe niż najniższa podstawa wymiaru składek, mogą proporcjonalnie zmniejszyć podstawę wymiaru składek w trybie art. 18 ust. 9 powyższej ustawy. Przy ustalaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne osób prowadzących działalność gospodarczych przepisy w sposób sztywny ustalają dolną granicę tej podstawy. W sytuacji więc objęcia ubezpieczeniem z tego tytułu przez okres pełnego miesiąca podstawa ta nie może być niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia ( art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ), a w przypadku niepełnego miesiąca tę najniższą podstawę wymiaru zmniejsza się proporcjonalnie (art. 18 ust. 9 ustawy). Natomiast nie ma żadnych przeszkód do zadeklarowania kwoty wyższej. Dlatego nie jest istotne, to czy kwota deklarowana może być proporcjonalnie zmniejszona, jeżeli jest ona i tak wyższa niż 60% zmniejszonej proporcjonalnie podstawy wymiaru składek, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutów wnioskodawcy należy zauważyć, że poza sporem jest, iż z dniem 24 stycznia 2013 r. rozpoczął działalność gospodarczą i w deklaracji za styczeń 2013 r., złożonej w dniu 7 lutego 2013 r., a więc w ustawowym terminie, jako podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne wskazał kwotę 2.193,54 zł. Kwota ta jest wyższa od najniższej podstawy wymiaru składek proporcjonalnie zmniejszonej (574,92 zł), wobec czego nie ma podstaw do jej kwestionowania. Natomiast późniejsza korekta dotyczące podwyższenia tej kwoty do kwoty 8.500,00 zł jest niedopuszczalna. W przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność, a więc wnioskodawcy, obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i ich wysokość nie jest powiązany z osiągniętym faktycznie przychodem, lecz wyłącznie z istnieniem tytułu ubezpieczenia i zadeklarowaną przez niego kwotą, niezależnie od tego, czy ubezpieczony osiąga przychody i w jakiej wysokości. Po stronie wnioskodawcy istnieje zatem uprawnienie do zadeklarowania w granicach zakreślonych ustawą dowolnej kwoty jako podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Natomiast organ rentowy, jak i Sąd, nie jest uprawniony do kwestionowania kwoty zadeklarowanej, jeżeli mieści się ona w tych granicach, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Wnioskodawca deklarując za styczeń 2013 r. kwotę 2.193,54 zł skorzystał więc z przysługującego mu uprawnienia, wobec czego nie ma podstaw do zmiany tej kwoty. Natomiast nie było wówczas żadnych przeszkód do wskazania przez niego podstawy wymiaru składek w wysokości 8.500,00 zł. Skoro wnioskodawca mimo pełnej swobody w tym zakresie zadeklarował kwotę niższą, czyli 2.193,54 zł, to logicznym jest przyjęcie, że właśnie ta kwota stanowiła podstawę wymiaru składek za styczeń 2013 r. Z tych względów bez znaczenia pozostaje okoliczność, na którą powoływał się wnioskodawca, że na skutek interpretacji urzędnika organu rentowego błędnie określił podstawę wymiaru składek. Tym bardziej, że jeżeli wnioskodawca miał wątpliwości co do ustalenia podstawy wymiaru składek za styczeń 2013 r., to niewątpliwie mógł złożyć wniosek o wydanie przez organ rentowy interpretacji w powyższym zakresie, czego nie uczynił. Poza tym jednym z elementów prowadzenia działalności gospodarczej jest opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne zgodnie z obowiązującymi przepisami, a wnioskodawca zgodnie z tymi przepisami zadeklarował i opłacił składki za styczeń 2013 r. W świetle tych okoliczności, wbrew zarzutom wnioskodawcy, nie ma podstaw do przyjęcia podstawy wymiaru składek za styczeń 2013 r. w innej kwocie, niż deklarowana przez niego kwota wynosząca 2.193,54 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 kpc , oddalił apelację wnioskodawcy jako bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI