Orzeczenie

IIC21/15

SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
pożyczkaumowanakaz zapłatyzarzutypozornośćgroźbaprzedawnienieroszczenie pieniężnekoszty procesu

Powód S. B. wniósł pozew o nakaz zapłaty kwoty 219.000 zł z odsetkami umownymi, domagając się jej od pozwanego P. B. Nakazem zapłaty z dnia 8 października 2014r. sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. Pozwany wniósł zarzuty od nakazu, podnosząc, że umowa pożyczki była pozorna, zawarta pod wpływem groźby, a także zarzut przedawnienia części długu (120.000 zł). Na rozprawie powód cofnął pozew w zakresie kwoty 6.600 zł, zaliczonej na odsetki. Sąd ustalił, że strony znały się od 2001 roku i łączyła je przyjaźń sąsiedzka. Powód, osiągający wysokie dochody, udzielał pozwanemu, prowadzącemu działalność gospodarczą, licznych pożyczek od 2003/2004 roku. W październiku 2010r. pozwany zwrócił się o kolejną pożyczkę, a powód uzależnił jej udzielenie od uporządkowania wzajemnych zobowiązań. Pozwany sam sporządził umowę z 12 października 2010r., która potwierdzała dotychczasowe zobowiązania i ustalała wysokość pożyczki na 220.000 zł, z terminami spłat i odsetkami. Powód przelał na rachunek pozwanego dodatkowo 58.250 zł. Pozwany spłacił jedną ratę odsetek. Sąd nie dał wiary zeznaniom pozwanego, uznając je za niespójne i pozbawione logiki, zwłaszcza w zakresie twierdzeń o pozorności umowy, inwestowaniu powoda w spółkę pozwanego czy istnieniu weksli. Sąd podkreślił, że pozwany był inicjatorem czynności i sam sporządził umowę. Analizując zarzuty, sąd odwołał się do przepisów Kodeksu cywilnego (art. 720 kc - umowa pożyczki, art. 83 kc - czynność pozorna) i Kodeksu postępowania cywilnego (art. 485 kpc - nakaz zapłaty, art. 493 kpc - zarzuty). Stwierdził, że umowa nie była pozorna, gdyż strony miały wolę uporządkowania zobowiązań i udzielenia pożyczki, a pozwany nie wykazał, przed kim i dlaczego chciał ukryć faktyczną czynność. Sąd uznał, że przeniesienie własności przedmiotu pożyczki mogło nastąpić w różny sposób, a umowa zmieniająca warunki pożyczki mieści się w granicach swobody umów. Zarzut przedawnienia został oddalony, gdyż umowa pożyczki podlega 10-letniemu terminowi przedawnienia (art. 118 kc). W konsekwencji, sąd utrzymał w mocy nakaz zapłaty, z tą zmianą, że termin płatności odsetek ustalono od dnia 16 grudnia 2010r., a postępowanie w zakresie odsetek za wcześniejszy okres umorzono na mocy art. 355 § 1 kpc w zw. z art. 203 § 4 kpc.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących pozorności umowy, groźby i przedawnienia w kontekście umów pożyczki. Ustalenie, że inicjatywa pozwanego i samodzielne sporządzenie umowy przez niego wyklucza zarzut groźby.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i indywidualnych ustaleń między stronami. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy umowa pożyczki zawarta między stronami była pozorna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umowa nie była pozorna.

Uzasadnienie

Pozwany nie wykazał logicznie, po co strony zawierały umowę, przed kim i dlaczego chciały ukryć faktyczną czynność prawną. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że wolą stron było uporządkowanie dotychczasowych zobowiązań i udzielenie kolejnej pożyczki.

Czy umowa pożyczki została zawarta pod wpływem bezprawnej groźby?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umowa nie została zawarta pod wpływem groźby.

Uzasadnienie

Strona, która domaga się określonego zachowania drugiej strony, wytwarza dokument, umawia wizytę u notariusza w celu jego potwierdzenia, nie pozostaje pod wpływem groźby. Nie może być objęte groźbą działanie, do którego skłania drugą stronę osoba, która ma pozostawać pod wpływem groźby.

Czy roszczenie z umowy pożyczki uległo przedawnieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie nie uległo przedawnieniu.

Uzasadnienie

Umowa pożyczki podlega ogólnemu 10-letniemu terminowi przedawnienia na zasadzie art. 118 kc.

Czy sąd powinien utrzymać w mocy nakaz zapłaty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd utrzymał w mocy nakaz zapłaty, z niewielką korektą terminu płatności odsetek.

Uzasadnienie

Po analizie zarzutów pozwanego i zebranego materiału dowodowego, sąd uznał roszczenie powoda za zasadne i oddalił zarzuty pozwanego. Utrzymano w mocy nakaz zapłaty, jedynie z modyfikacją terminu płatności odsetek.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy nakazu zapłaty z korektą
Strona wygrywająca
powód S. B.

Strony

NazwaTypRola
S. B.osoba_fizycznapowód
P. B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 485 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wydaje nakaz zapłaty, jeżeli powód dochodzi roszczenia pieniężnego, a okoliczności uzasadniające dochodzone żądanie są udowodnione dołączonymi dokumentami.

k.p.c. art. 491 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W nakazie zapłaty sąd orzeka, że pozwany w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu ma zaspokoić roszczenie powoda w całości wraz z kosztami albo wnieść w tym terminie zarzuty.

k.p.c. art. 493 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwany wnosi zarzuty od nakazu zapłaty.

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

k.c. art. 83 § § 1

Kodeks cywilny

Nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli złożone w pozoru oświadczenie woli było jednocześnie czynnością ukrywaną, nieważność oświadczenia woli złożonego za pozoru obejmuje również czynność ukrytą.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć; dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata.

Pomocnicze

k.p.c. art. 495

Kodeks postępowania cywilnego

W razie wniesienia zarzutów, sąd zarządza ich rozpoznanie.

k.p.c. art. 496

Kodeks postępowania cywilnego

Po przeprowadzeniu rozprawy sąd wydaje wyrok, w którym utrzymuje nakaz zapłaty w mocy, uchyla go albo przekształca w nakaz zapłaty w postępowaniu zwyczajnym.

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd umarza postępowanie w zakresie, w jakim powód cofnął pozew.

k.p.c. art. 203 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może umorzyć postępowanie w całości lub w części, jeżeli uzna to za stosowne.

k.c. art. 245

Kodeks cywilny

Dokument, który nie jest dowodem urzędowym, a stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie, jest dowodem tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie.

k.c. art. 506 § § 1

Kodeks cywilny

Jeżeli w celu umorzenia zobowiązania dłużnik zobowiązuje się za zgodą wierzyciela spełnić inne świadczenie albo nawet to samo świadczenie ale z innej podstawy prawnej, zobowiązanie dotychczasowe wygasa.

k.c. art. 87

Kodeks cywilny

Kto z własnej winy naraził drugą stronę na utratę majątku lub ciężkie uszczerbki, obowiązany jest do naprawienia wyrządzonej szkody.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa pożyczki jest ważna i nie była pozorna. • Umowa nie została zawarta pod wpływem groźby. • Roszczenie z umowy pożyczki nie uległo przedawnieniu. • Powód przelał dodatkowe środki na rzecz pozwanego. • Pozwany sam sporządził umowę i był inicjatorem czynności.

Odrzucone argumenty

Umowa pożyczki była pozorna. • Umowa została zawarta pod wpływem bezprawnej groźby. • Część roszczenia uległa przedawnieniu.

Godne uwagi sformułowania

Nie może być objęte groźbą działanie do którego skłania drugą stronę osoba, która ma pozostawać pod wpływem groźby. • Pozwany był inicjatorem czynności, któremu zależało na pozyskaniu od powoda kolejnych kwot pożyczek. • Przepis art. 720 kc nie wymaga, aby pożyczkobiorca otrzymał przedmiot pożyczki jednocześnie z podpisaniem umowy.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pozorności umowy, groźby i przedawnienia w kontekście umów pożyczki. Ustalenie, że inicjatywa pozwanego i samodzielne sporządzenie umowy przez niego wyklucza zarzut groźby."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i indywidualnych ustaleń między stronami. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sąd analizuje zarzuty pozorności i groźby w kontekście umowy pożyczki, co jest częstym problemem w sporach cywilnych. Pokazuje też znaczenie inicjatywy stron i dowodów w postępowaniu.

Pozorna umowa pożyczki czy próba uniknięcia długu? Sąd rozstrzyga spór o 219 tys. zł.

Dane finansowe

WPS: 219 000 PLN

kwota pożyczki: 219 000 PLN

odsetki: 6600 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst