Orzeczenie · 2025-01-30

II ZSG 3/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-01-30
SNinneodpowiedzialność zawodowa adwokatówŚrednianajwyższy
adwokatodpowiedzialność dyscyplinarnaprzewinienie dyscyplinarnetajemnica zawodowapertraktacje ugodowepostępowanie karneSąd Najwyższyprawo o adwokaturze

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy adwokata M. B. na orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 20 kwietnia 2024 r., sygn. akt [...], które uchyliło orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej z dnia 23 maja 2023 r., sygn. [...], uniewinniające obwinionego od zarzutu ujawnienia treści pertraktacji ugodowych, i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca adwokata zarzuciła naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. i art. 95n prawa o adwokaturze, twierdząc, że uchylenie orzeczenia było przedwczesne i wymagało uzupełnienia materiału dowodowego przez sąd odwoławczy. Sąd Najwyższy uznał skargę za bezzasadną. Stwierdził, że przepisy rozdziału 55a k.p.k. dotyczące skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów. Sąd Najwyższy ograniczył się do badania, czy zachodziły tzw. bezwzględne przyczyny odwoławcze lub konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości. Uzasadnienie orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego jasno wskazywało na błędy sądu pierwszej instancji w ocenie zachowania obwinionego i zeznań świadków, co uzasadniało wydanie orzeczenia kasatoryjnego. Sąd odwoławczy nie miał możliwości wydania wyroku reformatoryjnego z uwagi na zakaz wynikający z art. 454 § 1 k.p.k. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił skargę i obciążył obwinionego kosztami postępowania skargowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skargi na orzeczenie sądu dyscyplinarnego adwokatów uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, a także stosowania art. 454 § 1 k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego adwokatów, choć zasady proceduralne są szersze.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchylenie orzeczenia sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd odwoławczy jest dopuszczalne, gdy sąd odwoławczy nie uzupełnił materiału dowodowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest dopuszczalne, jeśli sąd odwoławczy stwierdzi błędy sądu pierwszej instancji w ocenie materiału dowodowego, które uniemożliwiają wydanie wyroku reformatoryjnego, a przepis art. 454 § 1 k.p.k. zakazuje reformacji na niekorzyść obwinionego bez uzupełnienia postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przepisy k.p.k. dotyczące skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, stosowane odpowiednio w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów, ograniczają kontrolę do badania tzw. bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości. Uzasadnienie orzeczenia sądu odwoławczego jasno wskazało na błędy sądu pierwszej instancji w ocenie materiału dowodowego, co uzasadniało orzeczenie kasatoryjne.

Czy ujawnienie treści pertraktacji ugodowych przez adwokata stanowi przewinienie dyscyplinarne z art. 80 Prawa o adwokaturze?

Odpowiedź sądu

Tak, ujawnienie treści pertraktacji ugodowych, w tym korespondencji mailowej i projektów ugody z komentarzami, może stanowić przewinienie dyscyplinarne.

Uzasadnienie

Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej pierwotnie uniewinnił adwokata, jednak Wyższy Sąd Dyscyplinarny uchylił to orzeczenie, wskazując na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy w kontekście oceny zachowania obwinionego i zeznań świadków, co sugeruje, że ujawnienie pertraktacji może być uznane za przewinienie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić skargę
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (w imieniu systemu dyscyplinarnego)

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznaobwiniony adwokat
B. Sp. z o.o.spółkastrona w sprawie pierwotnej (reprezentowana przez obwinionego)
R. Sp. z o.o.spółkapokrzywdzona / strona w sprawie pierwotnej
J. K.osoba_fizycznaadwokat reprezentujący R. Sp. z o.o.
Rzecznik Dyscyplinarny Izby Adwokackiejorgan_państwowywnioskodawca postępowania dyscyplinarnego

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 539e § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa oddalenia skargi jako bezzasadnej.

Prawo o adwokaturze art. 95 n § pkt 1

Ustawa Prawo o adwokaturze

Stosowanie odpowiednio przepisów k.p.k. do postępowania dyscyplinarnego adwokatów.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § § 2 zdanie drugie

Kodeks postępowania karnego

Przesłanki uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.k. art. 454 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakaz orzekania na niekorzyść obwinionego przez sąd odwoławczy bez uzupełnienia postępowania dowodowego.

Prawo o adwokaturze art. 80

Ustawa Prawo o adwokaturze

Podstawa zarzutu przewinienia dyscyplinarnego.

Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu art. § 1 ust. 1

Podstawa zarzutu przewinienia dyscyplinarnego.

Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu art. §33

Podstawa zarzutu przewinienia dyscyplinarnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Najwyższy prawidłowo zastosował przepisy k.p.k. dotyczące skargi na wyrok sądu odwoławczego. • Wyższy Sąd Dyscyplinarny prawidłowo ocenił błędy sądu pierwszej instancji w sferze wadliwej oceny zachowania obwinionego i oceny zeznań świadków. • Zakaz reformacji na niekorzyść obwinionego (art. 454 § 1 k.p.k.) uniemożliwiał sądowi odwoławczemu wydanie wyroku reformatoryjnego bez uzupełnienia postępowania dowodowego.

Odrzucone argumenty

Uchylenie orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd II instancji było przedwczesne i naruszało przepisy proceduralne. • Sąd II instancji powinien był uzupełnić materiał dowodowy, a nie uchylać orzeczenie.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. do wydania wyroku zmieniającego lub też konieczne jest przeprowadzenie w całości przewodu sądowego. • Trafny więc jest wniosek, iż w układzie procesowym jaki wystąpił w przedmiotowej sprawie, Sąd odwoławczy nie miał możliwości wydania innego orzeczenia niż kasatoryjne, bowiem na przeszkodzie temu stał zakaz wynikający z art. 454 § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi na orzeczenie sądu dyscyplinarnego adwokatów uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, a także stosowania art. 454 § 1 k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego adwokatów, choć zasady proceduralne są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokata i interpretacji przepisów proceduralnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się tym obszarem, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: Kiedy sąd dyscyplinarny może uchylić wyrok uniewinniający?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst