II ZOW 68/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek uniewinnionej prokurator S. C. o zasądzenie kosztów obrony z wyboru poniesionych w postępowaniu wyjaśniającym. Prokurator domagała się zwrotu 7.380,00 zł, obejmującego wynagrodzenie netto i VAT za postępowanie wyjaśniające oraz udział obrońcy w przesłuchaniu i koszty przejazdu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 632 pkt 2 k.p.k. i art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, uznał wniosek za zasadny co do zasady, ale nie co do wysokości. Sąd wyjaśnił, że zwrot kosztów obrony z wyboru jest limitowany stawkami określonymi w rozporządzeniu, a umowna wysokość opłat wiąże jedynie strony umowy. Odrzucono żądanie zwrotu VAT, wskazując, że dotyczy to jedynie obrońcy z urzędu. Również koszty przejazdu obrońcy nie zostały uwzględnione, gdyż zasada ta dotyczy obrońcy z urzędu. Sąd uznał jednak, że ze względu na rodzaj i zawiłość postępowania wyjaśniającego oraz nakład pracy obrońcy, zasadne jest zwielokrotnienie stawki minimalnej do jej sześciokrotności. W konsekwencji, Sąd Najwyższy zasądził na rzecz obwinionej kwotę 2.160 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych na ustanowienie jednego obrońcy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie limitów zwrotu kosztów obrony z wyboru w postępowaniach dyscyplinarnych i karnych, zasady zwrotu VAT i kosztów przejazdu obrońcy.
Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego prokuratorów, ale zasady dotyczące kosztów obrony są szersze.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w przypadku uniewinnienia prokuratora w postępowaniu dyscyplinarnym, Skarb Państwa jest zobowiązany do zwrotu kosztów obrony z wyboru poniesionych przez obwinionego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Skarb Państwa jest zobowiązany do zwrotu uzasadnionych wydatków poniesionych przez uniewinnionego obwinionego z tytułu ustanowienia jednego obrońcy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 632 pkt 2 k.p.k. i art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k., zgodnie z którymi w razie uniewinnienia oskarżonego (lub obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym) koszty procesu ponosi Skarb Państwa, w tym uzasadnione wydatki z tytułu ustanowienia obrońcy.
Jakie są limity zwrotu kosztów obrony z wyboru w postępowaniu dyscyplinarnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zwrot kosztów obrony z wyboru jest limitowany stawkami określonymi w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, z możliwością zwielokrotnienia stawki minimalnej.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że umowna wysokość opłat za czynności adwokackie wiąże jedynie strony umowy, a sąd przy zasądzaniu zwrotu kosztów jest związany limitami określonymi w rozporządzeniu. Stawka minimalna wynosi 360 zł, a jej sześciokrotność może być podstawą ustalenia kosztów, jeśli istnieją ku temu podstawy (np. zawiłość sprawy, nakład pracy obrońcy).
Czy zwrot kosztów obrony z wyboru obejmuje podatek VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zwrot kosztów obrony z wyboru nie obejmuje podatku VAT, gdyż obowiązek podwyższenia stawki o VAT dotyczy wyłącznie pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości oraz orzecznictwo, zgodnie z którym koszty obrony z wyboru zasądzane są na rzecz strony, a nie adwokata, który jest płatnikiem VAT.
Czy zwrot kosztów obrony z wyboru obejmuje koszty przejazdu obrońcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada zwrotu kosztów dojazdu obrońcy dotyczy wyłącznie sytuacji, w których ustanowiono obrońcę z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił sytuację obrońcy z urzędu od obrońcy z wyboru w kontekście zwrotu wydatków związanych z dojazdem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. C. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona kosztów postępowania |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 616 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
ustawa Prawo o prokuraturze art. 171 § pkt 1
Ustawa Prawo o prokuraturze
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 11 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 15 § ust. 3 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 4 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Przepis przewiduje obowiązek podwyższenia stawki o należny podatek VAT wyłącznie w przypadku pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uniewinnienie obwinionej prokurator S. C. od zarzucanych jej przewinień dyscyplinarnych. • Zasada ponoszenia kosztów procesu przez Skarb Państwa w przypadku uniewinnienia (art. 632 pkt 2 k.p.k.). • Uzasadnione wydatki z tytułu ustanowienia jednego obrońcy podlegają zwrotowi. • Zawiłość sprawy i nakład pracy obrońcy uzasadniają zwielokrotnienie stawki minimalnej wynagrodzenia.
Odrzucone argumenty
Żądanie zwrotu VAT od kosztów obrony z wyboru. • Żądanie zwrotu kosztów przejazdu obrońcy z wyboru. • Żądanie zwrotu kosztów obrony w wysokości przekraczającej limity określone w rozporządzeniu, bez wykazania szczególnych podstaw do takiego przekroczenia (poza zwielokrotnieniem stawki minimalnej).
Godne uwagi sformułowania
Ustalona w umowie wysokość opłat za czynności adwokackie nie musi stanowić podstawy zasądzenia przez sąd poniesionych przez tę stronę kosztów zastępstwa prawnego, gdyż powyższa obowiązuje tylko między stronami umowy. • W przypadku natomiast ustalania przez sąd wysokości zwrotu poniesionych kosztów obrony sytuacja przedstawia się inaczej, gdyż podlegają one określonym limitom. • O ile obrońca z urzędu otrzymuje wynagrodzenie podwyższone o podatek od towarów i usług (...), to w przypadku obrony z wyboru sytuacja jest odmienna, albowiem koszty z tytułu wydatków na ustanowienie obrońcy z wyboru zasądzane są na rzecz samej strony.
Skład orzekający
Marek Dobrowolski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie limitów zwrotu kosztów obrony z wyboru w postępowaniach dyscyplinarnych i karnych, zasady zwrotu VAT i kosztów przejazdu obrońcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego prokuratorów, ale zasady dotyczące kosztów obrony są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników zajmujących się kosztami postępowań, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności dyscyplinarnej. Wyjaśnia praktyczne aspekty zwrotu wydatków na obronę z wyboru.
“Koszty obrony z wyboru w sprawach dyscyplinarnych: co faktycznie zwróci Ci sąd?”
Dane finansowe
zwrot wydatków na obronę: 2160 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.