II ZOW 44/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPostępowanie dyscyplinarne wszczęto przeciwko sędzi X. Y. o zarzuty uchybienia godności urzędu, polegające na złożeniu wniosku o pomoc finansową na cele mieszkaniowe w kwocie 150 000 zł, mimo posiadania kilku nieruchomości, co miało naruszać zasadę przeznaczenia pomocy finansowej i wykazywać brak rzetelności w sprawach finansowych. Drugi zarzut dotyczył nieuczestniczenia w pierwszej części posiedzenia Kolegium Sądu Apelacyjnego, gdzie opiniowano wnioski o pożyczki, a następnie głosowania za przyznaniem sobie pożyczki i przeciwko wnioskom innych sędziów. Sąd Dyscyplinarny pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając brak podstaw faktycznych. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego złożył odwołanie, kwestionując podstawę prawną umorzenia (art. 339 § 2 pkt 2 k.p.k.) i zarzucając dowolną ocenę dowodów. Sąd Najwyższy, rozpoznając odwołanie, zmienił zaskarżone postanowienie. Ustalono, że sędzia X. Y. nie popełniła zarzucanych czynów. W odniesieniu do pierwszego zarzutu, Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy ustawy i rozporządzenia wykonawczego nie naruszono, a zasady etyki zawodowej nie mogą kolidować z prawem pozytywnym ani wprowadzać dodatkowych warunków, których nie przewidział ustawodawca. W odniesieniu do drugiego zarzutu, Sąd Najwyższy oparł się na sprostowanym protokole posiedzenia Kolegium, który potwierdził nieobecność sędzi w części dotyczącej opiniowania wniosków o pożyczki. Ponadto, stwierdzono, że przyznana pożyczka nie była kosztem innych sędziów, gdyż nie wykorzystano wszystkich przydzielonych środków. W konsekwencji, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., uznając zasadność umorzenia, choć na innej podstawie prawnej niż pierwotnie wskazana.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, w szczególności w kontekście korzystania z pomocy finansowej na cele mieszkaniowe oraz relacji między przepisami prawa pozytywnego a zasadami etyki zawodowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji sędziów i ich praw do pomocy finansowej; zasady dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej mogą być odmienne dla innych zawodów prawniczych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy złożenie przez sędziego wniosku o pomoc finansową na cele mieszkaniowe, mimo posiadania kilku nieruchomości, stanowi przewinienie dyscyplinarne polegające na uchybieniu godności urzędu i braku rzetelności w sprawach finansowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, złożenie wniosku o pomoc finansową na cele mieszkaniowe, zgodne z przepisami ustawy i rozporządzenia, nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego, nawet jeśli sędzia posiada inne nieruchomości, o ile nie narusza to przepisów prawa pozytywnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych i rozporządzenia wykonawczego regulujące pomoc finansową na cele mieszkaniowe nie zostały naruszone. Zasady etyki zawodowej nie mogą wprowadzać dodatkowych warunków ograniczających prawo sędziego do skorzystania z pomocy finansowej, jeśli nie wynika to z przepisów prawa pozytywnego. Sędzia ma prawo ubiegać się o pomoc, a jej przyznanie nie może być podstawą do dyscyplinowania.
Czy sędzia, będąc członkiem Kolegium, który opiniuje wnioski o pomoc finansową, ma obowiązek wyłączenia się od udziału w głosowaniu nad własnym wnioskiem, a jego nieobecność w części posiedzenia dotyczącej opiniowania wniosków o pożyczki stanowi przewinienie dyscyplinarne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli protokół posiedzenia został sprostowany i potwierdzono nieobecność sędziego w części dotyczącej opiniowania wniosków o pożyczki, a samo głosowanie nie doprowadziło do naruszenia prawa lub nie wykorzystano wszystkich dostępnych środków.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na sprostowanym protokole posiedzenia Kolegium, który potwierdził nieobecność obwinionej sędzi w części, w której opiniowano wnioski o pożyczki. Ponadto, stwierdzono, że przyznana pożyczka nie była 'kosztem' innych sędziów, ponieważ nie wykorzystano wszystkich przydzielonych środków. Brak formalnego wyłączenia się od głosowania nie stanowił przewinienia, zwłaszcza w kontekście sprostowanego protokołu.
Czy błędne powołanie się przez Sąd Dyscyplinarny pierwszej instancji na nieistniejący przepis (art. 339 § 2 pkt 2 k.p.k.) lub uchylony przepis (art. 339 § 2 k.p.k.) stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania, skutkujące koniecznością uchylenia postanowienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, błędne powołanie się na nieistniejący lub uchylony przepis stanowi naruszenie, jednak Sąd Najwyższy może zmienić podstawę prawną umorzenia, jeśli materiał dowodowy pozwala na merytoryczne rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Dyscyplinarny pierwszej instancji omyłkowo powołał się na nieistniejący przepis. Jednakże, zamiast uchylać postanowienie, Sąd Najwyższy sam zastosował właściwą podstawę prawną umorzenia (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.), uznając, że materiał dowodowy pozwala na takie rozstrzygnięcie na korzyść obwinionej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X. Y. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania z powodu braku faktycznych podstaw oskarżenia.
u.s.p. art. 107 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa zarzutów dyscyplinarnych dotyczących uchybienia godności urzędu sędziego.
u.s.p. art. 96 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Reguluje przyznawanie sędziemu pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w formie pożyczki.
u.s.p. art. 128
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Stosowanie przepisów k.p.k. do postępowania dyscyplinarnego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 339 § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepis błędnie powołany przez Sąd Dyscyplinarny pierwszej instancji jako podstawa umorzenia.
k.p.k. art. 339 § 3
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący umorzenia postępowania z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw obwinienia, którego zastosowanie zostało zweryfikowane przez Sąd Najwyższy.
u.s.p. art. 82 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Obowiązek sędziego postępowania zgodnie ze ślubowaniem, w tym stania na straży prawa i kierowania się zasadami godności i uczciwości.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 lipca 2012 r. art. 2 § 1
Dopuszcza przyznanie pomocy finansowej na poprawę warunków mieszkaniowych.
Uchwała Krajowej Rady Sądownictwa z 19 lutego 2003 r. art. 4
Zasady etyki zawodowej sędziów - ogólne wymagania dotyczące zachowania.
Uchwała Krajowej Rady Sądownictwa z 19 lutego 2003 r. art. 16
Zasady etyki zawodowej sędziów - ogólne wymagania dotyczące zachowania.
Uchwała Krajowej Rady Sądownictwa z 19 lutego 2003 r. art. 18
Zasady etyki zawodowej sędziów - wymóg niebudzącej wątpliwości rzetelności w sprawach finansowych i skrupulatności w wypełnianiu obowiązków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy i rozporządzenia wykonawczego dotyczące pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie zostały naruszone przez sędziego. • Zasady etyki zawodowej nie mogą wprowadzać dodatkowych warunków ograniczających prawo sędziego do skorzystania z pomocy finansowej, jeśli nie wynika to z prawa pozytywnego. • Protokół posiedzenia Kolegium został sprostowany, potwierdzając nieobecność sędziego w części dotyczącej opiniowania wniosków o pożyczki. • Przyznana pożyczka nie była 'kosztem' innych sędziów, gdyż nie wykorzystano wszystkich przydzielonych środków. • Brak formalnego wyłączenia się od głosowania nie stanowił przewinienia dyscyplinarnego w kontekście sprostowanego protokołu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Rzecznika Dyscyplinarnego dotyczące naruszenia godności urzędu przez złożenie wniosku o pomoc finansową mimo posiadania nieruchomości. • Zarzuty Rzecznika Dyscyplinarnego dotyczące nieuczestniczenia w posiedzeniu Kolegium i głosowania nad własnym wnioskiem. • Zarzuty Rzecznika Dyscyplinarnego dotyczące naruszenia zasad etyki zawodowej i ślubowania sędziowskiego.
Godne uwagi sformułowania
uchybiła godności urzędu • nie wykazała nie budzącej wątpliwości rzetelności w swoich sprawach finansowych • zasada dotycząca celu przeznaczenia pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych • obowiązek postępowania zgodnie ze ślubowaniem sędziowskim • zasadami godności i uczciwości w służbie i poza nią • nie jest dopuszczalne odwołanie rzecznika w trakcie kadencji przez organ, który go powołał • uchwała Krajowej Rady Sądownictwa, która ma oparcie w ustawie, nie jest bezpośrednim źródłem prawa wymienionym w ustawie zasadniczej • nie można przypisać obwinionej deliktów dyscyplinarnych
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Zbigniew Korzeniowski
sprawozdawca
Grzegorz Gołębiowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, w szczególności w kontekście korzystania z pomocy finansowej na cele mieszkaniowe oraz relacji między przepisami prawa pozytywnego a zasadami etyki zawodowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziów i ich praw do pomocy finansowej; zasady dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej mogą być odmienne dla innych zawodów prawniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego, co zawsze budzi zainteresowanie. Dodatkowo, porusza kwestię interpretacji przepisów dotyczących pomocy mieszkaniowej dla sędziów i relacji między prawem a etyką, co jest istotne dla środowiska prawniczego.
“Sędzia oskarżony o nieuczciwość finansową – Sąd Najwyższy rozstrzyga, czy pomoc mieszkaniowa była legalna.”
Zdanie odrębne
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.