SNO 48/04

POSTANOWIENIE  DNIA  4  LISTOPADA  2004  R. 
SNO  48/04 
 
Sam fakt udziału sędziego w wypadku komunikacyjnym jest, z punktu 
widzenia interesu wymiaru sprawiedliwości, zdarzeniem niepożądanym, 
zwłaszcza z punktu widzenia kształtowania i pozyskiwania zaufania 
społeczeństwa do pozytywnego wizerunku wymiaru sprawiedliwości, a 
zwłaszcza jego prawości i bezstronności. 
 
Przewodniczący: sędzia SN Marian Buliński. 
Sędziowie SN: Kazimierz Zawada, Tadeusz Żyznowski (sprawozdawca). 
 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny z udziałem Zastępcy Rzecznika 
Dyscyplinarnego, sędziego Sądu Apelacyjnego  oraz protokolanta po 
rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 4 listopada 2004 roku, sprawy sędziego 
Sądu Okręgowego w stanie spoczynku obwinionego o to, że: w dniu 9 
października 2001 r. w A. kierując samochodem marki „Opel Vectra” naruszył 
zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że na przejściu dla 
pieszych nie zachował szczególnej ostrożności oraz nie ustąpił pierwszeństwa 
pieszym, w wyniku czego uderzył prowadzonym pojazdem znajdującą się na 
przejściu dla pieszych Barbarę M., która na skutek odniesionych obrażeń ciała 
zmarła, tj. przewinienia dyscyplinarnego wyczerpującego znamiona występku z 
art. 177 § 2 k.k. w związku z zażaleniem wniesionym przez Zastępcę Rzecznika 
Dyscyplinarnego w Sądzie Apelacyjnym na postanowienie Sądu Apelacyjnego – 
Sądu Dyscyplinarnego z dnia 2 lipca 2004 r., sygn. akt (...) 
 
postanowił:   u t r z y m a ć   w   m o c y   zaskarżone   p o s t a n o w i e n i e. 
 
U z a s a d n i e n i e 

 
2 
 
Sędzia Sądu Okręgowego w stanie spoczynku, stanął pod zarzutem 
popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na tym, że: 
w dniu 9 października 2001 r. w A. kierując samochodem marki „Opel 
Vectra” naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że na 
przejściu dla pieszych nie zachował szczególnej ostrożności oraz nie ustąpił 
pierwszeństwa pieszym w wyniku czego uderzył prowadzonym pojazdem 
znajdującą się na przejściu dla pieszych Barbarę M., która na skutek 
odniesionych 
obrażeń 
ciała 
zmarła, 
tj. 
przewinienia 
dyscyplinarnego 
wyczerpującego znamiona występku z art. 177 § 2 k.k. 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny 
umorzył postępowanie wobec braku znamion przewinienia dyscyplinarnego z 
art. 104 § 2 u.s.p. i orzekł o kosztach postępowania dyscyplinarnego. W ocenie 
tego Sądu zarzucony obwinionemu czyn nie wypełnia znamion przewinienia 
dyscyplinarnego z art. 104 § 2 u.s.p. Wniosek ten oparty został na ustaleniach z 
przebiegu wypadku i przyczynach jego zaistnienia, dokonanych na podstawie 
opinii biegłego Piotra B. ze Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki 
Samochodowej oraz Instytutu Ekspertyz Sądowych im. Prof. dra Jana Sehna. 
Przytoczone dane z rekonstrukcji wypadku i wnioski biegłych nie pozwalają 
dopatrzyć się po stronie obwinionego – w stosunku do którego toczy się 
postępowanie karne – działającego nieumyślnie (o ile w ogóle zostanie mu 
wykazana wina) naruszenia godności sędziego. Sąd Dyscyplinarny wykluczył 
umyślne naruszenie przez obwinionego przepisów ruchu drogowego. 
Powyższe postanowienie zaskarżył Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego 
Sądu Apelacyjnego, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych, mający 
wpływ na treść orzeczenia, a polegający na wadliwym ustaleniu, że w 
zachowaniu obwinionego brak znamion przewinienia dyscyplinarnego, a nadto 
mającą także wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisu art. 92 k.p.k. 

 
3 
Wskazując na powyższe skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego 
postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi 
Dyscyplinarnemu celem ponownego rozpoznania wniosku Zastępcy Rzecznika 
Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego. Obwiniony sędzia w stanie spoczynku i 
jego obrońca wnosili o utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny, zważył co następuje: 
Stosownie do art. 107 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju 
sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), którego wykładnia 
wywołuje w przedmiotowej sprawie kontrowersje, sędzia – także w stanie 
spoczynku – odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia służbowe, w tym za 
oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa oraz uchybienia godności urzędu. 
Wskazana rozbieżność ogniskuje się – jak wynika z konfrontacji treści 
uzasadnienia zażalenia z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia – wokół 
skonkretyzowania, 
w 
okolicznościach 
rozpoznawanej 
sprawy, 
cech 
rozpoznawczych zachowania się sędziego i jego reakcji nawet w trudnej i 
dramatycznej sytuacji jaka była udziałem obwinionego sędziego. Nie trzeba 
dowodzić, że bez względu na sposób udziału i rolę w rozpoznawanym wypadku 
komunikacyjnym poszczególnych jego uczestników oraz wpływu różnorodnych 
czynników sam fakt udziału sędziego jest, z punktu widzenia interesu wymiaru 
sprawiedliwości, zdarzeniem niepożądanym, zwłaszcza z punktu widzenia 
kształtowania i pozyskiwania zaufania społeczeństwa do prawości i 
bezstronności wymiaru sprawiedliwości. Skoro kwestie natury etycznej w 
postępowaniu każdego sędziego odgrywają kluczową rolę, to zrozumiałe jest 
sięganie po sankcje dyscyplinarne, których brak rodzi nie tylko negatywne 
odczucie wykraczające poza miejscowe środowisko zmarłej w wypadku, lecz 
stanowi podstawę do wysuwania podejrzeń, co do rzeczywistej roli i funkcji 
organów wymiaru sprawiedliwości (także dyscyplinarnych). 

 
4 
Jednakże przy wnioskowanym w zażaleniu stosowaniu sankcji niezbędne 
jest, jak trafnie podkreślił Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, zachowanie 
wszystkich reguł i spójności systemu, nie wyłączając zasad Konstytucji RP, 
stwierdzającej w art. 42 ust. 3, że każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego 
wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Z uzasadnienia 
zażalenia wynika, że wszczęte postępowanie karne zakończone zostało 
skierowaniem aktu oskarżenia do sądu powszechnego, którego prawomocny 
wyrok w sposób wiążący wypowie się w przedmiocie zachowania wymaganej 
ostrożności, przewidywania i staranności prowadzonej obserwacji przez 
kierującego pojazdem mechanicznym. 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny na podstawie dotychczasowego, 
powołanego 
w 
uzasadnieniu 
zaskarżonego 
postanowienia, 
materiału 
dowodowego wykluczył umyślne naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz 
ustalił, czego nie podważa skarżący, że żadna z osób przesłuchanych w 
charakterze świadków nie wskazywała na niewłaściwe zachowanie się 
obwinionego, które to mogłoby rzutować na uchybienie przez niego godności 
sędziego. 
Z art. 92 k.p.k., naruszenie którego zarzuca skarżący, wynika – nie 
doznający wyjątków – nakaz uwzględnienia całokształtu okoliczności 
ujawnionych w postępowaniu, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia. Sąd 
Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny przytoczył, w obszernym uzasadnieniu 
zaskarżonego orzeczenia, materiał dowodowy stanowiący podstawę jego ustaleń 
i wniosków. Skarżący nie wskazał i nie przytoczył okoliczności pominiętych 
przez tenże Sąd, a mających wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia. 
Odmienne twierdzenie, co do zachowania się obwinionego bezpośrednio przed 
kolizją, nie wskazuje źródła dowodowego i podstawy prezentowanego 
stanowiska w odniesieniu do ustaleń faktycznych. Można zatem stwierdzić, że 
wywody te stanowią pogląd skarżącego, sformułowany w oderwaniu od opinii 
biegłych zawierających niejednoznaczną rekonstrukcję przebiegu wypadku, 

 
5 
zachowania się uczestników kolizji i związku przyczynowego pomiędzy 
przyjmowanym naruszeniem prawa ruchu drogowego a zaistniałym wypadkiem. 
Skarżący pominął także ocenę, czy obwiniony kierujący samochodem 
osobowym 
miał 
w 
ogóle 
możliwość 
uniknięcia 
potrącenia 
pieszej. 
Przeciwstawne wnioski zawarte w zażaleniu w stosunku do wysuniętych przez 
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny są wynikiem odmiennego, niekorzystnego 
dla obwinionego, przedstawienia ustaleń faktycznych. Stwierdzony brak 
podstaw do podzielenia tych twierdzeń i wniosków zażalenia znajduje 
potwierdzenie 
w 
uzasadnieniu 
uchwały 
Sądu 
Najwyższego 
– 
Sądu 
Dyscyplinarnego z dnia 4 grudnia 2003 r. sygn. akt SNO 76/03 (OSND II/2003 
r., poz. 86) stwierdzającym, że z opinii biegłych wynika jednobrzmiący 
wniosek, iż wypadek ten spowodowała piesza Barbara M., która wtargnęła na 
jezdnię pod nadjeżdżający samochód obwinionego sędziego. Sporna i sprzeczna 
w wypowiedziach oraz wnioskach tychże biegłych jest kwestia, czy do 
zaistniałego wypadku przyczyniło się zachowanie kierującego pojazdem. 
Skarżący – w toku całego postępowania i w zażaleniu – nie wykazał, aby 
wyjaśnienie 
tych 
sprzeczności 
i 
wątpliwości 
nastąpiło 
w 
kierunku 
uzasadniającym twierdzenia i wnioski zawarte w zażaleniu. 
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny utrzymał 
w mocy zaskarżone postanowienie (art. 437 k.p.k. w zw. z art. 128 Prawa o 
ustroju sądów powszechnych).