II ZO 98/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów i prokuratorów z powodu niespełnienia wymogów formalnych.
M. C. wniosła o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów i prokuratorów, zarzucając im popełnienie przestępstw związanych z zatuszowaniem oszustwa i śmierci jej brata. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w tym braku podpisu pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym oraz braku odpisu aktu oskarżenia. Zażalenie M. C. na to zarządzenie zostało oddalone.
Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego rozpoznała zażalenie M. C. na zarządzenie sędzi Marii Szczepaniec z dnia 17 października 2024 r., które odmówiło przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów Sądu Rejonowego i Okręgowego oraz prokuratorów Prokuratury Rejonowej. Wniosek ten dotyczył zarzutów popełnienia przestępstw z art. 231 § 1 k.k. i art. 191 k.k., związanych rzekomo z zatuszowaniem oszustwa i śmierci brata wnioskodawczyni. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu w dniu 31 stycznia 2025 r., utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że wniosek nie spełniał wymogów formalnych, co zostało wskazane w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału I Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. M. C. została wezwana do uzupełnienia braków, w tym do przedłożenia wniosku sporządzonego przez adwokata lub radcę prawnego oraz odpisu aktu oskarżenia, jednak nie uczyniła tego w wyznaczonym terminie. Sąd Najwyższy podkreślił, że niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego stanowi istotny brak formalny, który uniemożliwia nadanie biegu wnioskowi. Ponadto, wnioskodawczyni nie wykazała swojego statusu jako oskarżyciela, co jest warunkiem koniecznym do wystąpienia z takim wnioskiem zgodnie z art. 13 k.p.k. W związku z tym, zażalenie M. C. zostało uznane za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek nie może zostać przyjęty do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych.
Uzasadnienie
Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego oraz brak odpisu aktu oskarżenia stanowią istotne braki formalne, które uniemożliwiają nadanie biegu wnioskowi o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego lub prokuratora. Wnioskodawca musi również wykazać swój status jako oskarżyciela.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (utrzymanie w mocy zarządzenia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| X.Y. | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Rejonowego w S. |
| X.Y.1 | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Rejonowego w S. |
| X.Y.2 | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Okręgowego w S. |
| X.Y.3 | osoba_fizyczna | asesor Prokuratury Rejonowej w Z. |
| X.Y.4 | osoba_fizyczna | prokurator Prokuratury Rejonowej w S. |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
u.s.p. art. 128
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.p.p. art. 171
Ustawa Prawo o prokuraturze
Pomocnicze
usp art. 80 § § 2a i 2b
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie postępowania karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu dyscyplinarnego odmawia jego przyjęcia.
u.p.p. art. 135 § § 3 w zw. z § 4
Ustawa Prawo o prokuraturze
Jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej lub wniosek o zezwolenie na tymczasowe aresztowanie prokuratora/asesora nie odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, przewodniczący sądu dyscyplinarnego odmawia, w drodze zarządzenia, jego przyjęcia.
k.p.k. art. 13
Kodeks postępowania karnego
Uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela.
k.p.k. art. 120 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 13
Kodeks postępowania karnego
u.s.p. art. 128
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
k.p.k. art. 13
Kodeks postępowania karnego
u.p.p. art. 171
Ustawa Prawo o prokuraturze
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek nie spełnia wymogów formalnych, w tym braku podpisu pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Brak odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu. Wnioskodawca nie wykazał swojego statusu jako oskarżyciela. Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie biegu wnioskowi.
Odrzucone argumenty
Zażalenie na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku. Wniosek o unieważnienie zarządzenia i wydanie zezwolenia na ściganie. Argumentacja o konieczności uzyskania zezwolenia SN przed wniesieniem aktu oskarżenia.
Godne uwagi sformułowania
Niezachowanie przymusu adwokacko – radcowskiego stanowi brak formalny wniosku. Brak ten, przewidziany w przepisach szczególnych, jest tego rodzaju, że wniosek nie mógł otrzymać biegu.
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
sędzia
Maria Szczepaniec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów i prokuratorów, w tym znaczenie przymusu adwokacko-radcowskiego i konieczność wykazania statusu oskarżyciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wnioskowania o zezwolenie na ściganie funkcjonariuszy publicznych, a nie ogólnych zasad odpowiedzialności karnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy procedury uzyskiwania zezwolenia na ściganie sędziów i prokuratorów, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem karnym i dyscyplinarnym, ale może być mniej zrozumiałe dla szerszej publiczności.
“Sąd Najwyższy odmawia zezwolenia na ściganie sędziów i prokuratorów z powodu formalnych błędów wniosku.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II ZO 98/24 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej 31 stycznia 2025 r. zażalenia wniesionego 28 października 2024 r., przez M. C. na zarządzenie SSN Marii Szczepaniec z 17 października 2024 r., sygn. akt I ZI 55/24, w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X.Y. – sędziego Sądu Rejonowego w S., X.Y.1 – sędzi Sądu Rejonowego w S., X.Y.2 – sędziego Sądu Okręgowego w S.; X.Y.3 – asesora Prokuratury Rejonowej w Z., X.Y.4 – prokuratora Prokuratury Rejonowej w S., na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 usp oraz art. 171 pkt 1 u.p.p. postanowił: zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Pismem z 26 sierpnia 2024 r. M. C. wniosła o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X.Y. – sędziego Sądu Rejonowego w S., X.Y.1 – sędzi Sądu Rejonowego w S., X.Y.2 – sędziego Sądu Okręgowego w S., X.Y.3 – asesora Prokuratury Rejonowej w Z. i X.Y.4 – prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. za czyny z art. 231 § 1 k.k. i art. 191 k.k. Zarządzeniem z 3 września 2024 r., Przewodniczący Wydziału I Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego wezwał M. C. do uzupełnienia braku formalnego wniosku, poprzez przesłanie wniosku sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem oraz przesłanie odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku w razie nieusunięcia braku w wyznaczonym terminie. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało doręczone M. C. 7 września 2024 r. Pismem z 9 września 2024 r. M. C. wniosła o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X.Y. – sędziego Sądu Rejonowego w S., X.Y.1 – sędzi Sądu Rejonowego w S., X.Y.2 – sędziego Sądu Okręgowego w S., X.Y.3 – asesora Prokuratury Rejonowej w Z. i X.Y.4 – prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. Zarządzeniem z 17 października 2024 r. sędzia Sądu Najwyższego Maria Szczepaniec 1. Na podstawie art. 80 § 2a i 2b usp w zw. z art. 13 k.p.k. oraz art. 120 § 2 k.p.k., odmówiła przyjęcia wniosku o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X.Y. – sędziego Sądu Rejonowego w S., X.Y.1 – sędzi Sądu Rejonowego w S. i X.Y.2 – sędziego Sądu Okręgowego w S. z uwagi na niespełnienie warunków formalnych wniosku w postaci braku przesłania wniosku sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem oraz w postaci braku przesłania odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony, pomimo wcześniejszego wezwania do ich uzupełnienia; 2. Na podstawie art. 135 § 3 w zw. z art. 135 § 4 u.p.p. w zw. z art. 13 k.p.k. oraz art. 120 § 2 k.p.k., odmówiła przyjęcia wniosku o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X.Y.3 – asesora Prokuratury Rejonowej w Z. i X.Y.4 – prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z uwagi na niespełnienie warunków formalnych wniosku w postaci braku przesłania wniosku sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem oraz braku przesłania odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony, pomimo wcześniejszego wezwania do ich uzupełnienia; 3. Na podstawie art. 120 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. w zw. z art. 13 k.p.k., wniosek M. C. z dnia 9 września 2024 r. o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X.Y. – sędziego Sądu Rejonowego w S., X.Y.1 – sędzi Sądu Rejonowego w S. i X.Y.2 – sędziego Sądu Okręgowego w S., uznała za bezskuteczny oraz pozostawiła w aktach sprawy bez podejmowania czynności, z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego, pomimo doręczonego prawidłowo wezwania; 4. Na podstawie art. 120 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 u.p.p. w zw. z art. 13 k.p.k., wniosek M. C. z dnia 9 września 2024 r. o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X.Y.3 – asesora Prokuratury Rejonowej w Z. i X.Y.4 – prokuratora Prokuratury Rejonowej w S., uznała za bezskuteczny oraz pozostawiła w aktach sprawy bez podejmowania czynności, z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego, pomimo doręczonego prawidłowo wezwania; Odpis zarządzenia doręczono M. C. 25 października 2014 r. wraz z pouczeniem, że na pkt 1 i 2 zarządzenia przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego – Izby Odpowiedzialności Zawodowej w terminie zawitym 7 dni od dnia jego doręczenia, zaś na pkt 3 i 4 zarządzenia, zażalenie nie przysługuje. Zażaleniem z 28 października 2024 r. M. C. zaskarżyła zarządzenie z 17 października 2024 r. Wniosła o unieważnienie zarządzenia, przyjęcie jej wniosku o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej wskazanych przez nią funkcjonariuszy i wydanie zezwolenia na ich ściganie karne. W uzasadnieniu wskazała, że żadne postępowanie karne w sądzie nie może się toczyć bez uprzedniego wydania zezwolenia Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej na ściganie karne sędziego, asesora czy prokuratora; nie może być wniesiony do sądu akt oskarżenia przeciwko sędziemu, asesorowi czy prokuratorowi. Podkreśliła, że w jej przypadku czyny popełnione przez wskazanych przez nią we wniosku funkcjonariuszy zakwalifikować należy jako przestępstwa zatuszowania oszustwa i śmierci jej brata. Wyrządzono jej wielką krzywdę i szkodę majątkową. Nadmieniła, że Prokuratura Rejonowa w Z. nie może skierować do sądu aktu oskarżenia przeciwko sędziom, bo nie ma zezwolenia Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej na ściganie karne tych sędziów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne, a zatem zaskarżone zarządzenie należało utrzymać w mocy. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zarządzenie z 17 października 2024 r., sygn. akt I ZI 55/24, nie jest, jak to ujęto w zażaleniu „bezimiennym”, gdyż zostało ono podpisane przez sędzię Sądu Najwyższego Marię Szczepaniec i znajduje się na k. 28-31 akt sprawy. Wniosek nie został przyjęty, ponieważ M. C. nie uzupełniła w terminie braków do których została wezwana. Jak stanowi art. 80 § 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych – jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie postępowania karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu dyscyplinarnego odmawia jego przyjęcia. Zgodnie natomiast z art. 135 § 4 u.p.p., jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej lub wniosek o zezwolenie na tymczasowe aresztowanie prokuratora/asesora nie odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, przewodniczący sądu dyscyplinarnego odmawia, w drodze zarządzenia, jego przyjęcia. Wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie wskazanych wyżej funkcjonariuszy publicznych do odpowiedzialności karnej został sporządzony i podpisany przez M. C., która jako osoba niebędąca adwokatem lub radcą prawnym, była do tej czynności nieuprawniona. Wezwana do uzupełnienia braku formalnego nie uczyniła tego. Niezachowanie przymusu adwokacko – radcowskiego stanowi brak formalny wniosku. Brak ten, przewidziany w przepisach szczególnych, jest tego rodzaju, że wniosek nie mógł otrzymać biegu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2014 r., sygn. III KZ 17/14, Lex 1511281). Nadto zgodnie z treścią art. 13 k.p.k. uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela. M. C., pomimo wezwania jej do uzupełnienia braku, nie wykazała legitymacji do wystąpienia z wnioskiem – nie wykazała bowiem, że przysługuje jej status oskarżyciela. W konsekwencji, należało przyjąć, że zasadnie odmówiono przyjęcia do rozpoznania wniosku. Decyzja o odmowie jego przyjęcia, podjęta na podstawie art. 80 § 2a i 2b usp w zw. z art. 13 k.p.k., a także art. 120 § 2 k.p.k. oraz art. 135 § 3 w zw. z art. 135 § 4 u.p.p. w zw. z art. 13 k.p.k. oraz art. 120 § 2 k.p.k., była zatem prawidłowa. Mając na uwadze powyższe postanowiono jak na wstępie (art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 usp oraz art. 171 pkt 1 u.p.p.). [M. T.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI