II ZO 79/25

Sąd Najwyższy2025-10-02
SNinneodpowiedzialność zawodowa adwokatówŚrednianajwyższy
adwokaturapostępowanie dyscyplinarnekasacjaSąd Najwyższykoszty postępowaniaprawo o adwokaturze

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji od postanowienia dotyczącego kosztów postępowania dyscyplinarnego, uznając ją za niedopuszczalną.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie obrońcy adwokata A. O. na zarządzenie Prezesa Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury o odmowie przyjęcia kasacji. Kasacja dotyczyła postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania dyscyplinarnego. Sąd Najwyższy uznał, że kasacja w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów może być wniesiona jedynie od orzeczenia rozstrzygającego o odpowiedzialności dyscyplinarnej, a nie od kwestii wpadkowych, takich jak koszty. W związku z tym zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji zostało utrzymane w mocy.

Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał zażalenie obrońcy adwokata A. O. na zarządzenie Prezesa Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury, które odmówiło przyjęcia pisma „Kasacja” od postanowienia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego dotyczącego kosztów postępowania. Obrońca adwokata zarzucił rażące naruszenie przepisów Prawa o adwokaturze oraz Konstytucji RP, twierdząc, że postanowienie o kosztach stanowi „orzeczenie”, od którego przysługuje kasacja, a odmowa jej rozpoznania pozbawia obwinionego prawa do sądu. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Prawa o adwokaturze oraz odpowiednio stosowany art. 519 k.p.k., wyjaśnił, że kasacja w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów jest dopuszczalna jedynie od orzeczeń rozstrzygających o odpowiedzialności dyscyplinarnej, a nie od kwestii pobocznych, takich jak koszty postępowania. W konsekwencji Sąd Najwyższy uznał, że zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji było prawidłowe i utrzymał je w mocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja przysługuje jedynie od orzeczeń rozstrzygających o odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokata, a nie od kwestii wpadkowych, takich jak koszty postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 91a i 91b ustawy Prawo o adwokaturze oraz odpowiednio stosowany art. 519 k.p.k. wskazał, że kasacja jest środkiem odwoławczym od orzeczeń kończących postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej, a nie od postanowień wpadkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Prezes Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury

Strony

NazwaTypRola
adwokat A. O.osoba_fizycznaobwiniony
adw. M. N.osoba_fizycznaobrońca obwinionego

Przepisy (7)

Główne

ustawa Prawo o adwokaturze art. 91a § ust. 1

Ustawa Prawo o adwokaturze

Kasacja przysługuje od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji, rozstrzygającego o odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokata.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

ustawa Prawo o adwokaturze art. 95n § pkt 1

Ustawa Prawo o adwokaturze

ustawa Prawo o adwokaturze art. 91b

Ustawa Prawo o adwokaturze

Kasacja może być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa lub rażącej niewspółmierności kary.

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Stosowany odpowiednio do kasacji w postępowaniu dyscyplinarnym, określa jej dopuszczalność od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja RP

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów jest dopuszczalna jedynie od orzeczeń rozstrzygających o odpowiedzialności dyscyplinarnej, a nie od kwestii wpadkowych, takich jak koszty postępowania. Zarzuty obrońcy w zażaleniu były skierowane do postępowania dotyczącego odpowiedzialności dyscyplinarnej, a nie do podstawy zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji.

Odrzucone argumenty

Postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania dyscyplinarnego stanowi „orzeczenie” w rozumieniu art. 91a ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, od którego przysługuje kasacja. Odmowa przyjęcia kasacji narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez pozbawienie obwinionego prawa do rozpatrzenia sprawy przez niezależny sąd.

Godne uwagi sformułowania

kasacja w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów może być wniesiona jedynie od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego rozstrzygającego o odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokata, a więc od orzeczenia rozstrzygającego o przedmiocie tego postępowania, nie zaś kwestii wpadkowych kasacja jest środkiem niedopuszczalnym

Skład orzekający

Maria Szczepaniec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów od postanowień w przedmiocie kosztów postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania dyscyplinarnego adwokatów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się odpowiedzialnością zawodową adwokatów, ponieważ precyzuje granice dopuszczalności kasacji w tego typu postępowaniach.

Kiedy kasacja od postanowienia o kosztach w sprawach adwokackich jest niedopuszczalna? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II ZO 79/25
POSTANOWIENIE
Dnia 2 października 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szczepaniec
w sprawie dotyczącej obwinionego adwokata A. O.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 2 października
2025 r.
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
zażalenia obrońcy obwinionego, adw. M. N. z dnia 16 lipca 2025 r. na zarządzenie Prezesa Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 3 lipca 2025 r., sygn. akt […] w przedmiocie odmowy przyjęcia pisma „Kasacja” obrońcy obwinionego, adw. M. N. z dnia 3 czerwca 2025 r. od postanowienia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt […]
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 95n pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1564 z późn. zm. – dalej powoływana jako – „ustawa Prawo o adwokaturze”)
postanowił:
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury zarządzeniem z dnia 3 lipca 2025 r., sygn. akt […], odmówił przyjęcia pisma „Kasacja” obrońcy obwinionego, adw. M. N. z dnia 3 czerwca 2025 r., od postanowienia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt […] – jako wniesionego bezzasadnie, a to z uwagi na fakt, że nie przysługiwał od niego środek odwoławczy.
Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł obrońca obwinionego, adw. M. N., zaskarżając je w całości i zarzucając mu rażące naruszenie:
1.
art. 91a ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze przez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, że rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania określone mianem „postanowienia” wydane w niniejszej sprawie, nie stanowi „orzeczenia” w rozumieniu przywołanego przepisu prawa, gdy ze względu na wiążące i definitywne orzeczenie o prawach i obowiązkach obwinionego w zakresie odmowy przyznania mu zwrotu kosztów postępowania wskazane rozstrzygnięcie stanowi „orzeczenie” w rozumieniu przywołanego przepisu, a zatem przysługuje od niego kasacja;
2.
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 91a ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez pozbawienie obwinionego prawa do rozpatrzenia jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły Sąd, tj. Sąd Najwyższy albowiem organy adwokatury nie stanowią niezależnego, bezstronnego i niezawisłego Sądu w rozumieniu ww. przepisów;
3.
art. 95n pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. poprzez niezasadną odmowę przyjęcia kasacji do rozpoznania pomimo braku ku temu podstaw.
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego zarządzenia poprzez przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z treścią art. 91a ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji przysługuje stronom, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej kasacja do Sądu Najwyższego, przy czym z mocy art. 91b ustawy Prawo o adwokaturze,
może być ona wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, jak również rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej. Należy jednocześnie podkreślić, że według art. 519 k.p.k., stosowanego odpowiednio w oparciu o art. 95n pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze, kasacja może być wniesiona od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k. Zasada odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu karnym w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów, a także treść powołanych wyżej przepisów art. 91a i 91b ustawy Prawo o adwokaturze, prowadzi do wniosku, że kasacja w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów może być wniesiona jedynie od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego rozstrzygającego o odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokata, a więc od orzeczenia rozstrzygającego o przedmiocie tego postępowania, nie zaś kwestii wpadkowych, jakie mogą również być przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że trafnie Przewodniczący Wyższego Sądu Dyscyplinarnego w zaskarżonym zarządzeniu wskazał, że kasacja wniesiona w niniejszej sprawie jest wniesiona bezzasadnie, zaś obwiniony i jego obrońca zostali prawidłowo pouczeni o tym, że od postanowienia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 9 kwietnia 2025 r., nie przysługuje środek odwoławczy.
Ubocznie należy natomiast odnotować, że podniesione przez obrońcę obwinionego zarzuty zawarte w zażaleniu na zarządzenie
Przewodniczącego Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury są w rzeczywistości skierowane do postępowania dotyczącego jego odpowiedzialności dyscyplinarnej. Nie zawierają natomiast żadnej argumentacji, która mogłaby podważyć podstawę zaskarżonego zarządzenia, a więc tezę, że w aktualnym stanie procesowym w niniejszej sprawie kasacja jest środkiem niedopuszczalnym.
Tym samym, uznając, iż zarządzenie Prezesa Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 3 lipca 2025 r., sygn. akt […] było w pełni prawidłowe, należało utrzymać je w mocy.
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
[M. T.]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI