II ZO 7/22

Sąd Najwyższy2023-10-20
SNinneodpowiedzialność zawodowa sędziówŚrednianajwyższy
sędziaodpowiedzialność dyscyplinarnaSąd NajwyższyIzba Odpowiedzialności ZawodowejTSUEzawieszenie postępowaniaprzewlekłośćustawa o Sądzie Najwyższym

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenia obrońców sędziego X.Y. na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania dyscyplinarnego, uznając je za bezprzedmiotowe po zmianie przepisów i likwidacji Izby Dyscyplinarnej.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenia obrońców sędziego X.Y. na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym odmawiające zawieszenia postępowania dyscyplinarnego. Obrońcy argumentowali, że należy zawiesić postępowanie z uwagi na wątpliwości co do właściwości sądu dyscyplinarnego drugiej instancji i trwające postępowania przed TSUE. Sąd Najwyższy uznał jednak zażalenia za bezprzedmiotowe, wskazując, że wejście w życie ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r., która zniosła Izbę Dyscyplinarną i utworzyła Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, uczyniło podnoszone argumenty nieaktualnymi.

Przed Sądem Dyscyplinarnym przy Sądzie Apelacyjnym toczyło się postępowanie przeciwko sędziemu X.Y. o przewinienie dyscyplinarne polegające na rażącej przewlekłości w podejmowaniu czynności procesowych w przydzielonych sprawach. Obrońcy obwinionej złożyli wniosek o zawieszenie postępowania dyscyplinarnego do czasu ustalenia właściwego sądu dyscyplinarnego drugiej instancji, powołując się na wątpliwości prawne związane z funkcjonowaniem Izby Dyscyplinarnej i toczącymi się postępowaniami przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Sąd Dyscyplinarny odmówił zawieszenia, uznając, że wątpliwości te nie stanowią długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania. Obrońcy zaskarżyli tę decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i wskazując na potrzebę uwzględnienia stanu niepewności co do prawa unijnego oraz niezawisłości i bezstronności sądu. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenia, stwierdził, że weszła w życie ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r., która zniosła Izbę Dyscyplinarną i utworzyła Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, przejmując jej sprawy. Ta zmiana legislacyjna, wraz z wydaniem przez TSUE wyroków w sprawach C-791/19 i C-204/21, uczyniła żądanie zawieszenia postępowania bezprzedmiotowym. Sąd Najwyższy podkreślił, że obecnie nie istnieją przeszkody prawne ani faktyczne do prowadzenia sprawy i dlatego pozostawił zażalenia bez rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wątpliwości te nie stanowią długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania, zwłaszcza po zmianach legislacyjnych i wydaniu rozstrzygnięć przez TSUE.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że likwidacja Izby Dyscyplinarnej i utworzenie Izby Odpowiedzialności Zawodowej, a także wydanie wyroków przez TSUE, uczyniły podnoszone przez obrońców argumenty za zawieszeniem postępowania bezprzedmiotowymi. Obecnie nie istnieją przeszkody prawne ani faktyczne do prowadzenia sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie zażalenia bez rozpoznania

Strona wygrywająca

obwiniona X.Y.

Strony

NazwaTypRola
X.Y.osoba_fizycznaobwiniona
obrońcy obwinionejinneobrońca

Przepisy (4)

Główne

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 8 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 8 § 2

Pomocnicze

u.s.p. art. 107 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.k. art. 22 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Likwidacja Izby Dyscyplinarnej i utworzenie Izby Odpowiedzialności Zawodowej uczyniła żądanie zawieszenia postępowania bezprzedmiotowym. Wydanie rozstrzygnięć przez TSUE w sprawach C-791/19 i C-204/21 usunęło podstawy do zawieszenia postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja obrońców oparta na wątpliwościach co do właściwości Izby Dyscyplinarnej i trwających postępowań przed TSUE jako podstawa do zawieszenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

pozostawić zażalenie bez rozpoznania jako bezprzedmiotowe Likwidacja Izby Dyscyplinarnej przez ustawodawcę uczyniła bezprzedmiotowym żądanie obrońców obwinionej. Powody, dla których zdaniem obrońców obwinionej należało zawiesić postępowanie, [...] przestały być aktualne.

Skład orzekający

Paweł Wojciechowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Zmiany legislacyjne dotyczące struktury Sądu Najwyższego i ich wpływ na toczące się postępowania dyscyplinarne; bezprzedmiotowość środka zaskarżenia w wyniku zmian prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą Sądu Najwyższego i postępowaniami dyscyplinarnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak zmiany legislacyjne mogą wpływać na toczące się postępowania sądowe, a także ilustruje złożoność prawną związaną z reformami wymiaru sprawiedliwości i relacjami z prawem unijnym.

Reforma Sądu Najwyższego: Jak zmiany prawne wpływają na losy postępowań dyscyplinarnych?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II ZO 7/22
POSTANOWIENIE
Dnia 20 października 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wojciechowski
w sprawie obwinionej X.Y. sędziego Sądu Okręgowego w S.
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 20 października 2023 r. bez udziału stron
zażalenia obrońców obwinionej z dnia 2 kwietnia 2021 r. i z dnia 6 kwietnia 2021 r.
na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym […] z dnia 26 marca 2021 r., sygn. akt ASD 4/19
w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania dyscyplinarnego
postanowił:
pozostawić zażalenie bez rozpoznania jako bezprzedmiotowe.
UZASADNIENIE
Przed Sądem Dyscyplinarnym przy Sądzie Apelacyjnym […] toczy się postępowanie przeciwko obwinionej X.Y. sędzi Sądu Okręgowego w S. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że uchybiła godności urzędu poprzez nie podejmowanie w ogóle lub podejmowanie w sposób rażąco przewlekle, czynności procesowych w sprawach przydzielonych do jej referatu, dopuszczając się istotnych uchybień w zakresie sprawności postępowania, przy czym okresy bezczynności w poszczególnych sprawach wynosiły odpowiednio: w sprawie II K […]/16 – od co najmniej października 2017 r. do 7 lutego 2019 r., w sprawie II K […]/17 – od 22 maja 2017 r. do 27 sierpnia 2018 r., w sprawie II K […]/17 – od 22 sierpnia 2017 r. do 18 kwietnia 2019 r., w sprawie II K […]/17 – od 22 grudnia 2017 r. do 29 października 2018 r., w sprawie II K […]/18 – od 2 stycznia 2018 r. do 25 kwietnia 2019 r., tj. o czyn z art. 107 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (k. 26-27 – wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej).
Obrońcy obwinionej złożyli na rozprawie dyscyplinarnej w dniu 26 marca
‎
2021 r. wniosek o zawieszenie postępowania dyscyplinarnego do momentu ustalenia właściwego sadu dyscyplinarnego drugiej instancji (k. 20 – protokół rozprawy dyscyplinarnej z dnia 26 marca 2021 r., sygn. akt ASD  4/19).
Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym […] na mocy postanowienia z dnia 26 marca 2021 r. nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania dyscyplinarnego dot.
sędziego Sądu Okręgowego w S. X.Y.
uzasadniając, że podnoszone przez obwinioną i obrońców wątpliwości, co do organu uprawnionego do rozpoznania ewentualnych odwołań w niniejszej sprawie, nie są długotrwałą przeszkoda uniemożliwiającą prowadzenia postępowania w rozumieniu art. 22 § 1 k.p.k. Sąd wskazał, że należą do nich takie zdarzenia, które ze swej istoty czynią niemożliwym prowadzenie postępowania (np. długotrwała choroba obwinionego uniemożliwiająca jego udział w toczącym się postępowaniu). Zdaniem Sądu, przeszkody te powinny mieć charakter tamujący dla postępowania toczącego się obecnie przed sądem, nie zaś dla przyszłych bądź hipotetycznych postępowań, które mogą toczyć się w przyszłości przed innymi organami i w toku innych postępowań (k. 20-20v – protokół rozprawy dyscyplinarnej z dnia 26 marca 2021 r., sygn. akt ASD  4/19).
Obrońca obwinionej adw. B. P. zaskarżył to postanowienie Sądu Dyscyplinarnego
przy Sądzie Apelacyjnym […]
w całości, zarzucając mu obrazę przepisów prawa procesowego, mającą wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. przez przyjęcie, iż za długotrwałą przeszkodę w rozumieniu tego przepisu uznać należy wyłącznie zdarzenia o charakterze faktycznym dotyczące uczestników postępowania, w sytuacji gdy za długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania może być uznany stan niepewności co do treści normatywnej prawa unijnego, istotnej dla trybu procedowania sądu w rozpoznawanej sprawie oraz dla ustalenia czy sąd dyscyplinarny jest bezstronny i niezawisły oraz czy został ustanowiony uprzednio na podstawie ustawy stosownie do wymagań wynikających z art. 47 Karty Praw Podstawowych, a także czy w toku niniejszej sprawy istnieje niezależny sąd II instancji, szczególnie gdy stosowanie przepisów zakwestionowanych w skardze Komisji Europejskiej skierowanej do TSUE w sprawie C-791/19 oraz złożonej w dniu 31 marca 2021 r., podważałoby zasadę lojalnej współpracy organów państwa unijnych, wynikającą z art. 4 ust. 3 TSUE. Obrońca obwinionej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania kwestii zawieszenia postępowania (k. 9-12 – zażalenie obrońcy obwinionej z dnia 2 kwietnia 2021 r.).
Obrońca obwinionej sędzia Sądu Apelacyjnego w […]. W. B. również zaskarżył przedmiotowe postanowienie w całości, zarzucając mu obrazę art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca procedowanie w sprawie. Obrońca obwinionej wniósł o uwzględnienie zażalenia i zawieszenie postępowania w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez TSUE w sprawie C-791/19 oraz w sprawie ze skargi Komisji Europejskiej, skierowanej przeciwko Polsce, która toczy się pod sygn. C-204/21. W wypadku nieuwzględnienia powyższego, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania kwestii zawieszenia postępowania (k. 5-7 – zażalenie obrońcy obwinionej z dnia 6 kwietnia 2021 r.).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie należało pozostawić bez rozpoznania ze względu na jego bezprzedmiotowość.
W dniu 15 lipca 2022 r., tj. po wniesieniu zażaleń przez obrońców obwinionej X.Y.., sędziego Sądu Okręgowego w S., weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw z dnia 9 czerwca 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 1259). Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy zniesiono Izbę Dyscyplinarną, tworząc w ramach Sądu Najwyższego Izbę Odpowiedzialności Zawodowej. Ponadto wprowadzono regulację, według której sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia jej w życie należące do Izby Dyscyplinarnej przejmuje i prowadzi Izba Odpowiedzialności Zawodowej (art. 8 ust. 2 ww. ustawy).
Likwidacja Izby Dyscyplinarnej przez ustawodawcę uczyniła bezprzedmiotowym żądanie obrońców obwinionej. Argumentacja obrońcy obwinionej mająca na celu
wykazanie konieczności zawieszenia postępowania w sprawie obwinionego dotyczyła bowiem wyłącznie Izby Dyscyplinarnej. W szczególności racją dla zawieszenia postępowania miał być status Izby Dyscyplinarnej, zakwestionowany w orzeczeniu do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-791/19 oraz w sprawie ze skargi Komisji Europejskiej, skierowanej przeciwko Polsce w sprawie o sygn. C-204/21.
Powody, dla których zdaniem obrońców obwinionej należało zawiesić postępowanie, tj. zawieszenie postępowania do czasu wydania rozstrzygnięć przez TSUE, przestały być aktualne wraz z przejęciem spraw dawniej toczących się w Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, ale przede wszystkim z uwagi na wydanie wspomnianych rozstrzygnięć w postaci wyroku TSUE w sprawie o sygn. C-791/19 w dniu 15 lipca 2021 r. oraz w sprawie o sygn. C-204/21 w dniu 5 czerwca 2023 r.
Brak jest obecnie przeszkód – zarówno prawnych, jak i faktycznych – do prowadzenia sprawy, a tym samym nie aktualizuje się wskazana przez skarżących podstawa zawieszenia postępowania. Zauważyć należy, że w przypadku jakiejkolwiek zmiany warunków prawnych czy faktycznych, obrońcy obwinionej mogą ponowić swój wniosek.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.
[M. T.]
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI