Orzeczenie · 2022-12-01

II ZO 69/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-12-01
SNinneodpowiedzialność zawodowaŚrednianajwyższy
sąd najwyższyodpowiedzialność zawodowaradca prawnywyłączenie sędziegoniezawisłośćbezstronnośćtest niezawisłościustawa o radcach prawnychkodeks etyki radcy prawnego

Sprawa dotyczyła wniosku radcy prawnego R. K. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka od rozpoznania kasacji wniesionej od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Rady Radców Prawnych. Obwiniony argumentował, że sposób powołania sędziego SN Marka Siwka przez Krajową Radę Sądownictwa, ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 roku, podważa jego niezawisłość i bezstronność, a tym samym jego zdolność do obiektywnego orzekania w sprawie, która pośrednio dotyczy również jego statusu jako sędziego. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, odwołał się do przepisów wprowadzonych ustawą nowelizującą z 2022 roku, regulujących instytucję tzw. testu niezawisłości i bezstronności. Podkreślono, że nowe instrumenty prawne mają na celu zapewnienie gwarancji procesowych, ale nie dotyczą samej prawidłowości powołania sędziego. Sąd uznał, że okoliczności podniesione przez wnioskodawcę, skupiające się na niekonstytucyjności powołania sędziego, nie spełniają przesłanek zawartych w art. 41 § 1 k.p.k. i art. 40 § 1 k.p.k. do wyłączenia sędziego. W związku z tym, wniosek o wyłączenie sędziego nie został uwzględniony. Pozostała część wniosku, dotycząca zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności, została przekazana Prezesowi Izby Odpowiedzialności Zawodowej do dalszego biegu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście jego powołania, zwłaszcza w sprawach dyscyplinarnych radców prawnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją przepisów o Sądzie Najwyższym i testem niezawisłości.

Zagadnienia prawne (1)

Czy okoliczności dotyczące powołania sędziego SN, w tym sposób jego nominacji przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r., stanowią podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy z uwagi na brak niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podnoszone okoliczności dotyczące sposobu powołania sędziego nie stanowią podstawy do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że nowe instrumenty prawne dotyczące testu niezawisłości i bezstronności, wprowadzone nowelizacją z 2022 r., nie dotyczą samej prawidłowości powołania sędziego, a jedynie oceny okoliczności towarzyszących powołaniu i zachowaniu sędziego po powołaniu, które muszą mieć realny wpływ na wynik sprawy. Podniesione przez wnioskodawcę zarzuty skupiały się na niekonstytucyjności powołania sędziego, co nie spełnia ustawowych przesłanek do wyłączenia sędziego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględniono wniosku o wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznaobwiniony radca prawny
Marek Siwekosoba_fizycznasędzia SN

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki wyłączenia sędziego.

k.p.k. art. 40 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki wyłączenia sędziego.

u.r.p. art. 64

Ustawa o radcach prawnych

Podstawa czynu obwinionego radcy prawnego.

Kodeks Etyki Radcy Prawnego art. 61 § ust. 1

Podstawa czynu obwinionego radcy prawnego.

Pomocnicze

u.SN art. 29 § § 4-25

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Regulują instytucję tzw. testu niezawisłości i bezstronności sędziego.

p.u.s.p. art. 42a § § 3-14

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Wprowadzają instrumenty do formułowania zarzutów braku niezawisłości i bezstronności sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podnoszone okoliczności dotyczące powołania sędziego nie spełniają ustawowych przesłanek do jego wyłączenia zgodnie z k.p.k. • Nowe przepisy dotyczące testu niezawisłości i bezstronności nie dotyczą samej prawidłowości powołania sędziego. • Wniosek skupia się na niekonstytucyjności powołania, co nie jest podstawą do wyłączenia sędziego.

Odrzucone argumenty

Sposób powołania sędziego SN Marka Siwka podważa jego niezawisłość i bezstronność. • Sędzia SN Marek Siwek rozstrzygałby o swoim statusie, co podważa jego obiektywność.

Godne uwagi sformułowania

celem tej instytucji jest zapewnienie uczestników postępowania sądowego (…) gwarancji procesowych, że nie występują jakiekolwiek wątpliwości odnośnie bezstronności i niezawisłości sędziego orzekającego w sprawie • Nowe rozwiązania nie dotyczą samej prawidłowości powołania sędziego i powierzenia mu zadań wymiaru sprawiedliwości, to bowiem nie podlega kontroli • Okoliczność ta w żadnej mierze nie wykazuje w sposób należyty przesłanek zawartych w art. 41 § 1 k.p.k. i art. 40 § 1 k.p.k., co skutkuje tym, że wniosek o wyłączenie SSN Marka Siwka nie podlega uwzględnieniu.

Skład orzekający

Paweł Wojciechowski

przewodniczący

Marek Siwek

sędzia SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście jego powołania, zwłaszcza w sprawach dyscyplinarnych radców prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją przepisów o Sądzie Najwyższym i testem niezawisłości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - wyłączenia sędziego, co jest kluczowe dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Podnoszone argumenty dotyczące powołania sędziego są aktualne w kontekście debat o sądownictwie.

Czy sposób powołania sędziego może być podstawą do jego wyłączenia? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst