II ZO 66/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 6 grudnia 2019 r. Postanowienie to utrzymało w mocy wcześniejsze żądanie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego z dnia 29 czerwca 2019 r. skierowane do adwokata M. D. o dobrowolne wydanie nagrań dwóch rozmów. Sąd Najwyższy, działając z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 3 k.p.k., uznał, że wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza, a mianowicie orzeczenie przez "sąd szczególny" (Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów) w sprawie należącej do właściwości sądu powszechnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że Sąd Dyscyplinarny nie spełnia konstytucyjnych i konwencyjnych wymogów "sądu", ponieważ składa się z prokuratorów, a nie sędziów, i nie posiada gwarancji niezawisłości. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wznowić postępowanie, uchylić postanowienie Sądu Dyscyplinarnego w zakresie utrzymującym w mocy żądanie wydania rzeczy, a zażalenie adwokata M. D. przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu. Dodatkowo wskazano, że postępowanie dyscyplinarne przeciwko prokuratorowi M. S. zostało prawomocnie zakończone uniewinnieniem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wznowienia postępowania z powodu orzekania przez niekonstytucyjny sąd dyscyplinarny oraz interpretacja pojęcia "sądu" w rozumieniu prawa do sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniami dyscyplinarnymi prokuratorów i funkcjonowaniem Sądów Dyscyplinarnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym spełnia wymogi konstytucyjne i konwencyjne "sądu" w rozumieniu prawa do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym nie spełnia wymogów konstytucyjnie i konwencyjnie rozumianego "sądu", ponieważ składa się z prokuratorów, a nie sędziów, i nie posiada gwarancji niezawisłości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że "sąd" musi być niezależny, niezawisły i bezstronny, posiadać ustawową podstawę działania, stały charakter, obligatoryjność jurysdykcji i kontradyktoryjność. Sąd Dyscyplinarny, składający się z prokuratorów podlegających Prokuratorowi Generalnemu (ministrowi sprawiedliwości), nie spełnia tych kryteriów.
Czy orzeczenie przez Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów w sprawie żądania wydania rzeczy stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 3 k.p.k. (orzeczenie sądu szczególnego w sprawie należącej do właściwości sądu powszechnego)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenie przez Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów w sprawie zażalenia na postanowienie o żądaniu wydania rzeczy stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 3 k.p.k.
Uzasadnienie
Skoro Sąd Dyscyplinarny nie jest sądem w rozumieniu konstytucyjnym, a sprawa dotycząca żądania wydania rzeczy (a w szczególności zażalenia na takie postanowienie) powinna być rozpoznana przez sąd powszechny, to orzeczenie przez Sąd Dyscyplinarny w tej materii wypełnia dyspozycję art. 439 § 1 pkt 3 k.p.k.
Czy wniosek o wznowienie postępowania z powodu wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej może być złożony przez stronę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wznowienie postępowania z powodu wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej może nastąpić tylko z urzędu. Strona może jedynie zasygnalizować wystąpienie uchybienia.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 542 § 3 k.p.k., wznowienie postępowania z powodu wystąpienia jednej z bezwzględnych przyczyn odwoławczych może nastąpić tylko z urzędu. Inicjatywa strony może jedynie uruchomić czynności z urzędu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym | instytucja | organ orzekający |
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla wrocławskiego okręgu regionalnego | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne |
| M. S. | osoba_fizyczna | obwiniony w postępowaniu dyscyplinarnym |
| Ł. R. | osoba_fizyczna | strona w innym postępowaniu dyscyplinarnym |
Przepisy (13)
Główne
k.p.k. art. 542 § 3
Kodeks postępowania karnego
Wznowienie postępowania z powodu wystąpienia jednej z bezwzględnych przyczyn odwoławczych wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym pkt 3: "sąd szczególny orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu powszechnego".
Pomocnicze
k.p.k. art. 171
Kodeks postępowania karnego
Określa stosowanie przepisów k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym prokuratorów.
Prawo o prokuraturze art. 171
Ustawa o prokuraturze
Określa stosowanie przepisów k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym prokuratorów.
k.p.k. art. 217 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przewiduje kompetencję prokuratora do zażądania wydania rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie.
k.p.k. art. 236 § 1
Kodeks postępowania karnego
Na postanowienie w przedmiocie dowodów rzeczowych przysługuje zażalenie do sądu.
Konstytucja art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sądu.
k.p.k. art. 9 § 2
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia stronie zasygnalizowanie organowi procesowemu wystąpienia uchybienia.
k.p.k. art. 45
Kodeks postępowania karnego
Gwarantuje prawo do sądu.
Prawo o prokuraturze art. 1 § 2
Ustawa o prokuraturze
Określa status Prokuratora Generalnego.
Prawo o prokuraturze art. 13 § 2
Ustawa o prokuraturze
Określa status Prokuratora Generalnego jako ministra sprawiedliwości.
k.p.k. art. 45
Kodeks postępowania karnego
Gwarantuje prawo do sądu.
k.p.k. art. 547 § 2
Kodeks postępowania karnego
Określa skutki orzeczenia o wznowieniu postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym nie jest sądem w rozumieniu konstytucyjnym i konwencyjnym. • Zażalenie na postanowienie o żądaniu wydania rzeczy powinno być rozpoznane przez sąd powszechny. • Wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 3 k.p.k. uzasadnia wznowienie postępowania z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
sąd szczególny orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu powszechnego • konstytucyjnie i konwencyjnie rozumianego "sądu" • Prokuratorzy nie korzystają bowiem z gwarancji niezawisłości, o której mowa w Konstytucji • kwestia wydania rzeczy przez M. D. wykracza poza ramy sprawy dyscyplinarnej, bowiem jest wpadkową sprawą ingerującą w prawa osoby „trzeciej”
Skład orzekający
Barbara Skoczkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wznowienia postępowania z powodu orzekania przez niekonstytucyjny sąd dyscyplinarny oraz interpretacja pojęcia \"sądu\" w rozumieniu prawa do sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniami dyscyplinarnymi prokuratorów i funkcjonowaniem Sądów Dyscyplinarnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii związanych z prawem do sądu i niezawisłością sędziowską, a także funkcjonowaniem organów dyscyplinarnych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Sąd Najwyższy: Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym nie jest sądem! Uchylono żądanie wydania nagrań.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.