II ZO 60/22

Sąd Najwyższy2022-11-29
SNKarneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówWysokanajwyższy
Sąd NajwyższyIzba Odpowiedzialności ZawodowejIzba Karnawłaściwość sądusędziapostępowanie dyscyplinarneKonstytucjaEKPC

Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy dotyczącej sędziego X.Y. z Izby Odpowiedzialności Zawodowej do Izby Karnej, uznając właściwość obecnego składu.

Obrońca sędziego Sądu Okręgowego w W. X.Y. złożył wniosek o przekazanie sprawy sygn. II ZZ 4/22 z Izby Odpowiedzialności Zawodowej (IOZ) SN do Izby Karnej SN, powołując się na wątpliwości co do niezależności IOZ. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując na utworzenie tymczasowego składu IOZ z sędziów Izby Karnej oraz na wcześniejsze orzecznictwo Izby Karnej przekazujące sprawy do IOZ.

Adwokat M.J., reprezentujący sędziego Sądu Okręgowego w W. X.Y., złożył wniosek o stwierdzenie niewłaściwości Izby Odpowiedzialności Zawodowej (IOZ) Sądu Najwyższego do rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZZ 4/22 i przekazanie jej do Izby Karnej SN. Wniosek argumentowano wątpliwościami co do spełnienia przez IOZ wymogów "sądu niezależnego, bezstronnego i niezawisłego" w rozumieniu Konstytucji i EKPC, zwłaszcza w kontekście sposobu wyłaniania sędziów. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku. Podkreślono, że do rozpoznania sprawy wyznaczono tymczasowy skład IOZ, w którym zasiadają dwaj sędziowie Izby Karnej. Sąd wskazał również na postanowienia Izby Karnej SN, które po wznowieniu postępowań przekazały sprawy do rozpoznania IOZ, uznając, że aktualny skład IOZ stwarza możliwość utworzenia składu orzekającego spełniającego kryteria konstytucyjne i międzynarodowe. Sąd odwołał się również do art. 37 k.p.k., stwierdzając jego nieadekwatność do sytuacji. W trakcie postępowania wpłynął wniosek o wyłączenie sędziego sprawozdawcy, jednak Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę i orzekł jak na wstępie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN jest właściwa do rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sprawy wszczęte i niezakończone przed wejściem w życie ustawy nowelizującej Sąd Najwyższy, należące do właściwości Izby Dyscyplinarnej, zostały przejęte przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej. Podkreślono, że do rozpoznania sprawy wyznaczono tymczasowy skład IOZ z sędziów Izby Karnej, co spełnia kryteria konstytucyjne i międzynarodowe, a przepis art. 37 k.p.k. nie ma zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN

Strony

NazwaTypRola
X.Y.osoba_fizycznasędzia Sądu Okręgowego w W.
M.J.osoba_fizycznaobrońca sędziego
Izba Odpowiedzialności Zawodowej SNinstytucjaorgan orzekający
Izba Karna SNinstytucjaorgan orzekający
Michał Lasotaosoba_fizycznaZastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych

Przepisy (8)

Główne

Ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw art. 8 § ust. 2

Sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy należące do właściwości Izby Dyscyplinarnej zostały przejęte do prowadzenia przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej SN.

Ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw art. 8 § ust. 4

Określa sposób ukształtowania tymczasowego składu IOZ SN.

Pomocnicze

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Nie ma zastosowania w tej sprawie, dotyczy innych sytuacji faktycznych i prawnych.

u.s.p. art. 128

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę i orzekł jak na wstępie.

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 22a § § 1

Określa tryb wyłaniania sędziów mających orzekać w IOZ.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przejęcie spraw przez IOZ SN na mocy ustawy nowelizującej. Utworzenie tymczasowego składu IOZ SN z sędziów Izby Karnej. Wcześniejsze orzecznictwo Izby Karnej SN przekazujące sprawy do IOZ SN. Niezastosowanie art. 37 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Wątpliwości co do spełnienia przez IOZ SN wymogów konstytucyjnych i międzynarodowych (niezależność, bezstronność). Sposób wyłaniania sędziów IOZ przez Prezydenta RP i Prezesa Rady Ministrów.

Godne uwagi sformułowania

została zniesiona Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego, a w jej miejsce utworzono w Sądzie Najwyższym Izbę Odpowiedzialności Zawodowej istnieją wątpliwości co do spełnienia przez ten nowy organ wymogów „sądu niezależnego, bezstronnego i niezawisłego” w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz „niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” przewidzianego w art. 6 ust. 1 EKPCz aktualny skład IOZ SN również stwarza możliwość utworzenia składu orzekającego, spełniającego kryteria konstytucyjne i standardy międzynarodowe

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

sprawozdawca

Wiesław Kozielewicz

członek

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN w sprawach przejętych po Izbie Dyscyplinarnej oraz kwestie składu tymczasowego tej Izby."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po reformie Sądu Najwyższego i utworzeniu IOZ.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kontrowersyjnej reformy Sądu Najwyższego i funkcjonowania Izby Odpowiedzialności Zawodowej, co budzi duże zainteresowanie prawników i opinii publicznej.

Sąd Najwyższy rozstrzyga o właściwości Izby Odpowiedzialności Zawodowej: czy nowy organ spełnia standardy konstytucyjne?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II ZO 60/22
POSTANOWIENIE
Dnia 29 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
Sędzia Izby Karnej SN wyznaczona do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN postanowieniem Prezydenta RP z dnia 17 września 2022 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 29 listopada 2022 r.,
wniosku obrońcy sędziego Sądu Okręgowego w W. X.Y. o stwierdzenie niewłaściwości Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN i przekazanie sprawy o sygn. II ZZ 4/22 do rozpoznania Izbie Karnej SN
postanowił
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Adwokat M.J., obrońca sędziego Sądu Okręgowego
‎
w W. X.Y. złożył w dniu 19 września 2022 r. wniosek
‎
o uznanie się przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego za sąd niewłaściwy do rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZZ 4/22 i przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. Izbie Karnej Sądu Najwyższego.  W dniu 28 listopada 2022 r. obrońca wniósł pisemne uzupełnienie tego wniosku.
Sąd Najwyższy zważył co następuje
.
Wniosek obrońcy SSO X. Y. nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy zauważyć, że z uwagi na uchwalenie w dniu
‎
9 czerwca 2022 r.
ustawy o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1259), z dniem jej wejścia w życie, tj.
‎
15 lipca 2022 r., została zniesiona Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego,
‎
a w jej miejsce utworzono w Sądzie Najwyższym Izbę Odpowiedzialności Zawodowej.  W myśl natomiast art. 8 ust. 2 powołanej ustawy sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia jej w życie należące do właściwości Izby Dyscyplinarnej zostały przejęte do prowadzenia przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej SN. Wprawdzie oczywistym jest, iż istnieją wątpliwości co do spełnienia przez ten nowy organ wymogów „sądu niezależnego, bezstronnego i niezawisłego” w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz „niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” przewidzianego w art. 6 ust. 1 EKPCz, przy uwzględnieniu kryteriów wskazanych w orzecznictwie ETPC, w szczególności z uwagi na treść art. 22a § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym określającego tryb wyłaniania sędziów mających orzekać w tej Izbie przez ich wskazanie w sposób dyskrecjonalny przez organ władzy wykonawczej, jakim jest Prezydent RP oraz udzielający kontrasygnaty aktu powołania Prezes Rady Ministrów.
Podkreślić jednak trzeba, że do rozpoznania niniejszej sprawy został wyznaczony skład tymczasowy IOZ SN ukształtowany w oparciu o przepis art. 8 ust. 4 ustawy nowelizującej, w skład którego wchodzi dwóch sędziów Izby Karnej SSN Wiesław Kozielewicz oraz SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek.  Dlatego też wydaje się całkowicie niezrozumiały wniosek obrońcy
‎
o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. do Izby Karnej, szczególnie że przepis ten nie może mieć jakiegokolwiek zastosowania w tej sprawie, bowiem dotyczy całkowicie innych sytuacji faktycznych i prawnych.  Nie bez znaczenia na ocenę wniosku obrońcy również ma treść postanowień wydanych przez Izbę Karną SN, której składy po wznowieniu postępowań kasacyjnych
‎
i uchyleniu orzeczeń wydanych przez Izbę Dyscyplinarną, przekazały sprawy do rozpoznania Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN (postanowienia
‎
z dnia: 15 września 2022 r., sygn. I KO 75/21 i I KO 77/21 oraz z dnia
‎
23 listopada 2022 r., sygn. I KO 79/21).  W orzeczeniach tych zauważono, że aktualny skład IOZ SN również stwarza możliwość utworzenia składu orzekającego, spełniającego kryteria konstytucyjne i standardy międzynarodowe.
Na zakończenie należy wskazać, że w dniu 28 listopada 2022 r. do sprawy wpłynął wniosek o wyłączenie SSN Barbary Skoczkowskiej, na mocy art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. i w zw. z art. 128 u.s.p., złożony przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych sędziego Michała Lasotę, w którym wskazał na okoliczności uzasadniające wątpliwości co do bezstronności sędziego sprawozdawcy.
Mając na uwadze jednak treść art. 42 § 3 k.p.k., Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę i orzekł jak na wstępie.
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI