Orzeczenie · 2025-10-02

II ZO 54/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-10-02
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
pełnomocnik z urzęduobrońca z urzęduSąd Najwyższyodpowiedzialność sędziegowznowienie postępowaniakpk

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek adwokata A. P., pełnomocnika z urzędu oskarżyciela prywatnego R. M., o wyznaczenie nowego pełnomocnika do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego. Pełnomocnik argumentowała, że siedziba dotychczasowego pełnomocnika znajduje się w R., podczas gdy czynności związane z wnioskiem o wznowienie postępowania miały być dokonywane przed Sądem Najwyższym w Warszawie, co stanowi odległość 350 km. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, powołując się na art. 81 § 2 k.p.k. Podkreślono, że niezgodność stanowiska obrońcy z oczekiwaniami strony nie jest podstawą do wyznaczenia kolejnego obrońcy, podobnie jak brak zaufania, jeśli nie wykazano nienależytego wypełniania obowiązków przez dotychczasowego obrońcę. Sąd zaznaczył, że obrońca z urzędu jest wyznaczany z powodu zaufania do zawodu, a nie do konkretnej osoby, i ma dokonać analizy akt pod kątem podstaw wznowieniowych, realizując standard rzetelnego procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie wniosku o zmianę obrońcy z urzędu, interpretacja art. 81 § 2 k.p.k. w kontekście odległości i braku zaufania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania w sprawie odpowiedzialności karnej sędziego, ale zasady dotyczące obrońcy z urzędu są szersze.

Zagadnienia prawne (2)

Czy odległość siedziby pełnomocnika z urzędu od sądu właściwego do rozpoznania sprawy może stanowić uzasadnioną podstawę do wyznaczenia nowego pełnomocnika z urzędu w miejsce dotychczasowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odległość siedziby pełnomocnika z urzędu od miejsca wykonywania czynności nie może stanowić jedynej podstawy do wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu w rozumieniu art. 81 § 2 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 81 § 2 k.p.k. wymaga wykazania konkretnych, weryfikowalnych podstaw do zmiany obrońcy z urzędu, takich jak nienależyte wypełnianie obowiązków czy konflikt interesów. Sama odległość, choć może być niedogodna, nie jest wystarczającą przesłanką do zmiany, zwłaszcza gdy obrońca z urzędu jest powoływany z uwagi na kwalifikacje zawodowe, a nie osobiste zaufanie strony.

Jakie są przesłanki do wyznaczenia nowego obrońcy z urzędu w miejsce dotychczasowego na podstawie art. 81 § 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Uzasadniony wniosek oskarżonego lub jego obrońcy, oparty na konkretnych, weryfikowalnych podstawach, takich jak nienależyte wypełnianie obowiązków przez dotychczasowego obrońcę, konflikt interesów lub inne obiektywne okoliczności uniemożliwiające skuteczną obronę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że sama niezgodność stanowiska obrońcy z oczekiwaniami strony, brak zaufania czy odległość siedziby pełnomocnika nie są wystarczającymi przesłankami do zmiany obrońcy z urzędu. Konieczne jest wykazanie obiektywnych przyczyn uniemożliwiających dalsze pełnienie funkcji lub rażąco sprzecznych działań strony z doradztwem obrońcy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić wniosku

Strony

NazwaTypRola
R. M.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny
X. Y.osoba_fizycznasędzia
A. P.osoba_fizycznapełnomocnik z urzędu

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 81 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Uzasadniony wniosek oskarżonego lub jego obrońcy może skutkować wyznaczeniem nowego obrońcy w miejsce dotychczasowego. Podstawą nie może być sama odległość siedziby pełnomocnika od sądu ani brak zaufania strony, jeśli nie wykazano innych obiektywnych przeszkód.

Pomocnicze

u.p.s.p. art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.k. art. 79 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obrony obligatoryjnej, która może być podstawą do wyznaczenia obrońcy z urzędu.

k.p.k. art. 84 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy powoływania obrońcy lub pełnomocnika z powodu zaufania do zawodu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odległość siedziby pełnomocnika z urzędu od Sądu Najwyższego nie stanowi wystarczającej podstawy do wyznaczenia nowego pełnomocnika z urzędu. • Obrońca z urzędu jest powoływany z uwagi na kwalifikacje zawodowe, a nie osobiste zaufanie strony. • Brak wykazania nienależytego wypełniania obowiązków przez dotychczasowego pełnomocnika.

Odrzucone argumenty

Duża odległość między siedzibą pełnomocnika z urzędu a Sądem Najwyższym jako podstawa do zmiany pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie może wyznaczać kolejnych obrońców z urzędu aż do uzyskania przez stronę oczekiwanego przez niego efektu • obrońca z wyboru powinien wypowiedzieć upoważnienie do obrony, a obrońca z urzędu powinien złożyć wniosek o zwolnienie go z dalszej obrony • obrońca lub pełnomocnik wyznaczany w trybie art. 84 § 3 k.p.k., powoływany jest z powodu zaufania do samego zawodu adwokata, a nie jak przy obronie z wyboru, zaufania mocodawcy do określonego z imienia i nazwiska członka palestry.

Skład orzekający

Maria Szczepaniec

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o zmianę obrońcy z urzędu, interpretacja art. 81 § 2 k.p.k. w kontekście odległości i braku zaufania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania w sprawie odpowiedzialności karnej sędziego, ale zasady dotyczące obrońcy z urzędu są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty funkcjonowania obrony z urzędu i procedury zmiany obrońcy, co jest istotne dla prawników praktyków. Pokazuje, że formalne przesłanki proceduralne mają pierwszeństwo przed subiektywnymi odczuciami strony.

Czy odległość od sądu usprawiedliwia zmianę adwokata z urzędu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst