Orzeczenie · 2025-02-05

II ZO 44/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-02-05
SNinneodpowiedzialność zawodowa prokuratorówŚrednianajwyższy
prokuratorzawieszeniewynagrodzeniesąd dyscyplinarnysąd najwyższyodpowiedzialność zawodowaprawo o prokuraturze

Sprawa dotyczy odwołania prokuratora X.Y. oraz jego obrońcy od postanowienia Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 13 marca 2024 r., które obniżyło wynagrodzenie prokuratora do 50% na czas trwania zawieszenia w czynnościach służbowych. Prokurator został zawieszony postanowieniem Prokuratora Okręgowego w K. z dnia 30 października 2023 r. z powodu uzasadnionego podejrzenia popełnienia przewinienia służbowego (art. 137 § 1 u.p.p.) stanowiącego również czyn z art. 230 § 1 k.k. Prokurator X.Y. zarzucił w odwołaniu m.in. obrazę przepisów postępowania przez niewłaściwe zastosowanie art. 152 § 1 u.p.p., brak doręczenia mu postanowienia o zawieszeniu, naruszenie prawa do obrony, rażącą niewspółmierność orzeczonego środka oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej uznał odwołanie za bezzasadne. Stwierdził, że postanowienie o zawieszeniu w czynnościach służbowych zostało skutecznie doręczone zgodnie z przepisami k.p.k. i uprawomocniło się, co stanowiło formalną przesłankę do rozpoznania wniosku o obniżenie wynagrodzenia. Sąd podkreślił, że obniżenie wynagrodzenia nie ma charakteru represyjnego, a jego celem jest dostosowanie dochodu do braku świadczenia pracy. W ocenie Sądu Najwyższego, charakter zarzucanego czynu (art. 230 § 1 k.k.) uzasadnia obniżenie wynagrodzenia do maksymalnej wysokości 50%, a okoliczności osobiste i zdrowotne prokuratora mają znaczenie drugorzędne. Zarzuty dotyczące wadliwości uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej oraz prawidłowości procedowania w innej sprawie nie były przedmiotem rozważań Sądu w niniejszym postępowaniu. W konsekwencji Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych, obniżenia jego wynagrodzenia oraz procedury odwoławczej w sprawach dyscyplinarnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prokuratora zawieszonego w czynnościach służbowych i wniosku o obniżenie wynagrodzenia. Nie rozstrzyga bezpośrednio o odpowiedzialności dyscyplinarnej czy karnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy obniżenie wynagrodzenia prokuratora do 50% na czas zawieszenia w czynnościach służbowych jest dopuszczalne, jeśli prokurator twierdzi, że nie doręczono mu postanowienia o zawieszeniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, obniżenie wynagrodzenia jest dopuszczalne, ponieważ postanowienie o zawieszeniu zostało skutecznie doręczone i uprawomocniło się, a zarzuty dotyczące wadliwości postępowania nie są zasadne w kontekście wniosku o obniżenie wynagrodzenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie o zawieszeniu w czynnościach służbowych zostało skutecznie doręczone zgodnie z przepisami k.p.k. i uprawomocniło się. Obniżenie wynagrodzenia jest konsekwencją prawomocnego zawieszenia i nie wymaga ponownego badania zasadności samego zawieszenia. Charakter zarzucanego czynu uzasadnia obniżenie wynagrodzenia.

Czy okoliczności osobiste i zdrowotne prokuratora mają istotne znaczenie przy rozstrzyganiu o obniżeniu wynagrodzenia na czas zawieszenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Okoliczności osobiste i zdrowotne mają znaczenie drugorzędne i mogą być uwzględnione jedynie wyjątkowo.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przy rozstrzyganiu o obniżeniu wynagrodzenia zasadnicze znaczenie ma charakter zarzucanego przewinienia lub przestępstwa, jego społeczna szkodliwość oraz odbiór społeczny, a nie okoliczności osobiste prokuratora, które mają znaczenie drugorzędne.

Czy uzasadnienie postanowienia o obniżeniu wynagrodzenia musi spełniać wymogi dotyczące uzasadnienia środków zapobiegawczych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie postanowienia o obniżeniu wynagrodzenia nie musi spełniać wymogów dotyczących środków zapobiegawczych, ponieważ obniżenie wynagrodzenia nie jest środkiem zapobiegawczym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 251 § 3 k.p.k. dotyczący uzasadnienia środków zapobiegawczych nie ma zastosowania do postanowienia o obniżeniu wynagrodzenia prokuratora. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia było wystarczające.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
X.Y.osoba_fizycznaprokurator
Prokurator Okręgowy w K.organ_państwowyprzełożony dyscyplinarny
Prokurator Generalnyorgan_państwowyprzełożony dyscyplinarny
Prokurator Okręgowy w K. P. G.organ_państwowyprokurator
Prokuratura Rejonowa w C.organ_państwowyinne

Przepisy (17)

Główne

u.p.p. art. 171 § pkt 1

Ustawa – Prawo o prokuraturze

u.p.p. art. 152 § § 2

Ustawa – Prawo o prokuraturze

u.p.p. art. 152 § § 1

Ustawa – Prawo o prokuraturze

Pomocnicze

k.p.k. art. 93 § § 1

Kodeks postępowania karnego

u.p.p. art. 137 § § 1

Ustawa – Prawo o prokuraturze

k.k. art. 230 § § 1

Kodeks karny

u.p.p. art. 150 § § 1 i 2

Ustawa – Prawo o prokuraturze

k.p.k. art. 251 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 130 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 133 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 133 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.p. art. 2

Ustawa – Prawo o prokuraturze

k.p.k. art. 96 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o zawieszeniu w czynnościach służbowych zostało skutecznie doręczone i uprawomocniło się. • Obniżenie wynagrodzenia jest konsekwencją prawomocnego zawieszenia i nie wymaga ponownego badania zasadności samego zawieszenia. • Charakter zarzucanego czynu (art. 230 § 1 k.k.) uzasadnia obniżenie wynagrodzenia do 50%. • Okoliczności osobiste i zdrowotne prokuratora mają znaczenie drugorzędne. • Uzasadnienie postanowienia o obniżeniu wynagrodzenia nie musi spełniać wymogów dotyczących środków zapobiegawczych. • Zarzuty dotyczące wadliwości uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej nie są przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść wydanego orzeczenia, tj. z art. 152 § 1 u.p.p. w zw. z art. 150 § 1 i 2 u.p.p., przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na obniżeniu wynagrodzenia do wysokości 50%, podczas gdy odwołującemu nigdy nie doręczono postanowienia Prokuratora Okręgowego w K. z dnia 30 października 2023 r. w przedmiocie zawieszenia go w czynnościach służbowych. • Obrazę przepisów postępowania, tj. art. 251 § 3 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k., która miała wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, polegającą na zaniechaniu wskazania w uzasadnieniu wydanego postanowienia jednoznacznych i precyzyjnych okoliczności, które zdaniem Sądu Dyscyplinarnego zadecydowały o obniżeniu skarżącemu wynagrodzenia oraz o jego wysokości do 50%. • Rażącą niewspółmierność orzeczonego względem X.Y. środka w postaci obniżenia wynagrodzenia do maksymalnej wysokości 50%, polegającą na zaniechaniu sprawdzenia przez Sąd Dyscyplinarny, mimo że zachodziła taka potrzeba, okoliczności faktycznych związanych z warunkami osobistymi, w tym sytuacją zdrowotną odwołującego. • Błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść wydanego orzeczenia, polegający na niewłaściwej ocenie okoliczności podmiotowych i przedmiotowych stanowiących podstawę wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko X.Y.

Godne uwagi sformułowania

warunkiem sine qua non dokonania przez sąd dyscyplinarny takiego rozstrzygnięcia jest zawieszenie prokuratora w czynnościach, przy czym wymagane jest aby wydane w powyższym przedmiocie postanowienie było prawomocne • obniżenie wynagrodzenia w związku z zawieszeniem w czynnościach służbowych niewątpliwie stanowi dodatkową dolegliwość finansową związaną z tym zawieszeniem, ale nie ma ono charakteru represji, gdyż w czym czasie prokurator faktycznie nie świadczy pracy • Z brzmienia art. 152 § 1 u.p.p. wynika, że ustawodawca przewidując możliwość obniżenia do 50% wynagrodzenia przysługującego prokuratorowi zawieszonemu w czynnościach służbowych, nie sprecyzował przesłanek tego obniżenia. • Zarówno zawieszenie w czynnościach służbowych, jak i obniżenie wynagrodzenia na czas tego zawieszenia, są ze sobą ściśle powiązane i powinny wpisać się w cel, jakim jest konieczność zagwarantowania prawidłowego wykonywania zadań prokuratury w razie zaistnienia negatywnych zdarzeń dotyczących stosunku służbowego prokuratora. • Tego typu czyn, jeżeli zostanie procesowo wykazany fakt jego popełnienia, cechuje się wyjątkowo wysokim stopniem szkodliwości społecznej i korporacyjnej i istotnie godzi w autorytet urzędu prokuratorskiego.

Skład orzekający

Marek Siwek

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Dobrowolski

członek

Jarosław Gałkiewicz

ławnik

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych, obniżenia jego wynagrodzenia oraz procedury odwoławczej w sprawach dyscyplinarnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prokuratora zawieszonego w czynnościach służbowych i wniosku o obniżenie wynagrodzenia. Nie rozstrzyga bezpośrednio o odpowiedzialności dyscyplinarnej czy karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności zawodowej prokuratora i obniżenia jego wynagrodzenia, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem dyscyplinarnym i prawem pracy. Podnosi również kwestie proceduralne związane z doręczaniem pism i prawem do obrony.

Prokurator traci połowę pensji na czas zawieszenia – czy sąd najwyższy miał rację?

Sektor

prawo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst