II ZO 40/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek obrońcy o wyłączenie sędziego Tomasza Demendeckiego od udziału w sprawie II ZO 74/22 został złożony w piśmie z dnia 29 marca 2023 r. Obrońca powoływał się na rekomendację Krajowej Rady Sądownictwa i orzecznictwo TSUE oraz ETPCz, wskazując na potencjalne wątpliwości co do obiektywnej i zewnętrznej bezstronności sędziego. Podniósł również, że ocena statusu sędziów Izby Dyscyplinarnej przez sędziego Demendeckiego mogłaby naruszać zasadę nemo iudex in causa sua. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek pod sygn. akt II ZO 40/23, odnotował, że podobny wniosek, oparty na tych samych podstawach, został już złożony i pozostawiony bez rozpoznania postanowieniem z dnia 20 marca 2023 r. (sygn. akt II ZO 14/23) jako niedopuszczalny. Zgodnie z art. 41a k.p.k., wniosek oparty na tych samych podstawach faktycznych co wcześniej rozpoznany pozostawia się bez rozpoznania. Sąd uznał, że tym bardziej możliwe jest pozostawienie bez rozpoznania ponownego wniosku o wyłączenie tego samego sędziego, złożonego w oparciu o tożsamą przesłankę, gdy wcześniejszy wniosek został pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na jego niedopuszczalność. W przeciwnym razie składanie bezprzedmiotowych wniosków mogłoby tamować merytoryczne rozpoznanie sprawy. Sąd Najwyższy postanowił zatem pozostawić wniosek bez rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie przepisów proceduralnych dotyczących wniosków o wyłączenie sędziego, w szczególności w kontekście powtarzających się wniosków i kwestii związanych z niezależnością sądownictwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w Sądzie Najwyższym, ale zasady proceduralne mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ponowny wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej pozostawiony bez rozpoznania jako niedopuszczalny, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ponowny wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej pozostawiony bez rozpoznania jako niedopuszczalny, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zastosował art. 41a k.p.k. per analogiam, uznając, że skoro możliwe jest zaniechanie badania zasadności wniosku o wyłączenie sędziego opartego na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany, tym bardziej jest możliwe pozostawienie bez rozpoznania ponownego wniosku o wyłączenie tego samego sędziego złożonego w oparciu o tożsamą przesłankę, w sytuacji, gdy wniosek wcześniejszy został pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na jego niedopuszczalność. Pozwoli to uniknąć tamowania merytorycznego rozpoznania sprawy przez bezprzedmiotowe wnioski.
Czy sposób powołania sędziego na stanowisko, w tym rekomendacja KRS ukształtowana z zastosowaniem określonych przepisów, może stanowić podstawę do obiektywnych i zewnętrznych wątpliwości co do jego bezstronności i niezależności?
Uzasadnienie
Obrońca podniósł tę kwestię jako podstawę wniosku o wyłączenie, powołując się na orzecznictwo TSUE i ETPCz. Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, ponieważ wniosek został pozostawiony bez rozpoznania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. O. | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Okręgowego w R. (obwiniona) |
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych | organ_państwowy | strona postępowania |
| obrońca obwinionej | inne | wnioskodawca |
| SSN Tomasz Demendecki | osoba_fizyczna | sędzia (wniosek o wyłączenie) |
| SSN Marek Motuk | osoba_fizyczna | sędzia (wcześniejszy wniosek o wyłączenie) |
| SSN Marek Siwek | osoba_fizyczna | sędzia (wniosek o wyłączenie) |
| SSN Maria Szczepaniec | osoba_fizyczna | sędzia (wyznaczona do składu) |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41a
Kodeks postępowania karnego
Wniosek o wyłączenie sędziego oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany pozostawia się bez rozpoznania. Sąd zastosował przepis per analogiam do ponownego wniosku pozostawionego bez rozpoznania jako niedopuszczalny.
Pomocnicze
u.k.r.s. art. 9a
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Przepis wskazany przez obrońcę jako podstawa wątpliwości co do procedury powołania sędziego.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazany przez obrońcę w kontekście bezwzględnych przyczyn odwoławczych i oceny statusu sędziów Izby Dyscyplinarnej.
k.p.k. art. 42 § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy bezskuteczności czynności procesowych w przypadku uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego orzekającego w danej sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ponowny wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej pozostawiony bez rozpoznania jako niedopuszczalny, podlega pozostawieniu bez rozpoznania na podstawie art. 41a k.p.k. per analogiam.
Odrzucone argumenty
Argumentacja obrońcy dotycząca wątpliwości co do bezstronności i niezależności sędziego Tomasza Demendeckiego z uwagi na procedurę powołania (nie została merytorycznie oceniona).
Godne uwagi sformułowania
wniosek o wyłączenie sędziego oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany pozostawia się bez rozpoznania • składanie bezprzedmiotowych wniosków o wyłączenie sędziego przed rozpoczęciem przewodu sądowego skutecznie tamowałoby merytoryczne rozpoznanie sprawy • nemo iudex in causa sua
Skład orzekający
Marek Siwek
przewodniczący
Tomasz Demendecki
członek
Maria Szczepaniec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów proceduralnych dotyczących wniosków o wyłączenie sędziego, w szczególności w kontekście powtarzających się wniosków i kwestii związanych z niezależnością sądownictwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w Sądzie Najwyższym, ale zasady proceduralne mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego i niezależnością sądownictwa, co jest tematem budzącym zainteresowanie prawników i opinii publicznej.
“Sąd Najwyższy: Powtórzony wniosek o wyłączenie sędziego nie zostanie rozpoznany.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.