II ZO 39/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie I.N. na zarządzenie przewodniczącego Wydziału I Izby Odpowiedzialności Zawodowej z dnia 10 kwietnia 2024 r., które odmówiło przyjęcia zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej. Wniosek pierwotnie został odrzucony z powodu niespełnienia warunków formalnych i braku profesjonalnego pełnomocnika. I.N. wniósł zażalenie, twierdząc, że jest osobą uprawnioną do reprezentowania mocodawcy na podstawie art. 87 § 1 k.p.k. Przewodniczący odmówił przyjęcia tego zażalenia, uznając I.N. za osobę nieuprawnioną. Sąd Najwyższy uchylił to zarządzenie, stwierdzając, że choć I.N. nie jest adwokatem ani radcą prawnym, to w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym odmowy przyjęcia wniosku o uchylenie immunitetu posiada legitymację procesową. Istotą tego postępowania jest ocena, czy wnioskodawca jest umocowany do złożenia wniosku, co powinno być rozstrzygnięte merytorycznie przez sąd dyscyplinarny, a nie formalnie przez przewodniczącego. Sąd powołał się również na art. 459 § 3 k.p.k. w związku z art. 466 § 1 k.p.k., wskazując, że zażalenie przysługuje osobie, której zarządzenie bezpośrednio dotyczy. Wykładnia funkcjonalna przemawia za tym, że odmowa przyjęcia zażalenia w takich okolicznościach prowadziłaby do procesowych dysfunkcji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstanowienie zasady, że kwestia legitymacji procesowej do złożenia wniosku o uchylenie immunitetu prokuratora musi być rozstrzygnięta merytorycznie przez sąd dyscyplinarny, a nie formalnie przez przewodniczącego, nawet jeśli wnioskodawca nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem.
Dotyczy specyficznej procedury dotyczącej immunitetu prokuratorskiego i interpretacji przepisów k.p.k. oraz Prawa o prokuraturze.
Zagadnienia prawne (1)
Czy osoba niebędąca adwokatem lub radcą prawnym ma legitymację procesową do wniesienia zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba taka posiada legitymację procesową, gdyż przedmiotem zaskarżenia jest kwestia jej uprawnienia do złożenia wniosku o uchylenie immunitetu, a rozstrzygnięcie tej kwestii powinno nastąpić merytorycznie przez sąd dyscyplinarny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć I.N. nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem, to w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym odmowy przyjęcia wniosku o uchylenie immunitetu posiada legitymację procesową. Istotą tego postępowania jest ocena, czy wnioskodawca jest umocowany do złożenia wniosku, co powinno być rozstrzygnięte merytorycznie przez sąd dyscyplinarny, a nie formalnie przez przewodniczącego. Powołano się na art. 459 § 3 k.p.k. w zw. z art. 466 § 1 k.p.k. oraz wykładnię funkcjonalną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. N. | inne | skarżący |
| D. W. | inne | mocodawca skarżącego |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. S. D. | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 119 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 87 § § 1
Kodeks postępowania karnego
u.p.o. art. 135 § § 3
Ustawa – Prawo o prokuraturze
u.p.o. art. 135 § § 4
Ustawa – Prawo o prokuraturze
k.p.k. art. 459 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 466 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 429 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
I.N. posiada legitymację procesową do wniesienia zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, mimo braku statusu adwokata lub radcy prawnego, ponieważ przedmiotem zaskarżenia jest kwestia jego uprawnienia do złożenia wniosku. • Rozstrzygnięcie kwestii legitymacji procesowej powinno nastąpić merytorycznie przez sąd dyscyplinarny, a nie formalnie przez przewodniczącego. • Zastosowanie art. 459 § 3 k.p.k. w zw. z art. 466 § 1 k.p.k. pozwala na zaskarżenie zarządzenia przez osobę, której ono bezpośrednio dotyczy. • Wykładnia funkcjonalna przemawia za koniecznością rozpoznania zażalenia, aby uniknąć procesowych dysfunkcji i zapewnić możliwość poznania stanowiska sądu dyscyplinarnego.
Odrzucone argumenty
I.N. nie jest osobą uprawnioną do reprezentowania mocodawcy w postępowaniu w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, ponieważ nie wykonuje zawodu adwokata lub radcy prawnego i nie posiada profesjonalnego pełnomocnictwa w tym zakresie.
Godne uwagi sformułowania
Kontrola instancyjna zaskarżonego zarządzenia zainicjowana wniesionym zażaleniem spowodowała konieczność jego uchylenia. • Istotą bowiem tego zażalenia jest twierdzenie skarżącego, że przysługuje mu uprawnienie do złożenia wniosku o uchylenie immunitetu. • Do oceny takiej może dojść jedynie na skutek merytorycznego rozpoznania zażalenia, a prawa do tego skarżący nie może być pozbawiony poprzez decyzje o charakterze formalnym. • Należy zważyć, że skoro zgodnie z treścią art. 135 § 4 ustawy – Prawo o prokuraturze, zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej jest zaskarżalne zażaleniem, to właśnie w trybie zażalenia podlegają merytorycznej kontroli wszystkie okoliczności, jakie mogą być potencjalnie podstawą wydania tego zarządzenia. • Nie ulega wątpliwości, że zakwestionowanie legitymacji procesowej do złożenia wniosku o uchylenie immunitetu w zarządzeniu o odmowie jego przyjęcia w sposób bezpośredni oddziałuje na pozycję wnioskodawcy w niniejszej sprawie. • Przyjęcie sposobu procedowania z zażaleniem na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o uchylenie immunitetu, jak w zaskarżonym zarządzeniu, a zarazem tezy o konieczności odmowy przyjęcia zażalenia w trybie art. 429 § 1 k.p.k. powodowałoby, że należałoby odmówić przyjęcia również zażalenia będącego przedmiotem rozpoznania obecnie, następnie zażalenia wniesionego na to zarządzenie itd.
Skład orzekający
Marek Siwek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustanowienie zasady, że kwestia legitymacji procesowej do złożenia wniosku o uchylenie immunitetu prokuratora musi być rozstrzygnięta merytorycznie przez sąd dyscyplinarny, a nie formalnie przez przewodniczącego, nawet jeśli wnioskodawca nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury dotyczącej immunitetu prokuratorskiego i interpretacji przepisów k.p.k. oraz Prawa o prokuraturze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy procedury uchylania immunitetu prokuratora i prawa do obrony procesowej, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem karnym i dyscyplinarnym. Pokazuje, jak sąd interpretuje formalne wymogi w kontekście merytorycznego rozstrzygnięcia.
“Czy brak formalnego pełnomocnika może zamknąć drogę do uchylenia immunitetu prokuratora? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.