II ZO 37/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie ławnika Sądu Najwyższego M.M. został złożony przez obrońcę obwinionej prokurator M.S., adwokata M.P. Argumentowano, że ławnik, zasiadając wcześniej w Izbie Dyscyplinarnej SN, która wydała postanowienie naruszające zabezpieczenie TSUE, nie może być uznany za bezstronnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, odwołał się do przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących wyłączenia sędziego, stosowanych odpowiednio do ławników. Podkreślono, że przepisy te wymagają istnienia realnych i konkretnych wątpliwości co do bezstronności, a nie jedynie hipotetycznych obaw. Sąd wskazał, że ponowny wybór ławnika przez Senat w głosowaniu jawnym, po przeprowadzeniu analizy jego kandydatury, świadczy o spełnieniu wymogów formalnych i braku podstaw do dyskwalifikacji. Sąd nie dostrzegł okoliczności mogących wzbudzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności ławnika w niniejszej sprawie, ani zagrożenia naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPCz. Odniesiono się również do orzecznictwa ETPCz w sprawie sędziów Izby Dyscyplinarnej, zaznaczając, że tryb wyboru ławników przez Senat jest odmienny od trybu powoływania sędziów przez KRS. Ostatecznie wniosek o wyłączenie ławnika został nie uwzględniony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o wyłączeniu ławnika, znaczenie bezstronności w kontekście orzekania w Izbie Dyscyplinarnej i jej wpływu na inne postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji ławnika Sądu Najwyższego i jego wcześniejszego orzekania w Izbie Dyscyplinarnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zasiadanie ławnika w składzie orzekającym Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, która wydała postanowienie naruszające zabezpieczenie TSUE, stanowi podstawę do jego wyłączenia od udziału w innej sprawie z uwagi na brak bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo zasiadanie ławnika w Izbie Dyscyplinarnej i udział w wydaniu postanowienia naruszającego zabezpieczenie TSUE nie stanowi podstawy do jego wyłączenia, jeśli nie istnieją realne i konkretne wątpliwości co do jego bezstronności w rozpatrywanej sprawie, a jego ponowny wybór przez Senat odbył się zgodnie z prawem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy k.p.k. o wyłączeniu sędziego stosuje się odpowiednio do ławników, ale wymagają one istnienia realnych i konkretnych wątpliwości co do bezstronności. Ponowny wybór ławnika przez Senat w prawidłowej procedurze, mimo jego wcześniejszego orzekania w Izbie Dyscyplinarnej, nie dyskwalifikuje go, jeśli nie ma obiektywnych podstaw do kwestionowania jego bezstronności w danej sprawie.
Jakie są zasady stosowania przepisów o wyłączeniu sędziego do ławników w świetle art. 44 k.p.k.?
Odpowiedź sądu
Przepisy o wyłączeniu sędziego (art. 40-43 k.p.k.) stosuje się do ławników odpowiednio, uwzględniając ich pozycję i rolę w procesie. Niektóre przepisy stosuje się bez zmian, inne wymagają modyfikacji, a część jest bezprzedmiotowa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy szczegółowo omówił zastosowanie art. 44 k.p.k., wskazując, które przepisy dotyczące wyłączenia sędziego można stosować do ławników bez zmian, które wymagają modyfikacji, a które są całkowicie nieadekwatne ze względu na specyfikę roli ławnika.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.S. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| M.M. | inne | Ławnik Sądu Najwyższego |
| M.P. | osoba_fizyczna | obrońca |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
podstawa do wyłączenia sędziego, stosowana odpowiednio do ławników
k.p.k. art. 44
Kodeks postępowania karnego
odpowiednie stosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego do referendarzy sądowych i ławników
Pomocnicze
k.p.k. art. 40 § 1
Kodeks postępowania karnego
podstawy wyłączenia sędziego, stosowane odpowiednio do ławników
u.SN art. 61 § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Ławników SN wybiera Senat w głosowaniu jawnym
p.p. art. 171 § 1
Ustawa Prawo o prokuraturze
podstawa prawna wniosku o wyłączenie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ponowny wybór ławnika przez Senat w prawidłowej procedurze. • Brak realnych i konkretnych wątpliwości co do bezstronności ławnika. • Orzekanie w Izbie Dyscyplinarnej nie jest automatycznie dyskwalifikujące. • Tryb wyboru ławników przez Senat jest odmienny od trybu powoływania sędziów przez KRS.
Odrzucone argumenty
Ławnik zasiadał w Izbie Dyscyplinarnej, która naruszyła zabezpieczenie TSUE. • Udział ławnika w Izbie Dyscyplinarnej narusza prawo do bezstronnego sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPCz).
Godne uwagi sformułowania
Okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności • Wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie, nie może być jedynie hipotetyczna, lecz musi nosić cechy realnej i konkretnej, a nadto istnieć obiektywnie i poddawać się zewnętrznej weryfikacji oraz ocenie, a nie być tylko subiektywnym przekonaniem określonej osoby • Przedmiotem tego rozstrzygnięcia nie był natomiast tryb wyboru Ławników SN, uregulowany w art. 61 § 2 u.SN, zgodnie z którym ławników wybiera Senat w głosowaniu jawnym, a nie Krajowa Rada Sądownictwa.
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu ławnika, znaczenie bezstronności w kontekście orzekania w Izbie Dyscyplinarnej i jej wpływu na inne postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ławnika Sądu Najwyższego i jego wcześniejszego orzekania w Izbie Dyscyplinarnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia bezstronności organu orzekającego, w kontekście kontrowersji wokół Izby Dyscyplinarnej SN i orzeczeń TSUE. Pokazuje, jak sąd ocenia argumenty o braku bezstronności.
“Czy ławnik z Izby Dyscyplinarnej może orzekać w Sądzie Najwyższym? SN rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.