I ZSK 20/23

Sąd Najwyższy2024-05-07
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarnaWysokanajwyższy
prokuratorodpowiedzialność dyscyplinarnazawieszenie postępowaniapostępowanie karnenarkotykialkoholuchwała SN

Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie dyscyplinarne wobec prokuratora do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego dotyczącego tego samego czynu.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę dyscyplinarną prokuratora P. P., któremu zarzucono dwa przewinienia dyscyplinarne związane z udzieleniem środka odurzającego i przebywaniem w stanie nietrzeźwości. Z uwagi na tożsamość czynu zarzucanego w postępowaniu dyscyplinarnym i w toczącym się postępowaniu karnym, Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie dyscyplinarne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego, kierując się zasadą ekonomii procesowej i koniecznością ustalenia odpowiedzialności karnej przez sąd powszechny.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę dyscyplinarną prokuratora P. P., któremu zarzucono popełnienie dwóch przewinień dyscyplinarnych. Pierwsze przewinienie dotyczyło udzielenia B. D. środka odurzającego w postaci ciastek z THC, co spowodowało u niej stan odurzenia i zatrucie, a także odmowy wezwania pomocy medycznej. Drugie przewinienie polegało na przebywaniu w stanie nietrzeźwości i pod wpływem środka odurzającego podczas szkolenia. Z uwagi na fakt, że pierwsze z zarzucanych przewinień dyscyplinarnych jest tożsame z czynem objętym toczącym się postępowaniem karnym, Sąd Najwyższy uznał za zasadne zawieszenie postępowania dyscyplinarnego. Podstawą prawną zawieszenia jest art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 Prawa o prokuraturze, a także uchwała Sądu Najwyższego sygn. I KZP 8/06. Sąd podkreślił, że ustalenie popełnienia przestępstwa jest domeną sądu powszechnego, a prawomocny wyrok skazujący jest kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy dyscyplinarnej. Zawieszenie postępowania ma na celu uniknięcie dublowania się postępowań dowodowych i zapewnienie ekonomii procesowej. Sąd odroczył również sporządzenie uzasadnienia postanowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie dyscyplinarne powinno zostać zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego, gdy zarzucany czyn jest tożsamy z przewinieniem dyscyplinarnym, ze względu na zasadę ekonomii procesowej i konieczność ustalenia odpowiedzialności karnej przez sąd powszechny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę sygn. I KZP 8/06, zgodnie z którą postępowanie dyscyplinarne należy zawiesić do czasu ukończenia postępowania karnego, gdy przemawia za tym wzgląd na ekonomię procesową lub konieczność zastosowania instytucji określonej w przepisach. Ustalenie popełnienia przestępstwa jest domeną sądu powszechnego, a prawomocny wyrok skazujący jest kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy dyscyplinarnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zawieszenie postępowania

Strona wygrywająca

obwiniony prokurator P. P.

Strony

NazwaTypRola
P. P.osoba_fizycznaobwiniony prokurator
B. D.osoba_fizycznapokrzywdzona
Prokuratura Rejonowa w Z.organ_państwowyjednostka organizacyjna obwinionego
Prokuratura Regionalna w W.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie dyscyplinarne
Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnyminstytucjaorgan dyscyplinarny niższej instancji
Prokuratura Regionalna w L.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie karne
Prokuratura Okręgowa w L.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie karne

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 22 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zawieszenia postępowania.

p.p. art. 171 § pkt 1

Ustawa Prawo o prokuraturze

Stosowanie przepisów k.p.k. do postępowań dyscyplinarnych prokuratorów, w tym zasada samodzielności jurysdykcyjnej sądu dyscyplinarnego z wyjątkiem prawomocnego wyroku skazującego.

p.p. art. 137 § § 1 pkt 5

Ustawa Prawo o prokuraturze

Określenie czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne (uchybił godności urzędu).

u.p.n. art. 58 § ust. 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Przestępstwo udzielenia środka odurzającego.

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

Cięższe uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Zbieg przepisów ustawy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 98 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do odroczenia sporządzenia uzasadnienia.

p.p. art. 141 § § 3

Ustawa Prawo o prokuraturze

Przedawnienie karalności dyscyplinarnej w przypadku, gdy przewinienie wyczerpuje znamiona przestępstwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tożsamość czynu zarzucanego w postępowaniu dyscyplinarnym i karnym. Konieczność ustalenia odpowiedzialności karnej przez sąd powszechny. Zasada ekonomii procesowej. Potrzeba uniknięcia dublowania postępowań dowodowych.

Godne uwagi sformułowania

uchybił godności urzędu nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu, z wyjątkiem rozstrzygnięć kształtujących prawo lub stosunek prawny, a do takich należy skazujący wyrok sądu karnego postępowanie dyscyplinarne należy jednak zawiesić do czasu ukończenia postępowania karnego, gdy przemawia za tym wzgląd na ekonomię procesową lub konieczność zastosowania instytucji określonej w art. 108 § 4 prawa o ustroju sądów powszechnych

Skład orzekający

[M. T.]

przewodniczący

[ms]

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania dyscyplinarnego w przypadku toczącego się postępowania karnego o tożsamy czyn, zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu dyscyplinarnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prokuratorów i postępowań dyscyplinarnych, ale zasady mogą być analogicznie stosowane w innych zawodach prawniczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej prokuratora, co zawsze budzi zainteresowanie. Dodatkowo, wątek narkotyków i alkoholu w połączeniu z procedurami prawnymi czyni ją intrygującą.

Prokurator zawieszony. Sąd Najwyższy wstrzymuje postępowanie dyscyplinarne do czasu wyroku karnego.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZSK 20/23
POSTANOWIENIE
Dnia 7 maja 2024 r.
1. na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze, dalej powoływana jako p.p., zawiesić postępowanie o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej P. P. - prokuratora Prokuratury Rejonowej w Z., do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego, co do czynu odpowiadającego czynowi zarzucanemu prokuratorowi w punkcie 1 wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej,
2. na podstawie art. 98 § 2 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 p.p odroczyć sporządzenie uzasadnienia postanowienia na okres 7 dni.
UZASADNIENIE
Obwinionemu P. P. – prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w Z. zarzucono popełnienie dwóch przewinień dyscyplinarnych polegających na tym, że:
I.
17 sierpnia 2021 roku w L. uchybił godności urzędu poprzez to, że uczestnicząc w szkoleniu zorganizowanym przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury na temat: „[…]” i będąc zakwaterowanym w Hotelu […], w pokoju hotelowym nr […], który zajmował, działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą, udzielił B. D., wbrew przepisom ustawy z 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (t. jedn. Dz. U. z 2020 roku, poz. 2050) środka odurzającego w postaci ciastek stanowiących przetwory konopi innych niż włókniste z zawartością THC, czego nie była świadoma i co doprowadziło do stężenia wynoszącego 8,9 ng/ml tej substancji w jej krwi oraz do wystąpienia metabolitów tej substancji w postaci THC-OH w stężeniu 2,9 ng/ml i THC-COOH w stężeniu 36,1 ng/ml, przez co spowodował u pokrzywdzonej stan odurzenia i zatrucie skutkujące naruszeniem czynności narządu ciała oraz rozstrojem zdrowia na czas nie dłuższy niż 7 dni, które to zachowanie odpowiada znamionom przestępstwa określonego w art. 58 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (t. jedn. Dz. U. z 2020 roku, poz. 2050) w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., a następnie podjął działania uniemożliwiające udzielenie jej pomocy medycznej poprzez to, że odmówił wezwania pogotowia ratunkowego, o co prosiła go pokrzywdzona, przytrzymywał ją za rękę i częściowo blokował jej swym ciałem wyjście z pokoju w chwili, gdy chciała wezwać w recepcji pomoc, a w czasie, gdy recepcjonistka telefonowała do pogotowia ratunkowego oddalił się i nie wykazał zainteresowania jej losem,
tj. czynu z art. 137 § 1 pkt 5 Prawo o prokuraturze
II.
19 sierpnia 2021 roku w L. uchybił godności urzędu poprzez to, że uczestnicząc w szkoleniu zorganizowanym przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury na temat: „[…]” i będąc zakwaterowanym w Hotelu […], znajdował się w stanie nietrzeźwości wynoszącym 0,58 %o alkoholu etylowego we krwi oraz pod wpływem środka odurzającego zawierającego ziele konopi innych niż włókniste z zawartością THC, tj. związku THC-COOH będącego metabolitem substancji o działaniu psychotropowym w postaci delta-9-tetrahydrokannabinolu w stężeniu 1,8 ng/ml,
tj. czynu z art. 137 § 1 pkt 5 Prawo o prokuraturze
Postanowieniem prokuratura Prokuratury Regionalnej w W. z dnia 21 września 2021 r. wobec obwinionego – prokuratora P. P. zastosowany został tymczasowy środek reagowania w postaci zawieszenia w czynnościach prokuratora na okres 6 miesięcy. Kolejno, postanowieniami Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 15 września 2022 r., 20 marca 2023 r. i 11 września 2023 r. środek ten został systematycznie przedłużany na dalsze okresy - 6 miesięcy, tj. odpowiednio: do dnia 21 marca 2023 r., 21 września 2023 r. i 21 grudnia 2023 r.
Pismem z dnia 2 listopada 2023 r. skierowanym do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego wniósł o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej przeciwko P. P. – prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w Z., obwiniając o popełnienie dwóch przewinień dyscyplinarnych określonych w art. 137 § 1 pkt 5 prawo o prokuraturze, jednocześnie wniosła o przedłużenie zawieszenia obwinionego w czynnościach na dalszy okres, niezbędny do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej.
Postanowieniem Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej z dnia 19 grudnia 2023 r.  środek tymczasowy w postaci zawieszenia w czynnościach prokuratora został przedłużony na dalszy okres 6 miesięcy, tj. do dnia 21 czerwca 2024 r.
Jednocześnie, Sąd Najwyższy uchwałą z 9 maja 2023 r., sygn. akt I ZI 41/22, zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Rejonowej w Z.   P. P. za przestępstwo polegające na tym, że w dniu 17 sierpnia 2021 roku w L., w pokoju hotelowym Hotelu […] przy ul. […], działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą, wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2020 r. poz. 2050 - t.j.) udzielił B. D. środka odurzającego w postaci ciastek stanowiących przetwory konopi innych niż włókniste z zawartością THC, powodując u pokrzywdzonej stan odurzenia i zatrucie skutkujące naruszeniem czynności narządu ciała oraz rozstrojem zdrowia na czas nie dłuższy niż 7 dni, - tj. za czyn z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2020 r. poz. 2050 — tj.) w zb. z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk.
Zażalenie na przedmiotową uchwałę złożył prokurator Prokuratury Rejonowej w Z. P. P. wnosząc o zmianę zaskarżonej uchwały. Sprawa ta została zarejestrowana w repertorium Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod sygn. akt II ZIZ 25/23, zaś do jej rozpoznania został wyznaczony skład: SSN Marek Motuk (przewodniczący), SSN Marek Dobrowolski oraz SSN Maria Szczepaniec (sprawozdawca), co do którego zostały złożone wnioski o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziowskiej zarejestrowane odpowiednio pod sygn. I ZB 116/23 (dot. SSN Marka Motuka), I ZB 119/23 (dot. SSN Marii Szczepaniec) i I ZB 120/23 (dot. SSN Marka Dobrowolskiego).
O ile w sprawach I ZB 116/23 i I ZB 119/23 wydano orzeczenie formalne w postaci odrzucenia wniosków to w sprawie I ZB 120/23 postępowanie o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Marka Dobrowolskiego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2024 r. zostało zawieszone do czasu rozpatrzenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w trybie art. 267 TFUE pytań prawnych zadanych przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 października 2023 r., sygn. III CB 40/23 oraz w postanowieniach z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt: I ZB 73/22, I ZB 81/23 i I ZB 91/23.
Powyższe spowodowało, że prowadzone przez Prokuraturę Regionalną w L. postępowanie przygotowawcze o sygn. […] w sprawie
udzielenia w dniu 17 sierpnia 2021 roku w L. w pokoju hotelowym Hotelu […] przy ul. […], wbrew przepisom ustawy z 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (t. jedn. Dz. U. z 2020 roku, poz. 2050) B. D. środka odurzającego w postaci ciastek stanowiących przetwory konopi innych niż włókniste z zawartością THC oraz spowodowania u pokrzywdzonej stan odurzenia i zatrucia skutkującego naruszeniem czynności narządu ciała oraz rozstrojem zdrowia na czas nie dłuższy niż 7 dni, tj. czynu z art. 58 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (t. jedn. Dz. U. z 2020 roku, poz. 2050) w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,
zostało zawieszone postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2024 r. prokuratora prokuratury Okręgowej w L. del. do Prokuratury Regionalnej w L. z uwagi na długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenia postępowania polegającą na niemożności wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów P. P. i przeprowadzenia z jego udziałem czynności procesowych w postaci ogłoszenia postanowienia i przesłuchania w charakterze podejrzanego z uwagi na zawieszenie postępowania w sprawie I ZB 120/23 toczącego się przed Sądem Najwyższym.
Wobec zbieżności zarzutu popełnienia przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w Z.  P. P. pierwszego z zarzucanych mu deliktów dyscyplinarnych z zarzutem toczącego się śledztwa popełnia przestępstwa w sprawie karnej, zachodzi tożsamość podmiotowo-przedmiotowa czynu. Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że oba te postępowania mogą być prowadzone równolegle. To z kolei spowoduje jednoczesne dublowanie się postępowania dowodowego w sprawie karnej i dyscyplinarnej.
Tymczasem, zgodnie z treścią uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2006 r. sygn. I KZP 8/06 (zapadłej co prawda na gruncie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. prawo o ustroju sądów powszechnych, niemniej jednak zachowującej aktualność także w odniesieniu do postępowań dyscyplinarnych prowadzonych przeciwko prokuratorom):
postępowanie dyscyplinarne toczy się niezależnie od postępowania karnego, także w wypadku jednoczesności i podmiotowo-przedmiotowej tożsamości tych postępowań. W takiej sytuacji postępowanie dyscyplinarne należy jednak zawiesić do czasu ukończenia postępowania karnego, gdy przemawia za tym wzgląd na ekonomię procesową lub konieczność zastosowania instytucji określonej w art. 108 § 4 prawa o ustroju sądów powszechnych
”. Innymi słowy, możliwość przypisania popełnienia osobie obwinionej przestępstwa jest domeną sądu powszechnego w postępowaniu karnym. W toku postępowania przed takim sądem ostatecznie dochodzi do ustalenia, czy zarzucany czyn może zostać osobie obwinionej przypisany. Oznacza to, że w sytuacji, gdy popełnienie przestępstwa stanowi przesłankę pozytywną lub negatywną do wydania przez organ określonego rozstrzygnięcia, to bez prawomocnego wyroku sądu karnego organ ten nie może samodzielnie ustalić tego faktu.
Takie stanowisko nie uchybia konsekwencjom wynikającym z art. 8 § 1 i 2 k.p.k., stosowanego zarówno na gruncie postępowania karnego, jak i postępowania dyscyplinarnego prokuratorów. W postępowaniu karnym regulacje te wprost określają zasadę samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, zaś w postępowaniu dyscyplinarnym prokuratorów mają zastosowanie odpowiednio, z mocy art. 171 pkt 1 p.p. Powołany wyżej przepis stanowi, że sąd dyscyplinarny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne zaistniałe w postępowaniu dyscyplinarnym prokuratorów i nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu, z wyjątkiem rozstrzygnięć kształtujących prawo lub stosunek prawny, a do takich należy skazujący wyrok sądu karnego.
Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że w postępowaniu dyscyplinarnym ustalenie czy przewinienie dyscyplinarne zawiera znamiona przestępstwa musi być oparte na prawomocnym wyroku skazującym za przestępstwo, którego znamiona są zawarte w zarzucanym przewinieniu dyscyplinarnym.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że konstrukcja czynu zarzuconemu P. P. w pkt pierwszym wniosku o rozpoznaje sprawy dyscyplinarnej powoduje, iż zachodzi konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny czy zachowanie P. P. wyczerpuje znamiona przestępstwa, który to czyn tożsamy jest z deliktem dyscyplinarnym będącym przedmiotem niniejszego postepowania dyscyplinarnego, co będzie determinowało kwestię karalności deliktu dyscyplinarnego. W takiej sytuacji zasadnym jest stwierdzenie, że w niniejszej sprawie podstawą do zawieszenia postępowania wobec prokuratora P. P., zawierającą się w niedookreślonym katalogu przyczyn z art 22 § 1 k.p.k., jest toczące się przed Prokuraturą Regionalną w L. postępowanie przygotowawcze o tożsamy czyn.
Na marginesie należy dodać jedynie, że aktualne ukształtowanie terminów przedawnienia dyscyplinarnego wskazuje na brak zagrożeń przedawnieniem deliktów dyscyplinarnych stanowiących jednocześnie przestępstwa. Zgodnie z treścią art. 141 § 3 p.p., jeżeli przewinienie dyscyplinarne wyczerpuje znamiona przestępstwa, przedawnienie karalności dyscyplinarnej nie może nastąpić wcześniej niż przedawnienie przewidziane w odpowiednich przepisach kodeksu karnego.
Z tych przyczyn orzeczono o zwieszeniu postępowania dyscyplinarnego w tej sprawie.
[M. T.]
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI