II ZO 23/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca, prokurator X.Y., wystąpił z wnioskiem o wznowienie z urzędu postępowania dyscyplinarnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego – Izby Dyscyplinarnej z dnia 8 sierpnia 2019 r. (sygn. akt II DSI 30/19). Podstawą wniosku miała być wada postępowania w postaci nienależytej obsady sądu, przewidziana w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wnioskodawca argumentował, że skład orzekający w Izbie Dyscyplinarnej SN został ukształtowany w trybie niezgodnym z prawem, powołując się na uchwały Sądu Najwyższego (BSA I-4110-1/20, I KZP 2/22). Sąd Najwyższy w składzie SSN Marek Siwek stwierdził jednak brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Sąd uznał argumentację wnioskodawcy za nietrafną i sprzeczną z obowiązującym porządkiem prawnym. Wskazano na art. 29 § 3 i 4 ustawy o Sądzie Najwyższym, które wykluczają możliwość kwestionowania orzeczeń lub niezawisłości sędziów na podstawie okoliczności związanych z ich powołaniem. Podkreślono, że uchwały Sądu Najwyższego przywołane przez wnioskodawcę utraciły moc obowiązującą lub aktualność w świetle późniejszych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt U 2/20) oraz zmian legislacyjnych (art. 29 § 4-25 u.s.n.). Sąd odwołał się również do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, które potwierdza status sędziów powołanych w nowym trybie. Ponadto, wskazano na przepis intertemporalny (art. 18 ustawy z 9 czerwca 2022 r.), który przewiduje szczególną podstawę do wznowienia postępowania dla sędziów, ale nie dla innych zawodów prawniczych, co wyklucza wnioskowanie a contrario o możliwości wznowienia w innych przypadkach. Wobec braku zaistnienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., Sąd stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w Sądzie Najwyższym, w szczególności w kontekście statusu sędziów powołanych w nowym trybie i wpływu orzeczeń TK oraz zmian legislacyjnych na możliwość kwestionowania orzeczeń Izby Dyscyplinarnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funkcjonowaniem Izby Dyscyplinarnej SN i jej składu orzekającego. Interpretacja przepisów intertemporalnych i ich zastosowanie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy nienależyta obsada sądu, wynikająca z wadliwego sposobu powołania sędziów do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, stanowi podstawę do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego orzeczeniem tej Izby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nienależyta obsada sądu wynikająca z okoliczności powołania sędziów do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania z urzędu, zwłaszcza w świetle obowiązujących przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym oraz utraty aktualności przywoływanych uchwał.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym (art. 29 § 3 i 4) wyłączają możliwość kwestionowania orzeczeń lub niezawisłości sędziów na podstawie sposobu ich powołania. Przywołane uchwały SN i TK, na które powoływał się wnioskodawca, utraciły moc lub aktualność. Przepis intertemporalny dotyczy wyłącznie sędziów, a nie innych zawodów prawniczych, co wyklucza wznowienie postępowania w tym przypadku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w W. X. Y. | organ_państwowy | ukarany |
| Sąd Najwyższy – Izba Dyscyplinarna | organ_państwowy | orzekający |
Przepisy (5)
Główne
u.s.n. art. 29 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
u.s.n. art. 29 § § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Uchwała składu sądu, który nie był należycie obsadzony, stanowi bezwzględną przyczynę kasacyjną. W niniejszej sprawie sąd uznał, że nie doszło do nienależytej obsady sądu w rozumieniu tego przepisu.
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.
Ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym i niektórych innych ustaw art. 18 § ust. 1
W terminie 6 miesięcy od wejścia w życie ustawy, sędziemu, w stosunku do którego wydano prawomocny wyrok dyscyplinarny lub uchwałę zezwalającą na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej przez SN w składzie z udziałem sędziego Izby Dyscyplinarnej, przysługuje wniosek o wznowienie postępowania. Przepis ten stanowi lex specialis wobec art. 542 § 3 k.p.k. w zakresie dotyczącym sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym (art. 29 § 3 i 4) wyłączają możliwość kwestionowania orzeczeń lub niezawisłości sędziów na podstawie sposobu ich powołania. • Utrata mocy obowiązującej lub aktualności uchwał SN i TK przywołanych przez wnioskodawcę. • Przepis intertemporalny (art. 18 ustawy z 9 czerwca 2022 r.) stanowi lex specialis i dotyczy wyłącznie sędziów, co wyklucza wznowienie postępowania w przypadku innych zawodów prawniczych. • Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdza status sędziów powołanych w nowym trybie.
Odrzucone argumenty
Nienależyta obsada sądu w Izbie Dyscyplinarnej SN z powodu wadliwego sposobu powołania sędziów. • Przywołanie uchwał SN (BSA I-4110-1/20, IKZP 2/22) jako podstawy do wznowienia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Zapatrywania prawne autora sygnalizacji upatrujące nienależytej obsady sądu w okolicznościach związanych ze sposobem normatywnego ukształtowania procedury powołania sędziów orzekających w Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego na stanowiska sędziowskie są nietrafne, a biorąc pod uwagę obowiązujący porządek prawny, są z nim sprzeczne. • Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. • Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. • Powyższych konstatacji nie podważa powołana w uzasadnieniu wniosku argumentacja, odwołująca się do treści uchwały połączonych Izb [...] utraciły swą aktualność, wobec wejścia w życie – z dniem 21 kwietnia 2020 r. – wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt U 2/20. • Przepis ten niewątpliwie stanowi lex specialis wobec art. 542 § 3 k.p.k. w wynikającym z jego treści zakresie.
Skład orzekający
Marek Siwek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w Sądzie Najwyższym, w szczególności w kontekście statusu sędziów powołanych w nowym trybie i wpływu orzeczeń TK oraz zmian legislacyjnych na możliwość kwestionowania orzeczeń Izby Dyscyplinarnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funkcjonowaniem Izby Dyscyplinarnej SN i jej składu orzekającego. Interpretacja przepisów intertemporalnych i ich zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kwestii ustrojowych Sądu Najwyższego i praworządności, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim. Wyjaśnia, dlaczego pewne argumenty dotyczące wadliwości składu sądu nie są już aktualne.
“Czy wyroki Izby Dyscyplinarnej SN można podważyć przez pryzmat wadliwego powołania sędziów? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.