II ZO 20/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił wniosek o wyłączenie ławnika, uznając, że jego kadencja nie zakończyła się przed rozpoczęciem sprawy.
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego złożył wniosek o wyłączenie ławnika Sądu Najwyższego Jacka Leśniewskiego od udziału w sprawie z uwagi na upływ jego kadencji. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując, że sprawa została rozpoczęta w czasie trwania kadencji ławnika, a przepisy pozwalają na jej zakończenie nawet po upływie kadencji.
Wniosek o wyłączenie ławnika Sądu Najwyższego Jacka Leśniewskiego został złożony przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych z uwagi na upływ kadencji ławnika. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, ustalił, że momentem rozpoczęcia sprawy było wydanie zarządzenia o wyznaczeniu terminu rozprawy, co nastąpiło przed upływem kadencji ławnika. Sąd powołał się na art. 61 § 3 i § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym, zgodnie z którym ławnik może brać udział w rozpoznawaniu sprawy rozpoczętej wcześniej z jego udziałem, nawet po upływie kadencji. Sąd uznał, że wykładnia tego przepisu powinna być jednolita dla wszystkich ławników i nie ogranicza się jedynie do spraw karnych. Podkreślono, że wyznaczenie ławnika do rozpoznania sprawy przed datą wygaśnięcia kadencji uzasadnia jego dalszy udział w postępowaniu do czasu jego zakończenia. W związku z tym, wniosek o wyłączenie ławnika został uznany za niezasadny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, ławnik Sądu Najwyższego może brać udział w rozpoznawaniu sprawy rozpoczętej wcześniej z jego udziałem, nawet po upływie kadencji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zinterpretował art. 61 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym, wskazując, że rozpoczęcie sprawy następuje z chwilą wydania zarządzenia o wyznaczeniu terminu rozprawy, a nie otwarcia przewodu sądowego. Przepis ten obejmuje ławników, których kadencja wygasła, ale którzy zostali wyznaczeni do udziału w sprawie przed jej rozpoczęciem, pozwalając im na dokończenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku o wyłączenie
Strona wygrywająca
Jacek Leśniewski (ławnik)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych przy Sądzie Okręgowym w G. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Jacek Leśniewski | osoba_fizyczna | ławnik Sądu Najwyższego |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | wnioskodawca odwołania |
| Sędzia Sądu Rejonowego w Z. X.Y. | osoba_fizyczna | oskarżony w sprawie dyscyplinarnej |
Przepisy (7)
Główne
u.SN art. 61 § § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Po upływie kadencji ławnik Sądu Najwyższego może brać udział jedynie w rozpoznawaniu sprawy rozpoczętej wcześniej z jego udziałem, do czasu jej zakończenia. Rozpoczęcie sprawy należy utożsamiać z chwilą jej zawiśnięcia w Sądzie Najwyższym, a udział ławnika z wyznaczeniem go do obsady orzeczniczej.
Pomocnicze
u.SN art. 61 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Kadencja ławników Sądu Najwyższego trwa 4 lata kalendarzowe następujące po roku w którym dokonano wyborów, a funkcja wygasa z upływem kadencji ogółu ławników.
k.p.k. art. 42 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 44
Kodeks postępowania karnego
a contrario
u.SN art. 10
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.SN art. 64 § § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
W opinii Biura Studiów i Analiz SN nr BSA II.050.2022 uznano, że przepis ten dotyczy uprawnienia i obowiązku ławnika SN, którego wyznaczono do rozpoznawania sprawy zarządzeniem wydanym przed upływem kadencji, do czasu jej zakończenia.
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 165 § § 2
Procedura stosowania art. 61 § 4 u.SN jest odpowiednikiem tego przepisu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa została rozpoczęta w czasie trwania kadencji ławnika. Przepis art. 61 § 4 u.SN pozwala na dokończenie sprawy przez ławnika po upływie kadencji. Wykładnia art. 61 § 4 u.SN powinna być jednolita dla wszystkich ławników.
Odrzucone argumenty
Ławnik nie może brać udziału w sprawie z uwagi na upływ kadencji.
Godne uwagi sformułowania
momentem rozpoczęcia rozpoznania sprawy [...] jest wydanie zarządzenia o wyznaczeniu terminu rozprawy po upływie kadencji ławnik Sądu Najwyższego może brać udział jedynie w rozpoznawaniu sprawy rozpoczętej wcześniej z jego udziałem, do czasu jej zakończenia Wykładni art. 61 § 4 u.SN nie można zawężać tylko do rozpoczęcia przewodu sądowego w sprawie karnej
Skład orzekający
Maria Szczepaniec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących udziału ławników w postępowaniach sądowych po upływie ich kadencji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ławników Sądu Najwyższego i przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z funkcjonowaniem Sądu Najwyższego i prawem do udziału w postępowaniu, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem ustrojowym.
“Czy ławnik może orzekać po zakończeniu kadencji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II ZO 20/23 POSTANOWIENIE Dnia 12 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 12 października 2023 r. bez udziału stron wniosku Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych przy Sądzie Okręgowym w G. z dnia 8 lutego 2023 r. o wyłączenie ławnika Sądu Najwyższego Jacka Leśniewskiego od udziału w rozpoznaniu odwołania Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 marca 2022 r. od wyroku Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym […] z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt ASD […], w sprawie sędziego Sądu Rejonowego w Z. X.Y., sygn. akt II ZOW 51/22 na podstawie art. 10 i art. 61 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w zw. z art. 42 § 2 k.p.k. w zw. z art. 44 k.p.k. a contrario postanowił: nie uwzględnić wniosku o wyłączenie ławnika Sądu Najwyższego Jacka Leśniewskiego od rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZOW 51/22. UZASADNIENIE W toku rozprawy, w dniu 8 lutego 2023 r., w sprawie o sygn. akt II ZOW 51/22, Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych przy Sądzie Okręgowym w G. sędzia E. T.-W. , złożyła do protokołu wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy ławnika Sądu Najwyższego Jacka Leśniewskiego, gdyż jest on osobą nieuprawnioną z uwagi na upływ kadencji do udziału w tym postępowaniu (protokół rozprawy z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt II ZOW 51/22). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie jest zasadny. Sąd Najwyższy wskazuje, iż momentem rozpoczęcia rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZWO 51/22 jest wydanie zarządzenia o wyznaczeniu terminu rozprawy, co nastąpiło w dniu 21 listopada 2022 r., a zatem w czasie trwającej kadencji ławnika SN Jacka Leśniewskiego. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: u.SN), kadencja ławników Sądu Najwyższego trwa 4 lata kalendarzowe następujące po roku w którym dokonano wyborów, zaś funkcja ławnika Sądu Najwyższego wybranego w trakcie kadencji wygasa z upływem kadencji ogółu ławników Sądu Najwyższego. Przepis § 4 uprzednio wspomnianego artykułu wskazuje natomiast, iż po upływie kadencji ławnik Sądu Najwyższego może brać udział jedynie w rozpoznawaniu sprawy rozpoczętej wcześniej z jego udziałem, do czasu jej zakończenia. Wykładni art. 61 § 4 u.SN nie można zawężać tylko do rozpoczęcia przewodu sądowego w sprawie karnej, gdyż przepis ten obejmuje łącznie (wspólnie) szerszy krąg ławników Sądu Najwyższego, czyli również tych, którzy nie orzekają w sprawach karnych, zatem wykładnia przepisu powinna być jednakowa i jednolita dla wszystkich ławników. Ustawodawca nie ograniczył zatem możliwości udziału ławnika w rozpoznaniu sprawy do sytuacji, kiedy rozpoczęto rozprawę, tj. w momencie, gdy doszło do jej wywołania bądź - tym bardziej - otwarcia przewodu sądowego. Literalne brzmienie treści powołanego przepisu traktuje bowiem o rozpoczęciu sprawy (a nie rozprawy), które należy utożsamiać z chwilą jej zawiśnięcia w Sądzie Najwyższym, a udział ławnika w jej rozpoznaniu z wyznaczeniem go do obsady orzeczniczej, gdyż od tego momentu ławnik ma dostęp do akt sprawy i jest zobowiązany do współtworzenia składu orzekającego. W opinii Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego nr BSA II.050.2022 z dnia 9 września 2022 r. uznano, że art. 64 § 4 u.SN w zw. z art. 61 § 3 u.SN należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten dotyczy uprawnienia i obowiązku ławnika SN, którego wyznaczono do rozpoznawania sprawy zarządzeniem o wyznaczeniu go do orzekania w danej sprawie, które zostało wydane przed upływem kadencji ogółu ławników SN, po przeprowadzeniu przez właściwy sekretariat SN procedury wyznaczania ławników do orzekania na podstawie właściwych przepisów do rozpoznania sprawy, do czasu jej zakończenia. Z kolei, w opinii Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego nr BSA II.050.112.2022 z dnia 6 grudnia 2022 r. uznano, że procedura stosowania wspomnianego przepisu art. 61 § 4 u.SN jest odpowiednikiem art. 165 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. Regulacja ta, na gruncie prawa o ustroju sądów powszechnych nie była sporna. W doktrynie wskazuje się, że ławnik ma obowiązek udziału (i zarazem uprawnienie) w rozpoznawaniu spraw rozpoczętych wcześniej z jego udziałem (G. Ott [w:] Prawo o ustroju sądów powszechnych. Komentarz, red. A. Górski, Warszawa 2013, art. 165, J. Gudowski, T. Ereciński, J. Iwulski [w:] J. Gudowski, T. Ereciński, J. Iwulski, Komentarz do ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych [w:] Prawo o ustroju sądów powszechnych. Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2009, art. 165, teza nr 2). Wyznaczenie ławnika do rozpoznania sprawy przed datą wygaśnięcia kadencji, uzasadnia stwierdzenie, że sprawa została już rozpoczęta z jego udziałem, zatem okoliczność upływu kadencji, na którą powołuje się wnioskodawca, nie może mieć wpływu na możliwość orzekania ławnika SN Jacka Leśniewskiego w sprawie. Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M. T] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI