II ZO 2/22

Sąd Najwyższy2025-04-10
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
odpowiedzialność dyscyplinarnasędziaSąd Najwyższypostępowanie dyscyplinarnezażaleniecofnięcie wnioskuRzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości

Podsumowanie

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie na postanowienie o przekazaniu sprawy dyscyplinarnej do uzupełnienia, z uwagi na skuteczne cofnięcie tego zażalenia przez Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w L., które przekazywało sprawę sędziego X. Y. do uzupełnienia postępowania. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych wniósł zażalenie, zarzucając obrazę przepisów. Jednakże, Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości, który wstąpił do postępowania, skutecznie cofnął to zażalenie. W związku z tym, Sąd Najwyższy pozostawił zażalenie bez rozpoznania, obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.

Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał zażalenie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w L. z dnia 28 czerwca 2019 r. Postanowieniem tym sprawa obwinionej sędzi X. Y. została przekazana do uzupełnienia postępowania, w tym umożliwienia złożenia wyjaśnień, ustalenia okoliczności pracy orzeczniczej i przesłuchania świadków. Zastępca Rzecznika zarzucił obrazę przepisów postępowania, wnosząc o uchylenie postanowienia. Jednakże, w toku postępowania przed Sądem Najwyższym, Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości, który skutecznie wstąpił do sprawy, cofnął przedmiotowe zażalenie. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 431 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.), uznał cofnięcie zażalenia za skuteczne i pozostawił je bez rozpoznania. Podkreślono, że powołanie Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości wyłącza innych rzeczników od podejmowania czynności w danej sprawie, co potwierdzało prawidłowość wstąpienia Rzecznika Ministra Sprawiedliwości do postępowania i jego prawo do dysponowania środkami procesowymi, w tym cofnięcia zażalenia.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, cofnięcie zażalenia jest skuteczne i prowadzi do pozostawienia go bez rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepisy k.p.k. (art. 431 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.) zezwalające na cofnięcie środka odwoławczego, a także na art. 112 b u.s.p. wskazujący, że powołanie Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości wyłącza innego rzecznika od podejmowania czynności w sprawie, co czyni Rzecznika Ministra właściwym do dysponowania środkami procesowymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zażalenie pozostawiono bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
X. Y.osoba_fizycznaobwiniona
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnychorgan_państwowyskarżący
Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwościorgan_państwowywstępujący do sprawy

Przepisy (7)

Główne

u.s.p. art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Stosowanie przepisów k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym.

k.p.k. art. 431 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zezwala na cofnięcie środka odwoławczego.

u.s.p. art. 112 b § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Minister Sprawiedliwości może powołać Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości do prowadzenia określonej sprawy sędziego, co wyłącza innego rzecznika.

Pomocnicze

k.p.k. art. 432

Kodeks postępowania karnego

Określa przeszkody do skutecznego cofnięcia środka odwoławczego.

u.s.p. art. 112 b § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości jest powoływany spośród sędziów sądów powszechnych lub Sądu Najwyższego.

u.s.p. art. 112 b § § 3

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości może wszcząć postępowanie lub wstąpić do toczącego się postępowania.

k.p.k. art. 344a § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przekazania sprawy do uzupełnienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne cofnięcie zażalenia przez Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości. Powołanie Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości wyłącza innych rzeczników od podejmowania czynności w sprawie.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie należało pozostawić bez rozpoznania wobec skutecznego jego cofnięcia cofnąć, w znaczeniu słownikowym, to m. in. wstrzymać lub odwołać coś, powrócić do poprzedniego stanu Oświadczenia woli uczestników procesu mogą być cofnięte do czasu ich załatwienia, o ile ustawa nie wprowadza ograniczenia w tej mierze lub nie występują okoliczności uniemożliwiające odwołanie czynności powołanie Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości wyłącza innego rzecznika od podejmowania czynności w sprawie

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Tomasz Demendecki

sprawozdawca

Mariusz Wilczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących cofnięcia zażalenia w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów oraz roli Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania dyscyplinarnego sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury dyscyplinarnej wobec sędziego i roli Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem dyscyplinarnym i ustrojem sądów.

Sąd Najwyższy: Cofnięcie zażalenia w sprawie dyscyplinarnej sędziego kluczowe dla dalszego biegu postępowania.

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
II ZO 2/22
POSTANOWIENIE
Dnia 10 kwietnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)
‎
SSN Tomasz Demendecki (sprawozdawca)
‎
Ławnik SN Mariusz Wilczyński
Protokolant Karolina Majewska
przy udziale SSA Włodzimierza Brazewicza - Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości
,
w sprawie obwinionej X. Y. - sędziego Sądu Rejonowego […] w P., na posiedzeniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 10 kwietnia 2025 r. w przedmiocie zażalenia Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w L. z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt […]
na podstawie art. 432 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.
postanowił:
1. zażalenie pozostawić bez rozpoznania;
2. kosztami postępowania odwoławczego obciążyć Skarb Państwa.
[M. T.]
Tomasz Demendecki      Wiesław Kozielewicz     Mariusz Wilczyński
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt […], Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjny w […], na podstawie art. 344a § 1 kpk w zw. z art. 128 u.s.p., sprawę obwinionej X. Y. prowadzoną pod sygn. akt [...] przekazał Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów
Sądów Powszechnych w celu uzupełnienia postępowania poprzez:
1.
umożliwienie obwinionej złożenia wyjaśnień;
2.
ustalenie okoliczności towarzyszących pracy orzeczniczej obwinionej
‎
w […] Wydziale Cywilnym Sądu Rejonowego […] w P. w okresie od 1 stycznia 2015 roku do 31 sierpnia 2018 roku, mogących mieć wpływ na terminowość sporządzania uzasadnień, w tym w szczególności na tle innych sędziów Wydziału, w kontekście liczby spraw w referacie, liczby posiedzeń, liczby spraw zakończonych, obciążenia innymi obowiązkami służbowymi, sytuacji kadrowej Wydziału, uwzględnionych skarg na przewlekłość postępowania w skali Wydziału i okręgu, skali orzeczeń o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania w trybie art. 386 § 5 k.p.c.;
3.
przesłuchanie świadków posiadających stosowną wiedzę, w tym przełożonych obwinionej w okresie objętym przedstawionymi jej zarzutami na okoliczności dotyczące pracy orzeczniczej X. Y.;
4.
umożliwienie obwinionej i jej obrońcom końcowego zapoznania się
‎
z materiałami postępowania.
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniósł Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych, który zaskarżył je w całości, zarzucając mającą wpływ na treść zaskarżonego postanowienia obrazę przepisów postępowania, tj. art. 128 u.s.p. w zw. z art. 344a § 1 k.p.k., polegającą na wydaniu postanowienia o przekazaniu sprawy Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych w celu uzupełnienia postępowania dyscyplinarnego przeciwko obwinionej X. Y., sędziemu Sądu Rejonowego […] w P., pomimo braku faktycznych i prawnych podstaw do uznania, że zachodzą istotne braki postępowania dyscyplinarnego, których nie można sanować w postępowaniu jurysdykcyjnym oraz na przyznaniu sobie przez Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […], wbrew przepisom prawa, uprawnienia do oceny zgromadzonego materiału dowodowego przed otwarciem przewodu sądowego.
Formułując powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Dyscyplinarnemu przy Sądzie Apelacyjnym w L. do merytorycznego rozpoznania.
Pismem z dnia 14 marca 2024 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości nadesłał odpis postanowienia
‎
z dnia 1 marca 2024 r., sygn. akt […], w przedmiocie wstąpienia Rzecznika Ministra Sprawiedliwości do toczącego się postępowania dyscyplinarnego dotyczącego SSR X. Y. prowadzonego pod sygn. akt II ZO 2/22.
Korespondencją e-mail z dnia 10 czerwca 2024 r. Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości Włodzimierz Brazewicz poinformował, iż w dniu 6 czerwca 2024 r. skierował do Prezesa Sądu Dyscyplinarnego przy
Sądzie Apelacyjny
‎
w P. oświadczenie o
cofnięciu wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej dotyczącej sędzi
X. Y.
, który zarejestrowano pod sygn. akt […] wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. Jednocześnie poinformował również, iż w dniu 6 czerwca 2024 r. skierował do Prezesa Sądu Dyscyplinarnego przy
Sądzie Apelacyjny w L. oświadczenie o
cofnięciu zażalenia
Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych na
postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjny w L. z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie o sygn. akt [...].
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wywiedzione zażalenie należało pozostawić bez rozpoznania wobec skutecznego jego cofnięcia.
Cofnąć, w znaczeniu słownikowym, to m. in. wstrzymać lub odwołać coś, powrócić do poprzedniego stanu (zob. S. Dubisz (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, t. 1, Warszawa 2003, s. 480).
Oświadczenia woli uczestników procesu mogą być cofnięte do czasu ich załatwienia, o ile ustawa nie wprowadza ograniczenia w tej mierze lub nie występują okoliczności uniemożliwiające odwołanie czynności (zob. S. Śliwiński,
Proces karny przed sądem powszechnym
. Zasady ogólne, Warszawa 1948, s. 430, W. Daszkiewicz,
Proces karny
. Część ogólna, Poznań 1996, s. 237, I. Nowikowski,
Zagadnienie odwołalności czynności stron w projekcie kodeksu postępowania karnego
, w: T. Bojarski, E. Skrętowicz (red.),
Problemy reformy prawa karnego
, Lublin 1993, s. 322 – 323, B. Janusz – Pohl, w: P. Wiliński (red.),
Polski proces karny
, Warszawa 2020, s. 184 – 187).
W realiach niniejszej sprawy wskazać trzeba, iż stosowane odpowiednio mocą art. 128 u.s.p. w postępowaniu dyscyplinarnym przepisy k.p.k., zawierają unormowanie art. 431 k.p.k. zezwalające na cofnięcie środka odwoławczego. Przepis art. 432 k.p.k. podaje natomiast przeszkody do skutecznego cofnięcia środka odwoławczego (art. 439 k.p.k. oraz art. 440 k.p.k.).
Zważywszy, iż pismem z dnia
6 czerwca 2024 r. Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości
na podstawie art. 431 § 1 k.p.k. cofnął zażalenie wywiedzione przez
Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych
na postanowienie
Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjny w L.
z dnia
28 czerwca 2019 r., sygn. akt [...]
, powyższa dopuszczalna czynność procesowa, przy jednoczesnym niestwierdzeniu przyczyn
wymienionych w art. 439 k.p.k. i w art. 440 k.p.k.,
skutkowała rozstrzygnięciem jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Sąd Najwyższy uznał jednocześnie, iż doszło do skutecznego wstąpienia do toczącego się postępowania Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości
‎
i organ ten stał się właściwym do prowadzenia niniejszej sprawy, co wyłącza możliwość podejmowania w niej czynności przez dotychczasowy organ dyscyplinarny, tj. Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych.
Wskazać bowiem należy, iż decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 maja 2024 r. na podstawie art. 112 b § 1 i 2 u.s.p. powołano sędziego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku Włodzimierza Brazewicza na Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości do prowadzenia m.in. sprawy o sygn. akt: II ZO 2/22. Następnie, postanowieniem z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt: SD 8-2/24, Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości sędzia Włodzimierz Brazewicz na podstawie art. 112 b § 1 zd. in fine i  § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 Prawo
‎
o ustroju sądów powszechnych wstąpił do postępowania dyscyplinarnego prowadzonego pod sygn. akt [...] przeciwko sędzi
Sądu Rejonowego […] w P. X. Y.
, zwracając się jednocześnie do Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych o zaniechanie wszelkich czynności we wskazanej sprawie.
Zgodnie natomiast z art. 112 b § 1 u.s.p. Minister Sprawiedliwości może powołać Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości do prowadzenia określonej sprawy dotyczącej sędziego. Powołanie Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości wyłącza innego rzecznika od podejmowania czynności
‎
w sprawie (§ 1). Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości jest powoływany spośród sędziów sądów powszechnych lub Sądu Najwyższego (§ 2 zd. 1) Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości może wszcząć postępowanie na wniosek Ministra Sprawiedliwości albo wstąpić do toczącego się postępowania (§ 3).
Sama już treść powołanego przepisu ustawy u.s.p. wprost zatem wskazuje, iż Minister Sprawiedliwości dysponuje uznaniową prerogatywą powołania rzecznika dyscyplinarnego do prowadzenia danej sprawy, a ten wstępuje do oznaczonego postępowania niezależnie od jego etapu. Posłużenie się przez ustawodawcę jednoznacznym w swym znaczeniu sformułowaniem „wyłącza innego rzecznika” ustanawia go natomiast właściwym do podejmowania czynności w danej sprawie.
Kierując się przedstawionymi względami rozstrzygnięto jak na wstępie.
[M. T.]
[r.g.]
Tomasz Demendecki      Wiesław Kozielewicz     Mariusz Wilczyński

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę