II ZO 19/22

Sąd Najwyższy2022-11-24
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
sędziowieodpowiedzialność dyscyplinarnaSąd Najwyższypostępowanie karnezasada ekonomiki procesowejlist do OBWE

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o połączenie spraw dyscyplinarnych sędziów dotyczących tzw. 'listu do OBWE' do wspólnego rozpoznania, uznając brak podstaw prawnych i celowości takich działań.

Obrońca sędzi G. M. złożył wniosek o połączenie jej sprawy dyscyplinarnej z innymi sprawami dotyczącymi sędziów, którzy podpisali tzw. 'list do OBWE'. Argumentował to zasadą ekonomiki procesowej i uniknięciem rozbieżności w orzeczeniach. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując na brak podstaw prawnych, różne etapy postępowań, a także fakt, że niektóre sprawy zostały już prawomocnie zakończone.

Wniosek obrońcy sędzi Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim G. M. dotyczył połączenia jej sprawy dyscyplinarnej z szeregiem innych spraw prowadzonych przeciwko sędziom, które miały dotyczyć tego samego stanu faktycznego – złożenia podpisu pod pismem z dnia 28 kwietnia 2020 r. skierowanym do Ambasadora I. G. - Dyrektora Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, tzw. „listem do OBWE”. Obrońca argumentował, że sprawy te powinny być rozpoznawane w jednym postępowaniu ze względu na zasadę ekonomiki procesowej oraz w celu uniknięcia rozbieżności w orzeczeniach. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Wskazał, że przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące łączenia spraw (art. 34 k.p.k.) wymagają analizy słuszności takiego rozstrzygnięcia w kontekście prawdy materialnej i gwarancji procesowych, a nie automatyzmu. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że warunkiem łącznego rozpoznania spraw jest ich jednoczesne toczenie się, co nie miało miejsca w analizowanym przypadku, gdyż niektóre sprawy były już prawomocnie zakończone. Sąd stwierdził również, że sprawy dotyczyły różnych orzeczeń wydanych wobec różnych osób, nieznajdujących się na podobnych etapach rozstrzygania, a jedynym realnym łącznikiem był osoba obrońcy. Połączenie spraw zostało uznane za niecelowe, pozbawione racjonalności i nie mające oparcia w przepisach prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy prawne i celowość połączenia tych spraw do wspólnego rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że połączenie spraw wymaga analizy słuszności, a nie automatyzmu. Kluczowe jest jednoczesne toczenie się postępowań, co nie miało miejsca. Sprawy dotyczyły różnych orzeczeń i osób, a jedynym łącznikiem był obrońca. Połączenie byłoby niecelowe i pozbawione racjonalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec wnioskodawcy)

Strony

NazwaTypRola
G. M.osoba_fizycznaobwiniona sędzia
R. S.osoba_fizycznaobrońca obwinionej
T. M.osoba_fizycznasędzia (w innej sprawie)
R. N.osoba_fizycznasędzia (w innej sprawie)
P. M.osoba_fizycznasędzia (w innej sprawie)
S. F.osoba_fizycznasędzia (w innej sprawie)
P. N.osoba_fizycznasędzia (w innej sprawie)
P. F.osoba_fizycznasędzia (w innej sprawie)
M. K.osoba_fizycznasędzia (w innej sprawie)
L. S.osoba_fizycznasędzia (w innej sprawie)
K. L.osoba_fizycznasędzia (w innej sprawie)
B. G.osoba_fizycznasędzia (w innej sprawie)
D. L.osoba_fizycznasędzia (w innej sprawie)
A. Ś.osoba_fizycznasędzia (w innej sprawie)

Przepisy (5)

Główne

p.u.s.p. art. 34 § 2 a contrario

Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.k. art. 34 § 1

Kodeks postępowania karnego

Istotą łączności przedmiotowej jest wszechstronniejsze zbadanie wszystkich wchodzących w grę spraw, zachowanie zasad ekonomiki procesowej, koncentracja materiału dowodowego oraz oszczędność kosztów. Decyzja o połączeniu spraw nie może skutkować automatyzmem i musi być poprzedzona analizą słuszności w kontekście prawdy materialnej i gwarancji procesowych.

Pomocnicze

p.u.s.p. art. 128

Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.k. art. 2 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Realizacja zasady trafnej represji karnej.

u.SN art. 26 § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw prawnych do połączenia spraw. Sprawy znajdują się na różnych etapach postępowania. Niektóre sprawy zostały już prawomocnie zakończone. Połączenie spraw byłoby niecelowe i pozbawione racjonalności. Jedynym realnym łącznikiem między sprawami jest osoba obrońcy.

Odrzucone argumenty

Zasada ekonomiki procesowej. Uniknięcie rozbieżności w orzeczeniach. Wspólny stan faktyczny (podpis pod listem do OBWE).

Godne uwagi sformułowania

nie może skutkować automatyzmem w podejmowaniu decyzji pozytywnej nie mają oparcia w przepisach prawa

Skład orzekający

Marek Dobrowolski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o łączności spraw w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów oraz wymogów formalnych dla takiego połączenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o połączenie spraw dyscyplinarnych sędziów w Sądzie Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury dyscyplinarnej wobec sędziów i interpretacji przepisów o łączności spraw, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tym obszarze.

Sąd Najwyższy o łączeniu spraw dyscyplinarnych sędziów: kiedy wspólne rozpoznanie jest możliwe?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II ZO 19/22
POSTANOWIENIE
Dnia 24 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Dobrowolski
w sprawie dotyczącej sędzi Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim G. M., po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 24 listopada 2022 roku, wniosku obrońcy obwinionej adw. R.S. w przedmiocie połączenia sprawy sędzi G. M. do wspólnego rozpoznania z pozostającymi w związku przedmiotowym sprawami innych sędziów
na podstawie art. 34 § 2 a contrario w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych (dalej p.u.s.p.)
postanowił:
nie uwzględnić wniosku obrońcy obwinionej o połączenie do wspólnego rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZO 19/22 ze sprawą prowadzoną pod sygn. akt:
I ZSK 31/22 (dotyczącą sędziego T. M.), I ZSK 29/22 (dotyczącą sędziego R. N.), II ZO 32/22 (dotyczącą sędziego P. M.); II ZO 21/22 (dotyczącą sędziego S. F.), II ZO 17/22 (dotyczącą sędziego P. N.), I ZSK 34/22 (dotyczącą sędziego P. F.), II ZO 15/22 (dotyczącą sędzi M. K.), II ZO 16/22 (dotyczącą sędzi L. S.), II ZO 18/22 (dotyczącą sędzi L. S.), II ZO 36/22 (dotyczącą sędziego K. L.), II ZO 13/22 (dotyczącą sędzi B. G.), ASD 4/21 (obecnie II DO 15/22 - dotyczącą sędzi D. L.) oraz ASD 2/21 (dotyczącą sędzi A. Ś.).
UZASADNIENIE
Pismem z 15 listopada 2022 r.  obrońca obwinionej adw. R. S. wniósł o połączenie do wspólnego rozpoznania sprawy sędzi Sądu Rejonowego
‎
w Piotrkowie Trybunalskim G. M. z pozostającymi - w jego ocenie -
‎
z powyższą w związku przedmiotowym sprawami innych sędziów, tj. prowadzonymi pod sygn. akt:
I ZSK 31/22 (dotyczącą sędziego T. M.), I ZSK 29/22 (dotyczącą sędziego R. N.), II ZO 32/22 (dotyczącą sędziego P. M.); II ZO 21/22 (dotyczącą sędziego S. F.), II ZO 17/22 (dotyczącą sędziego P. N.), I ZSK 34/22 (dotyczącą sędziego P. F.), II ZO 15/22 (dotyczącą sędzi M. K.), II ZO 16/22 (dotyczącą sędzi L.S.), II ZO 18/22 (dotyczącą sędzi L. S.), II ZO 36/22 (dotyczącą sędziego K. L.), II ZO 13/22 (dotycząca sędzi B. G.), ASD 4/21 (obecnie II DO 15/22 - dotyczącą sędzi D. L.) oraz ASD 2/21 (dotyczącą sędzi A. Ś.).
Argumentując wywiedziony wniosek obrońca obwinionej wskazał, iż wymienione w powyższego treści sprawy dyscyplinarne sędziów dotyczą tego samego stanu faktycznego, a mianowicie złożenia podpisu pod pismem z dnia
‎
28 kwietnia 2020 r. skierowanym do Ambasadora I. G. - Dyrektora Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, tzw. „listem do OBWE”. Autor wniosku argumentował, że jest to jedna sprawa dotycząca wielu sędziów i powinna być rozpoznawana w jednym postępowaniu, zarówno z uwagi na zasadę ekonomiki procesowej, jak i w celu uniknięcia rozbieżności w orzeczeniach wydanych w sprawach o tym samym stanie faktycznym. W ocenie wnioskującego w razie rozpoznawania jednej sprawy przez różne składy sędziowskie istnieje ryzyko, iż zapadną różne orzeczenia, mimo tego samego stanu faktycznego, a „rozpoznanie spraw wszystkich wyżej wymienionych sędziów w jednym postępowaniu przez jeden skład orzekający pozwoli na uniknięcie angażowania do rozpoznania wielu spraw różnych składów orzekających”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek obrońcy obwinionej nie zasługiwał na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom wnioskującego brak jest bowiem podstaw uzasadniających potrzebę połączenia da wspólnego rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZO 13/22 ze sprawami prowadzonymi pod sygn. akt: I ZSK 31/22, I ZSK 29/22, II ZO 32/22, II ZO 21/22,
‎
II ZO 17/22, I ZSK 34/22, II ZO 15/22, II ZO 16/22, II ZO 18/22, II ZO 36/22, II ZO 13/22, ASD 4/21 (obecnie II DO 15/22) oraz ASD 2/21.
Zgodnie z art. 34 k.p.k. sąd właściwy dla sprawców przestępstw jest również właściwy dla pomocników, podżegaczy oraz innych osób, których przestępstwo pozostaje w ścisłym związku z przestępstwem sprawcy, jeżeli postępowanie przeciwko nim toczy się jednocześnie (§ 1), a sprawy powyżej wymienionych osób powinny być połączone we wspólnym postępowaniu (§ 2 zd. 1). Istotą łączności przedmiotowej, o której mowa w powyższym przepisie, jest
„wszechstronniejsze zbadanie wszystkich wchodzących w grę spraw”, jak również zachowanie zasad ekonomiki procesowej, koncentracja materiału dowodowego oraz oszczędność kosztów (zob. J. Kosonoga [w:]
Kodeks postępowania karnego
. Tom I. Komentarz do art. 1-166, red. R. A. Stefański, S. Zabłocki, Warszawa 2017, art. 34).
Powołana regulacja bezspornie pozwala zatem na pełne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz realizację zasady trafnej represji karnej określonej w art. 2 § 1 pkt 1 k.p.k. D
ecyzja o połączeniu spraw do wspólnego rozpoznania winna być jednakże poprzedzona analizą słuszności takowego rozstrzygnięcia w kontekście prawdy materialnej oraz podstawowych gwarancji procesowych, gdyż z istoty rzeczy „nie może skutkować automatyzmem w podejmowaniu decyzji pozytywnej” (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z
29 kwietnia 2021 r., I KK 39/19, LEX nr 3252431). Zaznaczenia wymaga przy tym konieczność spełnienia zawartego we wspomnianym art. 34
§ 1
k.p.k. przez ustawodawcę
wymogu
jednoczesnego toku postępowań. Połączenie spraw do wspólnego rozpoznania winno bowiem nastąpić przed otwarciem przewodu sądowego i przystąpieniem do rozpoznania którejkolwiek z nich.
Przedmiotem postępowania prowadzonego pod sygn. akt II ZO 19/22
jest rozważenie zasadności wywiedzionego przez wnioskującego - działającego jako
obrońca obwinionej sędzi G.M. -
zażalenia
na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt ASD 5/21, o przekazaniu sprawy zgodnie z właściwością, tj. Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.
Autor wniosku upatrywał konieczność połączenia powyższego do wspólnego rozpoznania ze sprawami zarejestrowanymi w rep. I ZSK pod nr. 31/22, 29/11, 34/22, a zatem dotyczącymi rozpoznania spraw dyscyplinarnych innych sędziów (sędziego T. M., sędziego R. N. i sędziego P. F.) oraz zarejestrowanymi w rep. II ZO pod nr.
15/22, 16/22, 17/22, 18/22, 13/22, 21/22, 32/22 i 36/22
, tj. dotyczącymi zażaleń występującego w roli obrońcy autora wniosku na postanowienia Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w Warszawie w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości w sprawach sędziów: M. K., J. S., P. N., L. S., B. G., S. F., P. M. i K. L.,
a nadto sprawą o sygn. akt  ASD 4/21, obecnie
zarejestrowaną pod sygn. akt II DO 15/22 (która to została merytorycznie zakończona, gdyż zaskarżone postanowienie o właściwości sądu utrzymano w mocy, z tym jednak zastrzeżeniem, że zażalenie obrońcy w zakresie wniosku „o oznaczenie sądu przed którym ma toczyć się postępowanie”, obejmujący zarzut braku niezależności Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej oraz braku niezawisłości sędziów tej Izby, na podstawie art. 26 § 2 ustawy o SN przekazano do rozpoznania Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, a postanowieniem z 17 listopada 2022 r., sygn. akt I NWW 115/22 sprawę przekazano do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego), jak również sprawą ASD 2/21, obecnie prowadzoną pod sygn. akt II ZO 47/22, która została prawomocnie zakończona postanowieniem Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego z 27 października 2022 r.
Analiza wszystkich z powyższych spraw wskazuje zatem, iż dotyczą one różnych orzeczeń wydanych wobec różnych osób, nieznajdujących się na podobnych etapach rozstrzygania, jak również o odmiennym przedmiocie ich rozpoznania, natomiast zasadniczym łączącym je elementem, wskazującym na jedyny realnie istniejący pomiędzy powyższymi związek, jest osoba obrońcy. Trudno tym samym przyjąć, iż decyzja o powyższych wspólnym rozpoznaniu czyniłaby zadość uprzednio wspomnianym wymogom art. 34 k.p.k.
W kontekście powoływanych przez autora wniosku względów ekonomiki procesowej zwrócić należy natomiast uwagę, że sprawa o sygn. akt ASD 2/21 (obecnie pod sygn. akt II ZO 47/22), została już prawomocnie zakończona, natomiast warunkiem
łącznego rozpoznania spraw (przy założeniu, że występuje pomiędzy nimi łączność przedmiotowa), jest - jak wspomniano uprzednio - jednoczesność toczenia się postępowań z uwagi na ewentualną konieczność rozpoznania danej sprawy od początku. W odniesieniu do twierdzenia wnioskodawcy o „ryzyku, iż
zapadną różne orzeczenia, mimo tego samego stanu faktycznego”
poczynić należy nadto uwagę, iż rozpoznanie wymienionych w wywiedzionym wniosku spraw w odrębnych postępowaniach nie uniemożliwi dokonania czy to prawidłowych ustaleń faktycznych, czy też trafnej oceny zachowań obwinionych.
P
ołączenie wszystkich wskazanych we wniosku spraw jawi się tym samym jako niecelowe i pozbawione racjonalności, a
nadto prowadziłoby do akceptacji rozwiązań dysfunkcjonalnych, które nie mają oparcia w przepisach prawa.
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.
[as
ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI