II ZO 16/22

Sąd Najwyższy2023-03-03
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
sędziowieodpowiedzialność dyscyplinarnaSąd Najwyższypostępowanie dyscyplinarneprawo o ustroju sądów powszechnychlist do OBWEekonomika procesowa

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o połączenie spraw dyscyplinarnych sędziów dotyczących złożenia podpisu pod tzw. "listem do OBWE", uznając, że sprawy te znajdują się na różnych etapach postępowania i wymagają indywidualnego rozpatrzenia.

Obrońca sędziego L. S. złożył wniosek o połączenie do wspólnego rozpoznania sprawy dyscyplinarnej jego klienta ze sprawami innych sędziów, którzy złożyli podpis pod tzw. "listem do OBWE". Argumentował to zasadą ekonomiki procesowej i potrzebą uniknięcia rozbieżnych orzeczeń. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując, że sprawy znajdują się na różnych etapach postępowania (badanie właściwości, rejestracja, postępowanie dyscyplinarne) i wymagają indywidualnego rozpatrzenia dla ustalenia prawdy materialnej i sprawiedliwego rozstrzygnięcia.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy sędziego L. S. o połączenie do wspólnego rozpoznania sprawy dyscyplinarnej jego klienta ze sprawami kilkunastu innych sędziów. Wszystkie te sprawy dotyczyły złożenia podpisu pod pismem z dnia 28 kwietnia 2020 r. skierowanym do Ambasadora I.S. – Dyrektora Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE, znanym jako „list do OBWE”. Obrońca argumentował, że połączenie spraw jest uzasadnione zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością uniknięcia rozbieżnych orzeczeń w sprawach o tym samym stanie faktycznym. Sąd Najwyższy nie przychylił się do wniosku. W uzasadnieniu wskazano, że przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące łączności przedmiotowej spraw, które znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym, wymagają ścisłego związku między sprawami i celowości wspólnego ich rozpoznania. Sąd podkreślił jednak, że przywołane sprawy znajdują się na bardzo różnych etapach postępowania – od badania właściwości, przez etap rejestracji, po właściwe postępowanie dyscyplinarne. Wobec tego, indywidualne zbadanie okoliczności każdej ze spraw, bez ich łączenia, pozwoli na ustalenie prawdy materialnej i sprawiedliwe rozstrzygnięcie. Sąd uznał również, że argument o uniknięciu rozbieżności w orzeczeniach nie jest w tej sytuacji przekonujący. W konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o połączenie spraw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że mimo wspólnego stanu faktycznego, sprawy znajdują się na różnych etapach postępowania (badanie właściwości, rejestracja, postępowanie dyscyplinarne), co wymaga indywidualnego rozpatrzenia każdej z nich dla ustalenia prawdy materialnej i sprawiedliwego rozstrzygnięcia. Argument o uniknięciu rozbieżności w orzeczeniach nie był w tej sytuacji przekonujący.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec wnioskodawcy)

Strony

NazwaTypRola
L. S.osoba_fizycznasędzia (obwiniony)
R. S.osoba_fizycznaadwokat (obrońca)
T. M.osoba_fizycznasędzia (obwiniony)
R. N.osoba_fizycznasędzia (obwiniony)
P. M.osoba_fizycznasędzia (obwiniony)
S. F.osoba_fizycznasędzia (obwiniony)
P. N.osoba_fizycznasędzia (obwiniony)
P. F.osoba_fizycznasędzia (obwiniony)
M. K.osoba_fizycznasędzia (obwiniony)
K. L.osoba_fizycznasędzia (obwiniony)
Grażyna Marekosoba_fizycznasędzia (obwiniony)
B. G.osoba_fizycznasędzia (obwiniony)
D. L.osoba_fizycznasędzia (obwiniony)
A. Ś.osoba_fizycznasędzia (obwiniony)

Przepisy (4)

Pomocnicze

k.p.k. art. 34 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy właściwości sądu dla sprawców i pomocników, gdy przestępstwa pozostają w ścisłym związku i postępowanie toczy się jednocześnie.

k.p.k. art. 34 § 2

Kodeks postępowania karnego

Stwierdza, że sprawy wymienionych osób powinny być połączone we wspólnym postępowaniu.

k.p.k. art. 30 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy ogólnych zasad postępowania.

p.u.s.p. art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Reguluje kwestie związane z postępowaniem dyscyplinarnym sędziów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawy znajdują się na różnych etapach postępowania. Indywidualne zbadanie okoliczności każdej sprawy jest konieczne dla ustalenia prawdy materialnej i sprawiedliwego rozstrzygnięcia.

Odrzucone argumenty

Zasada ekonomiki procesowej przemawia za połączeniem spraw. Połączenie spraw zapobiegnie rozbieżnościom w orzeczeniach.

Godne uwagi sformułowania

istota łączności przedmiotowej sprowadza się do zaistnienia elementu łącznego w postaci przestępstwa, jakie popełniły różne osoby, a przestępstwa te są ze sobą tak ściśle powiązane, że celowe jest wspólne ich rozpoznanie w jednym postępowaniu za zasadnością rzeczonego połączenia przemawiać również powinny względy ekonomiki procesowej, koncentracja materiału dowodowego oraz oszczędność kosztów indywidualne zbadanie okoliczności sprawy, niełączenie jej ze sprawami innych obwinionych, pozwoli na ustalenie prawdy materialnej i sprawiedliwe rozstrzygnięcie w sprawie.

Skład orzekający

Paweł Wojciechowski

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących łączenia spraw dyscyplinarnych sędziów, zwłaszcza w kontekście różnych etapów postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o połączenie spraw, a nie meritum odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury dyscyplinarnej wobec sędziów i interpretacji przepisów o łączności spraw, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tym obszarze. Jednak brak rozstrzygnięcia merytorycznego obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy o łączeniu spraw dyscyplinarnych sędziów: kiedy procedura wygrywa z ekonomią?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II ZO 16/22
POSTANOWIENIE
Dnia 3 marca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wojciechowski
w sprawie L. S. - sędziego Sądu Rejonowego w P.
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 3 marca 2023 r.
w przedmiocie wniosku obrońcy SSR L. S. - adw. R. S. z dnia 14 listopada 2022 r. o połączenie spraw do wspólnego rozpoznania na podstawie art. 34 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z § 80 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 lipca 2022 r. – Regulamin Sądu Najwyższego
na podstawie art. 30 § 1 k.p.k. oraz art. 34 § 2
a contrario
w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych (dalej p.u.s.p.)
postanowił:
nie uwzględnić wniosku adw. R. S. - obrońcy SSR L. S. o połączenie do wspólnego rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZO 16/22 ze sprawami o sygn. akt: I ZSK 31/22, I ZSK 29/22, II ZO 32/22, II ZO 21/22, II ZO 17/22, I ZSK 34/22, II ZO 15/22, II ZO 18/22, II ZO 36/22, II ZO 19/22, II ZO 13/22, ASD 4/21 oraz ASD 2/21.
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 15 listopada 2022 r. obrońca obwinionej adw. R. S. wniósł o połączenie do wspólnego rozpoznania sprawy sędziego Sądu Rejonowego w P.– L. S. ze sprawami prowadzonymi pod sygn. akt: I ZSK 31/22 (dot. sędziego T. M.), I ZSK 29/22 (dot. sędziego R. N.), II ZO 32/22 (dot. sędziego P. M.), II ZO 21/22 (dot. sędziego S. F.), II ZO 17/22 (dot. sędziego P.N.), I ZSK 34/22 (dot. sędziego P. F.), II ZO 15/22 (dot. sędziego M. K.), II ZO 18/22 (dot. sędziego L.S.), II ZO 36/22 (dot. sędziego K.L.), II ZO 19/22 (dot. sędziego Grażyny Marek), II ZO 13/22 (dot. sędziego B.G.), ASD 4/21 (obecnie II DO 15/22 - dot. sędziego D. L.) oraz ASD 2/21 (dot. sędzi A.Ś.).
Wnioskujący oparł swój wniosek na pozostawaniu ww. spraw w związku przedmiotowym, tj. fakcie, że wymienione sprawy dyscyplinarne sędziów dotyczą tego samego stanu faktycznego – złożenia podpisu pod pismem z dnia 28 kwietnia 2020 r. skierowanego do Ambasadora I.S.- Dyrektora Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka Organizacji Bezpieczeństwa
‎
i Współpracy w Europie, tzw. „listu do OBWE”. W opinii wnoszącego sprawa powinna być rozpoznawana w jednym postępowaniu, zarówno z uwagi na zasadę ekonomiki procesowej, jak i w celu uniknięcia rozbieżności w orzeczeniach wydanych w sprawach o tym samym stanie faktycznym, w innym przypadku istnieje ryzyko, że zapadną różne orzeczenia, mimo tego samego stanu faktycznego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek obrońcy obwinionej nie zasługiwał na uwzględnienie.
Nie można podzielić zapatrywań wnioskującego odnośnie połączenia do wspólnego rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZO 16/22 ze sprawami prowadzonymi pod sygn. akt: I ZSK 31/22, I ZSK 29/22, II ZO 32/22, II ZO 21/22, II ZO 17/22,
‎
I ZSK 34/22, II ZO 15/22, II ZO 18/22, II ZO 36/22, II ZO 19/22, II ZO 13/22, ASD 4/21 (obecnie II DO 15/22) oraz ASD 2/21.
Jak wynika
z treści art. 34 k.p.k.,
sąd właściwy dla sprawców przestępstw jest również właściwy dla pomocników, podżegaczy oraz innych osób, których przestępstwo pozostaje w ścisłym związku z przestępstwem sprawcy, jeżeli postępowanie przeciwko nim toczy się jednocześnie (§ 1), a sprawy powyżej wymienionych osób powinny być połączone we wspólnym postępowaniu (§ 2 zd. 1).
Zasada wynikająca z tego przepisu znajduje odpowiednie zastosowanie
‎
w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów.
W doktrynie
podnosi się, że
istota łączności przedmiotowej sprowadza się do zaistnienia elementu łącznego w postaci przestępstwa, jakie popełniły różne osoby, a przestępstwa te są ze sobą tak ściśle powiązane, że celowe jest wspólne ich rozpoznanie w jednym postępowaniu (zob. S. Waltoś, P. Hofmański, Proces karny. Zarys systemu, 2016, s. 161).
Ponadto, wskazuje się, że za
zasadnością rzeczonego połączenia przemawiać również powinny względy
ekonomiki procesowej, koncentracja materiału dowodowego oraz oszczędność kosztów (zob. J. Kosonoga [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz do art. 1-166, red. R. A. Stefański, S. Zabłocki, Warszawa 2017, art. 34).
Łączność przedmiotowa zachodzi wówczas, kiedy różni oskarżeni dopuścili się czynów pozostających
‎
w związku z przestępstwem sprawcy głównego. Łączne rozpoznanie spraw możliwe jest w przypadku spełnienia kryterium ścisłego związku zachodzącego między sprawami o charakterze teleologicznym, takich jak: ułatwienie poznania prawdy, uproszczenie i przyspieszenie postępowania, względy ekonomii procesowej. Rozpoznanie spraw obwinionych sędziów w jedynym postępowaniu musiałoby realizować cel, nieosiągalny w przypadku rozpoznawania każdej ze spraw odrębnie, w postaci wszechstronnego ujęcia wszystkich okoliczności towarzyszących odpowiedzialności dyscyplinarnej (zob. postanowienie z 30 listopada 2022 r., II ZO 32/22).
Przedmiotem postępowania prowadzonego pod sygn. akt II ZO 16/22 jest rozpoznanie zażalenia na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnymi w Warszawie w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości Sądowi Najwyższemu.
Wnioskodawca
wskazywał na zasadność
połączenia powyższej sprawy do wspólnego rozpoznania ze sprawami zarejestrowanymi w rep. I ZSK pod nr. 29/22, 31/22, 34/22 dotyczącymi rozpoznania spraw dyscyplinarnych sędziów: R. N., T. M., P. F. oraz zarejestrowanymi w rep. II ZO pod nr. 13/22, 15/22, 17/22, 18/22, 19/22, 21/22, 32/22 i 36/22 dotyczącymi zażaleń występującego w roli obrońcy autora wniosku na postanowienia Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w Warszawie w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości w sprawach sędziów: B.G., M. K., P. N., L.S., G. M., S.F., P. M. i K.L. oraz ze sprawą o sygn. akt  ASD 4/21, obecnie zarejestrowaną pod sygn. akt II DO 15/22 (zakończonej merytorycznie, gdyż zaskarżone postanowienie o właściwości sądu utrzymano w mocy, jak również sprawą ASD 2/21 (obecnie II ZO 47/22), która została prawomocnie zakończona postanowieniem Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2022 r.
Przywołane sprawy znajdują się na różnym etapie postępowania (badanie właściwości, etap rejestracji, właściwe postępowanie dyscyplinarne) zatem to właśnie indywidualne zbadanie okoliczności sprawy, niełączenie jej ze sprawami innych obwinionych, pozwoli na ustalenie prawdy materialnej i sprawiedliwe rozstrzygnięcie w sprawie. Wobec powyższego nie jest też przekonujący argument dotycząc uniknięcia rozbieżności w orzeczeniach.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI