II ZO 12/22

Sąd Najwyższy2024-05-21
SNKarneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówNiskanajwyższy
sąd najwyższyizba odpowiedzialności zawodowejprokuratura krajowasędzia NSAodpowiedzialność karnacofnięcie zażaleniawłaściwość sądu

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie Prokuratury Krajowej na postanowienie Izby Dyscyplinarnej SN o przekazaniu sprawy dotyczącej sędziego NSA do rozpoznania NSA, z uwagi na skuteczne cofnięcie zażalenia.

Prokuratura Krajowa wniosła o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego NSA X.Y. Izba Dyscyplinarna SN uznała się za niewłaściwą i przekazała sprawę do NSA. Prokuratura wniosła zażalenie na to postanowienie. Następnie, Prokuratura Krajowa cofnęła swoje zażalenie. Sąd Najwyższy, działając w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, pozostawił zażalenie bez rozpoznania na podstawie art. 432 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., uznając cofnięcie za skuteczne.

Do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Prokuratury Krajowej o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego X.Y. za przestępstwa z art. 271 § 3 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt I DI 27/21, Izba Dyscyplinarna SN uznała się za niewłaściwą do rozpoznania wniosku i przekazała sprawę do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Prokuratura Krajowa wniosła zażalenie na to postanowienie, zarzucając obrazę przepisów postępowania i błędną interpretację przepisów dotyczących właściwości sądu dyscyplinarnego. Wnioskodawca domagał się uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do merytorycznego rozpoznania Wydziałowi I Izby Dyscyplinarnej SN. Jednakże, pismem z dnia 20 maja 2024 r., prokurator Prokuratury Krajowej cofnął wywiedzione zażalenie. Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, na podstawie art. 432 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., postanowił pozostawić zażalenie bez rozpoznania, uznając cofnięcie za skuteczne i nie stwierdzając przeszkód do jego uwzględnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, cofnięcie zażalenia jest dopuszczalne i skuteczne, jeśli nie występują przeszkody prawne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do ogólnej zasady dopuszczalności cofnięcia oświadczeń woli stron do czasu ich załatwienia, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Wskazał, że przepisy k.p.k. (art. 431 § 1 i art. 432 k.p.k.) zezwalają na cofnięcie środka odwoławczego, a w niniejszej sprawie nie stwierdzono przeszkód wymienionych w art. 439 i 440 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić zażalenie bez rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokuratura Krajowa (poprzez cofnięcie zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
X. Y.osoba_fizycznaobwiniony sędzia Naczelnego Sadu Administracyjnego w stanie spoczynku
Prokuratura Krajowa - Wydział Spraw Wewnętrznychorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (14)

Główne

k.p.k. art. 432

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia zażalenia bez rozpoznania w przypadku jego skutecznego cofnięcia.

k.p.k. art. 431 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zezwala na cofnięcie środka odwoławczego.

Pomocnicze

u.s.p. art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów wojskowych

u.SN art. 10 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przywołany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów postępowania.

u.SN art. 55 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przywołany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów postępowania.

u.p.s.p.

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przywołany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów postępowania.

u.p.s.a. art. 9

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przywołany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów postępowania dotyczących właściwości sądu dyscyplinarnego.

u.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przywołany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów postępowania dotyczących właściwości sądu dyscyplinarnego.

u.SN art. 27 § § 1a

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przywołany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów postępowania dotyczących właściwości sądu dyscyplinarnego.

k.k. art. 271 § § 3

Kodeks karny

Podstawa zarzutu popełnienia przestępstwa.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Podstawa zarzutu popełnienia przestępstwa.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Podstawa zarzutu popełnienia przestępstwa.

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Podstawa zarzutu popełnienia przestępstwa.

k.p.k. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przywołany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne cofnięcie zażalenia przez Prokuraturę Krajową.

Godne uwagi sformułowania

oświadczenia woli uczestników procesu mogą być cofnięte do czasu ich załatwienia, o ile ustawa nie wprowadza ograniczenia w tej mierze lub nie występują okoliczności uniemożliwiające odwołanie czynności brak w k.p.k. przepisu ogólnego, przewidującego regułę odwołalności, nie jest przeszkodą do przyjęcia owej reguły w odniesieniu do czynności procesowych stron, polegających na składaniu oświadczeń woli.

Skład orzekający

Marek Dobrowolski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady dopuszczalności cofnięcia zażalenia w postępowaniu karnym i w sprawach dotyczących odpowiedzialności sędziów, o ile nie zachodzą ku temu przeszkody prawne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia zażalenia, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii właściwości sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej cofnięcia zażalenia, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia problemu właściwości sądu dyscyplinarnego, co czyni ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II ZO 12/22
POSTANOWIENIE
Dnia 21 maja 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Dobrowolski
w sprawie dotyczącej obwinionego sędziego Naczelnego Sadu Administracyjnego w stanie spoczynku X. Y., na posiedzeniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 21 maja 2024 roku, w przedmiocie cofnięcia zażalenia na postanowienie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2021 roku, sygn. akt I DI 27/21
na podstawie art. 432 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.
postanowił:
zażalenie pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego w dniu 1 czerwca 2021 r. wpłynął wniosek Prokuratury Krajowej - Wydziału Spraw Wewnętrznych o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego – X. Y. za przestępstwo z art. 271 § 3 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
Postanowieniem
Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego
z dnia 16 czerwca 2021 r.,
sygn. akt I DI 27/21, uznano się niewłaściwym do rozpoznania wniosku
‎
o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności X. Y. - sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego i  sprawę przekazano do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
Zażalenie na powyższą uchwałę wniósł wnioskodawca, który zaskarżył powyższe w całości, podnosząc obrazę przepisów postępowania, tj. art. 35 § 1 k.p.k. w zw. art. 10 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021.154j.t.) w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku - Prawo
‎
o ustroju sądów powszechnych Dz. U. z 2020.2072 j.t.) w zw. z art. 9 i art. 49 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo ustroju sqdów administracyjnych (Dz. U.
‎
z 2021 poz. 121 j.t.) w zw. z art. 55 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021.154 j.t.) poprzez błędną ich interpretację
‎
i w konsekwencji uznanie, że Wydział I Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego nie jest sądem właściwym do rozpoznania sprawy w przedmiocie wniosku o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym jest sąd dyscyplinarny Naczelnego Sądu Administracyjnego, podczas gdy przepisy ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 poz.121 j.t.) statuują w art. 9 sąd dyscyplinarny wyłącznie w sprawach dyscyplinarnych sędziów sądów administracyjnych, nie określając sądu dyscyplinarnego właściwego do rozpoznania spraw o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów i asesorów, a jedynie odsyłając w tym zakresie, na podstawie art. 49 § 1 tej ustawy do przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021.154 j.t.), zgodnie z którymi to przepisami sądem dyscyplinarnym, właściwym do rozpoznania w pierwszej instancji tego typu spraw jest, na podstawie art. 27 § la ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym (Dz. U.
‎
z 2021.154 j.t.) Wydział I Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego,
Formułując powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wydziałowi I Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego do merytorycznego rozpoznania.
Pismem z dnia 20 maja 2024 r. prokurator
Prokuratury Krajowej - Wydziału Spraw Wewnętrznych na podstawie art. 431 § 1 k.p.k. cofnął wywiedzione zażalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wywiedzione zażalenie należało pozostawić bez rozpoznania wobec skutecznego jego cofnięcia.
Wskazać na wstępie należy, iż k.p.k. nie zawiera przepisu, który ustanawiałby regułę w kwestii odwołalności czynności procesowych stron. Sąd Najwyższy aprobuje natomiast pogląd, że oświadczenia woli uczestników procesu mogą być cofnięte do czasu ich załatwienia, o ile ustawa nie wprowadza ograniczenia w tej mierze lub nie występują okoliczności uniemożliwiające odwołanie czynności (zob. S. Śliwiński,
Proces karny przed sądem powszechnym
. Zasady ogólne, Warszawa 1948, s. 430, W. Daszkiewicz,
Proces karny
. Część ogólna, Poznań 1996, s. 237, I. Nowikowski,
Zagadnienie odwołalności czynności stron w projekcie kodeksu postępowania karnego
, w: T. Bojarski, E. Skrętowicz (red.),
Problemy reformy prawa karnego
, Lublin 1993, s. 322 – 323, B. Janusz – Pohl, w:
‎
P. Wiliński (red.),
Polski proces karny
, Warszawa 2020, s. 184 – 187). Trafnie w literaturze wskazuje się bowiem, że ,,brak w k.p.k. przepisu ogólnego, przewidującego regułę odwołalności, nie jest przeszkodą do przyjęcia owej reguły w odniesieniu do czynności procesowych stron, polegających na składaniu oświadczeń woli. Kwestię odwołalności tych czynności należy łączyć z fakultatywnością jej dokonania przez stronę. Tylko w sytuacji, gdy uczestnik procesu korzysta z autonomii woli w zakresie podjęcia decyzji odnośnie do dokonania czynności, jest on władny uchylić się od skutków czynności, bowiem do jej przedsięwzięcia nie był zobligowany przez prawo procesowe. Jeżeli dokonanie czynności przez stronę byłoby w konkretnej sytuacji obligatoryjne, to wówczas w zasadzie nie byłoby możliwości cofnięcia czynności” (zob. I Nowikowski,
Odwoływalność czynności procesowych stron w polskim procesie karnym
, Lublin 2001, s. 57).
W realiach niniejszej sprawy wskazać trzeba, iż stosowane odpowiednio w postępowaniu w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej przepisy k.p.k., zawierają unormowanie art. 431 k.p.k. zezwalające na cofnięcie środka odwoławczego. Przepis art. 432 k.p.k. podaje natomiast przeszkody do skutecznego cofnięcia środka odwoławczego (art.439 k.p.k. oraz art. 440 k.p.k.).
Zważywszy, iż pismem z dnia 20 maja 2024 r. prokurator Prokuratury Krajowej - Wydziału Spraw Wewnętrznych na podstawie art. 431 § 1 k.p.k. cofnął wywiedzione zażalenie, powyższa dopuszczalna czynność procesowa, przy jednoczesnym niestwierdzeniu przyczyn
wymienionych w art. 439 k.p.k. i w art. 440 k.p.k.,
skutkowała rozstrzygnięciem jak w części dyspozytywnej postanowienia.
[M. T.]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI