II ZO 110/25

Sąd Najwyższy2025-12-01
SNinnepostępowanie dyscyplinarneŚrednianajwyższy
radca prawnypostępowanie dyscyplinarnekasacjaSąd Najwyższyniedopuszczalność

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji złożonej od postanowienia, uznając ją za niedopuszczalną.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie radcy prawnego A. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wyższego Sądu Dyscyplinarnego o odmowie przyjęcia kasacji. Kasacja została złożona od postanowienia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd Najwyższy uznał, że kasacja od postanowienia, a nie od orzeczenia, jest niedopuszczalna zgodnie z ustawą o radcach prawnych i analogią do postępowania karnego.

Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał zażalenie obwinionego radcy prawnego A. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych, które odmówiło przyjęcia kasacji złożonej przez obwinionego. Kasacja dotyczyła postanowienia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego utrzymującego w mocy postanowienie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Przewodniczący WSD odmówił przyjęcia kasacji, wskazując, że zaskarżono postanowienie, a nie orzeczenie, od którego przysługuje kasacja. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 62 ust. 1 ustawy o radcach prawnych oraz utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że kasacja przysługuje jedynie od prawomocnego orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny, a nie od postanowienia. Podkreślono, że rozstrzygnięcia w formie postanowień nie są tożsame z orzeczeniami (wyrokami) w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego, od których kasacja jest dopuszczalna. W związku z tym, kasacja od postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu jest niedopuszczalna. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone zarządzenie w mocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, od postanowienia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych, utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, kasacja przysługuje od prawomocnego orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny. Orzeczenia te odpowiadają wyrokom w postępowaniu karnym, natomiast postanowienia nie są tożsame z wyrokami. Kasacja nie przysługuje od postanowień, w tym od postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy

Strona wygrywająca

Przewodniczący Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych

Strony

NazwaTypRola
A. M.osoba_fizycznaobwiniony radca prawny

Przepisy (2)

Główne

u.r.p. art. 62 § 1

Ustawa o radcach prawnych

Kasacja przysługuje od prawomocnego orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych w drugiej instancji. Rozstrzygnięcia w formie postanowień nie są tożsame z orzeczeniami (wyrokami) w rozumieniu tej ustawy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Przywołany dla analogii w zakresie dopuszczalności kasacji od postanowień sądu odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja przysługuje wyłącznie od orzeczenia, a nie od postanowienia. Postanowienie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego o odmowie przywrócenia terminu nie jest orzeczeniem w rozumieniu ustawy o radcach prawnych. Analogia do postępowania karnego potwierdza niedopuszczalność kasacji od postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

kasacja może być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, jak również rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej rozstrzygnięcia, dla których ustawa przewiduje formę orzeczeń, odpowiadają wydawanym w postępowaniu karnym wyrokom, zaś rozstrzygnięcia dla których przewiduje formę postanowień, odpowiadają wydawanym w postępowaniu karnym postanowieniom nie przysługuje kasacja od prawomocnego postanowienia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w postępowaniach dyscyplinarnych radców prawnych od postanowień."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania dyscyplinarnego radców prawnych i rozróżnienia między orzeczeniem a postanowieniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością środka zaskarżenia, co jest istotne dla prawników procesualistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy kasacja jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie radcy prawnego.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II ZO 110/25
POSTANOWIENIE
Dnia 1 grudnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Wiesław Kozielewicz
na posiedzeniu w dniu 1 grudnia 2025 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, po rozpoznaniu zażalenia obwinionego radcy prawnego A. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych z dnia 26 maja 2025 r., sygn. akt [...], o odmowie przyjęcia kasacji złożonej przez obwinionego radcę prawnego A. M. od postanowienia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych z dnia 8 października 2024 r. sygn. akt [...],
postanowił:
zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy
UZASADNIENIE
Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych w Warszawie postanowieniem z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt [...], utrzymał w mocy postanowienie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Dyscyplinarnej [...] z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia obwinionemu radcy prawnemu A. M. terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Dyscyplinarnej [...] z dnia 26 maja 2022 r., sygn. akt [...].
Od tego postanowienia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych w Warszawie kasację złożył obwiniony radca prawny A. M., określając to postanowienie „orzeczeniem.”
Przewodniczący Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych zarządzeniem z dnia 26 maja 2025 r., sygn. akt [...], odmówił przyjęcia kasacji złożonej przez obwinionego radcę prawnego A. M. od postanowienia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych z dnia 8 października 2024 r. sygn. akt [...], wskazując w uzasadnieniu zarządzenia, że obwiniony radca prawny A. M. zaskarżył kasacją postanowienie a nie orzeczenie, zaś od postanowienia nie przysługuje prawo do złożenia kasacji, o czym wnoszący kasację został poinformowany.
Na to zarządzenie zażalenie złożył obwiniony radca prawny A. M.
Sąd Najwyższy zważył co następuje
.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 62
2
ust 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, od prawomocnego orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych w drugiej instancji, przysługuje, stronom, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi Krajowej Rady Radców Prawnych, kasacja do Sądu Najwyższego, którą wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Kasacja może być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, jak również rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej (por. W. Kozielewicz, Kasacja w sprawach dyscyplinarnych, w: I. Nowikowski (red.), Problemy stosowania prawa sądowego. Księga ofiarowana Profesorowi Edwardowi Skrętowiczowi, Lublin 2007, s. 336 – 346).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje stanowisko, że rozstrzygnięcia, dla których ustawa przewiduje formę orzeczeń, odpowiadają wydawanym w postępowaniu karnym wyrokom, zaś rozstrzygnięcia dla których przewiduje formę postanowień, odpowiadają wydawanym w postępowaniu karnym postanowieniom (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt VI KZ 1/13, Legalis nr 597632). Zatem a contrario należy stwierdzić, że nie przysługuje kasacja od prawomocnego postanowienia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych w Warszawie, którym utrzymano w mocy postanowienie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Dyscyplinarnej [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie konsekwentnie przyjmuje, że niedopuszczalna jest kasacja od rozstrzygnięcia dyscyplinarnego nie będącego orzeczeniem w postępowaniach dyscyplinarnych na gruncie ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze, jak i ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt SDI 3/05, R-OSNSD 2005, poz. 77, z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt SDI 5/07, R-OSNSD 2007, poz. 100, z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt SDI 17/09, R- OSNSD 2009, poz. 128).
Należy też zauważyć, że na gruncie postępowania karnego kasacja przysługuje stronie jedynie od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego (por. art. 519 k.p.k.). Stronie w postępowaniu karnym nie przysługuje zaś prawo do złożenia kasacji od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego utrzymującego w mocy postanowienie sądu pierwszej instancji o odmowie przywrócenia terminu do złożenia apelacji.
Skoro ustawodawca na gruncie ustawy z dnia 6 lipca 1982 r.
‎
o radcach prawnych,  rozróżnił orzeczenia, które stanowią odpowiednik wyroków
‎
(o których jest mowa w przepisach k.p.k.), oraz postanowienia, których nie można przecież tym samym utożsamiać, ani zaliczać, do orzeczeń w rozumieniu tej ustawy, zaś w przepisie 62
2
ust 1 tej ustawy,  przewidziano możliwość wniesienia kasacji wyłącznie od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych, to nie jest dopuszczalne wniesienie kasacji od postanowienia. Prawidłowo zatem Przewodniczący Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych, zarządzeniem z dnia 26 maja 2025 r., sygn. akt [...], odmówił przyjęcia kasacji złożonej przez obwinionego radcę prawnego A. M. od postanowienia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych z dnia 8 października 2024 r. sygn. akt [...], gdyż jest ona niedopuszczalna.
W tym stanie rzeczy należało rozstrzygnąć jak na wstępie.
[M. T.]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI