II ZO 108/23

Sąd Najwyższy2024-01-24
SNinneorganizacja wymiaru sprawiedliwościŚrednianajwyższy
sąd najwyższyizba odpowiedzialności zawodowejwyłączenie sędziegobezstronnośćniezawisłośćkpkpostępowanie karne

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Tomasza Demendeckiego od rozpoznania sprawy dotyczącej wyłączenia innych sędziów, ponieważ sam został wcześniej wyłączony od sprawy głównej.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek sędziego Tomasza Demendeckiego o jego wyłączenie od rozpoznania sprawy dotyczącej wniosku o wyłączenie innych sędziów. Sędzia Demendecki sam został wcześniej wyłączony od sprawy głównej, co stanowiło podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania wniosku o wyłączenie innych sędziów w tej samej sprawie, zgodnie z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.

Sprawa dotyczyła wniosku sędziego Tomasza Demendeckiego o jego wyłączenie od rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZO 76/23, która z kolei dotyczyła wniosku o wyłączenie innych sędziów Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZSG 6/22. Sędzia Demendecki argumentował, że skoro został wcześniej wyłączony od sprawy głównej (II ZSG 6/22) postanowieniem z dnia 25 maja 2023 r. (sygn. akt II ZO 1/23), to sprawa dotycząca wyłączenia innych sędziów od tej samej sprawy głównej również go bezpośrednio dotyczy, co stanowi bezwzględną przyczynę wyłączenia na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał ten wniosek za zasadny, stwierdzając, że sprawa faktycznie dotyczy sędziego bezpośrednio, ponieważ został on już wyłączony od sprawy głównej, co uniemożliwia mu orzekanie w przedmiocie wyłączenia innych sędziów w tej samej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli sprawa dotycząca wyłączenia innych sędziów nie dotyczy bezpośrednio sędziego wnioskującego o wyłączenie.

Uzasadnienie

Sędzia jest wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio (art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.). W tym przypadku sędzia Tomasz Demendecki został wyłączony od sprawy głównej, co oznacza, że sprawa dotycząca wyłączenia innych sędziów od tej samej sprawy głównej również go bezpośrednio dotyczy, uniemożliwiając mu orzekanie w tej kwestii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

Tomasz Demendecki

Strony

NazwaTypRola
T. P.osoba_fizycznaobrońca obwinionego radcy prawnego
Tomasz Demendeckiosoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego
Wiesław Kozielewiczosoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego
Marek Motukosoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego
Marek Dobrowolskiosoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego
Marek Siwekosoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego
Maria Szczepaniecosoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego
Paweł Wojciechowskiosoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego
Zbigniew Korzeniowskiosoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego
Krzysztof Starykosoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego
Małgorzata Manowskaosoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

u.SN art. 29 § § 7

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia Tomasz Demendecki został wcześniej wyłączony od sprawy głównej (II ZSG 6/22), co oznacza, że sprawa dotycząca wyłączenia innych sędziów od tej samej sprawy głównej również go bezpośrednio dotyczy. Wyłączenie sędziego od sprawy głównej stanowi bezwzględną przyczynę jego wyłączenia z rozpoznania wniosku o wyłączenie innych sędziów w tej samej sprawie, na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio ratio legis tego rozwiązania sprowadza się do odsunięcia od sprawy sędziego w sytuacji, gdy jej rozstrzygnięcie wpływa na sferę jego praw i obowiązków Nie chodzi tu jedynie o tak ewidentne przypadki, gdy sędzia jest stroną procesową, która ex definitione ma interes prawny w korzystnym dla siebie rozstrzygnięciu, ale o każdy przypadek, gdy sprawa bezpośrednio dotyczy sędziego

Skład orzekający

Zbigniew Korzeniowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w sytuacjach, gdy sędzia jest już wyłączony od sprawy głównej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, w kontekście spraw dotyczących odpowiedzialności zawodowej sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność procedur wyłączania sędziów i potencjalne konflikty interesów w ramach postępowania, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem procesowym.

Sędzia wyłączony od sprawy głównej nie może decydować o wyłączeniu innych sędziów w tej samej sprawie.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II ZO 108/23
POSTANOWIENIE
Dnia 24 stycznia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Korzeniowski
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, na posiedzeniu 24 stycznia 2024 r., w sprawie z wniosku obrońcy radcy prawnego T. P. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2022 r., sygn. akt II DK 141/21, wniosku sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego o wyłączenie go od rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZO 76/23 dotyczącej wyłączenia sędziów Sądu Najwyższego: Wiesława Kozielewicza, Marka Motuka, Marka Dobrowolskiego, Marka Siwka, Marii Szczepaniec, Pawła Wojciechowskiego i Zbigniewa Korzeniowskiego od rozpoznania sprawy II ZSG 6/22,
na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.
postanowił:
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 76/23.
UZASADNIENIE
Pod sygn. akt II ZSG 6/22 zarejestrowany został w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN, wniosek obrońcy radcy prawnego T. P. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2022 r., sygn. akt II DK 141/21.
Zarządzeniem Prezesa IOZ z dnia 29 września 2022 r. sprawozdawcą w sprawie wyznaczony został SSN Tomasz Demendecki. Obwiniony radca prawny T. P. pismem z 20 października 2022 r. wniósł, w trybie art. 29 § 7 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności. Zarządzeniem SSN Wiesława Kozielewicza z dnia 27 października 2022 r. wniosek ten został odrzucony.
Następnie, pismem obrońcy obwinionego z 2 stycznia 2023 r., wniesiono o wyłączenie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., od rozpoznania sprawy sędziów Sądu Najwyższego: Marii Szczepaniec, Pawła Wojciechowskiego, Tomasza Demendeckiego, Marka Dobrowolskiego, Marka Siwka, Zbigniewa Korzeniowskiego, Wiesława Kozielewicza, Krzysztofa Staryka i Małgorzaty Manowskiej. Obrońca w swoim wniosku wskazał na istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności tych sędziów wywołanych m.in. wadliwą procedurą powołania do pełnienia funkcji sędziego Sądu Najwyższego.
Wniosek zarejestrowano pod sygn. akt II ZO 1/23. Postanowieniem z 25 maja 2023 r. Sąd Najwyższy, uwzględnił wniosek wyłączając sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZSG 6/22, natomiast pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: Marii Szczepaniec, Pawła Wojciechowskiego, Marka Dobrowolskiego, Marka Siwka, Zbigniewa Korzeniowskiego, Wiesława Kozielewicza, Krzysztofa Staryka i Małgorzaty Manowskiej, od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZSG 6/22.
Pismem z 16 sierpnia 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy obwinionego, o wyłączenie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., od rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZSG 6/22, sędziów Sądu Najwyższego: Wiesława Kozielewicza, Marka Motuka, Marka Dobrowolskiego, Marka Siwka, Marii Szczepaniec, Pawła Wojciechowskiego i Zbigniewa Korzeniowskiego. Wniosek zarejestrowano pod sygn. akt II ZO 76/23 i zarządzeniem z 15 listopada 2023 r. przydzielono do rozpoznania SSN Tomaszowi Demendeckiemu.
Pismem z 28 listopada 2023 r., SSN Tomasz Demendecki oświadczył, iż mocą postanowienia Sądu Najwyższego z 25 maja 2023 r., sygn. akt II ZO 1/23, został wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZSG 6/22. Okoliczność ta w ocenie Sędziego stanowi bezwzględną przyczynę jego wyłączenia z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. i uniemożliwia mu rozpoznanie wniosku o wyłącznie wskazanych w nim sędziów zarejestrowanego pod sygn. akt II ZO 76/23.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek SSN Tomasza Demendeckiego o jego wyłączenie jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio.
W doktrynie przyjmuje się, że w kontekście podstawy wyłączenia z art. 40 § 1 pkt. 1 k.p.k., ratio legis tego rozwiązania sprowadza się do odsunięcia od sprawy sędziego w sytuacji, gdy jej rozstrzygnięcie wpływa na sferę jego praw i obowiązków. Nie chodzi tu jedynie o tak ewidentne przypadki, gdy sędzia jest stroną procesową, która ex definitione ma interes prawny w korzystnym dla siebie rozstrzygnięciu, ale o każdy przypadek, gdy sprawa bezpośrednio dotyczy sędziego (J. Kosonoga, w: Zabłocki, Komentarz, 2017, art. 40, s. 550).
Sędzia Sądu Najwyższego Tomasz Demendecki został wyłączony od rozpoznania sprawy głównej o sygn. akt II ZSG 6/22, dlatego należy stwierdzić, iż sprawa dotyczy tego Sędziego bezpośrednio. Nie może zatem orzekać w przedmiocie wyłączenia innych sędziów od rozpoznania tej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.
[M. T.]
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI