II ZK 70/22

Sąd Najwyższy2023-03-13
SNinneodpowiedzialność zawodowaWysokanajwyższy
adwokatodpowiedzialność dyscyplinarnaprzedawnieniekasacjaSąd Najwyższyprawo o adwokaturzekodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy oddalił kasację pokrzywdzonego w sprawie przewinień dyscyplinarnych adwokata, uznając je za przedawnione.

Pokrzywdzony A. G. wniósł kasację od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury, które utrzymało w mocy umorzenie postępowania dyscyplinarnego wobec adwokat E. V. z powodu przedawnienia. Kasacja zarzucała m.in. niezastosowanie przepisów o przerwaniu biegu przedawnienia z Kodeksu cywilnego. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, podkreślając, że w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów stosuje się przepisy Prawa o adwokaturze i Kodeksu postępowania karnego, a nie Kodeksu cywilnego w zakresie przedawnienia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika pokrzywdzonego A. G. od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego wobec adwokat E. V. Postępowanie umorzono na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 95n pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze, ze względu na przedawnienie karalności zarzucanych czynów. Pokrzywdzony zarzucał rażące naruszenie prawa materialnego (niezastosowanie art. 123 k.c. w zakresie przerwania biegu przedawnienia) oraz prawa procesowego (nieuzasadnione oddalenie wniosku dowodowego, pozorne rozpoznanie zarzutów odwołania). Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie dyscyplinarne adwokatów reguluje Prawo o adwokaturze, a w sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Kluczowe jest, że do obliczania terminu przedawnienia przewinień dyscyplinarnych adwokatów stosuje się art. 88 Prawa o adwokaturze, a nie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące przedawnienia. Zgodnie z tym przepisem, karalność ustaje, jeżeli od popełnienia czynu upłynęło pięć lat, a postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte przed upływem trzech lat. W niniejszej sprawie czyny popełniono w latach 2014-2015, a postępowanie wszczęto w 2017 r., co oznaczało przedawnienie w latach 2019-2020. Sąd Najwyższy uznał, że sądy dyscyplinarne prawidłowo zastosowały przepisy prawa, a zarzuty kasacji są bezzasadne. Pokrzywdzony został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów stosuje się przepisy Prawa o adwokaturze dotyczące przedawnienia, a nie przepisy Kodeksu cywilnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że Prawo o adwokaturze w art. 95n odsyła do Kodeksu postępowania karnego w sprawach nieuregulowanych, a sposób obliczania terminu przedawnienia przewinień dyscyplinarnych adwokatów jest wyczerpująco opisany w art. 88 Prawa o adwokaturze. Kodeks cywilny, w tym jego przepisy o przedawnieniu, nie ma zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

E. V.

Strony

NazwaTypRola
E. V.osoba_fizycznaobwiniona
A. G.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej na posiedzeniu bez udziału stron.

Prawo o adwokaturze art. 88 § ust. 2

Ustawa Prawo o adwokaturze

Reguluje sposób obliczania terminu przedawnienia przewinień dyscyplinarnych adwokatów i aplikantów.

Prawo o adwokaturze art. 95n § pkt 1

Ustawa Prawo o adwokaturze

Odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.k. w sprawach nieuregulowanych w ustawie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje umorzenie postępowania, jeśli nastąpiło przedawnienie karalności czynu.

k.p.k. art. 170 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy oddalenia wniosku dowodowego.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymaga rzetelnego rozpoznania zarzutów odwołania.

k.p.k. art. 457 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy uznania odwołania za bezzasadne.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wymaga rzetelnej kontroli instancyjnej.

k.c. art. 123

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące przerwania biegu przedawnienia, które nie mają zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów.

Prawo o adwokaturze art. 80

Ustawa Prawo o adwokaturze

Definiuje przewinienie dyscyplinarne adwokata.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedawnienie karalności przewinień dyscyplinarnych adwokata. Niezastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego o przedawnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów. Prawidłowe obliczenie terminu przedawnienia zgodnie z art. 88 Prawa o adwokaturze.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego przez niezastosowanie art. 123 k.c. Zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, w tym art. 170 § 1 k.p.k. (nieuzasadnione oddalenie wniosku dowodowego) oraz art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. (pozorne rozpoznanie zarzutów).

Godne uwagi sformułowania

Kasacja, jako oczywiście bezzasadna, podlegała oddaleniu w trybie opisanym w art. 535 § 3 k.p.k. W postępowaniu dyscyplinarnym, w którym obwinionym jest adwokat, nie stosuje się art. 123 k.c. Sposób obliczania terminu przedawnienia co do przewinień dyscyplinarnych zarzucanych adwokatowi opisuje w sposób wyczerpujący art. 88 Prawa o adwokaturze.

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów oraz wyłączenie stosowania przepisów Kodeksu cywilnego w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań dyscyplinarnych adwokatów i aplikantów adwokackich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności zawodowej adwokatów i kluczowej kwestii przedawnienia, co jest istotne dla prawników wykonujących zawód. Wyjaśnia granice stosowania różnych kodeksów.

Przedawnienie w sprawach adwokatów: Kiedy przepisy cywilne nie mają zastosowania?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
POSTANOWIENIE
Dnia 13 marca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2023 r.
w sprawie adwokat
E. V.
,
obwinionej o popełnienie przewinień dyscyplinarnych z art. 80 ustawy Prawo o adwokaturze w zw. z § 56 i in. Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu,
wobec której umorzono postępowanie dyscyplinarne na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 95n pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze,
kasacji wniesionej przez pełnomocnika pokrzywdzonego A. G.,
od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury,
z dnia 23 października 2021 r., sygn. akt WSD 106/21,
utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. z dnia 17 maja 2021 r., sygn. akt SD […]
postanowił
1.
oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2.
obciążyć pokrzywdzonego A. G. wydatkami postępowania kasacyjnego w kwocie 20 (dwadzieścia) zł.
UZASADNIENIE
Sygn. akt II ZK 70/22
UZASADNIENIE
Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W., orzeczeniem z dnia 17 maja 2021 r., sygn. akt SD […], na podstawie art. 88 ust. 2 ustawy – Prawo o adwokaturze w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 95n pkt 1 ustawy – Prawo o adwokaturze umorzył postępowanie ze względu na przedawnienie karalności czynów zarzuconych adw. E. V. obwinionej o to, że:
„1. reprezentując klienta, A. G., w sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym w S.(I Ns […]), a następnie przed Sądem Okręgowym w S.(V Ca […]), wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 9 kwietnia 2015 r. bez zachowania wymogów formalnych, co skutkowało odrzuceniem tej skargi,
tj. popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 80 Prawa o adwokaturze
‎
w zw. z § 56 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu;
2. nie poinformowała klienta, A. G., reprezentując go również w sprawie o sygn. akt: I C […] albo o sygn. akt: I C […], zawisłymi przed Sądem Rejonowym w S., o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, wysyłając klientowi wypowiedzenie pełnomocnictwa w dniu 16 września 2015 r. na adres ul. […] m. […] w W. zamiast w P., w wyniku czego klient o wypowiedzeniu pełnomocnictwa dowiedział się w sądzie od strony przeciwnej,
tj. popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 80 Prawa o adwokaturze
‎
w zw. z § 49 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu;
3. w sprawach I Ns […], w apelacji z dnia 30 września 2014 r.,
‎
a także w sprawach I C […] oraz I C […], zawisłych przed Sądem Rejonowym w S. oraz w sprawie V Ca […], zawisłej przed Sądem Okręgowym w S. sporządzała pisma procesowe myląc nazwiska i adresy stron, co powodowało konieczność poprawiania tychże pism przez klienta,
tj. popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 80 Prawa o adwokaturze
‎
w zw. z § 14 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu”.
Po rozpoznaniu odwołania pokrzywdzonego A. G., Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury orzeczeniem z dnia 23 października 2021 r., sygn. akt WSD 106/21, zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji utrzymał
‎
w mocy.
Kasację od wyroku Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury wniósł pełnomocnik pokrzywdzonego A. G., zaskarżając je
‎
w całości, zarzucając:
„1.
rażące naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia w postaci: niezastosowania art. 123 k.c. poprzez zaniechanie przez Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W. (I Instancji) oraz Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury zastosowania przepisów o przerwaniu biegu przedawnienia, tj. art. 123 k.c.
‎
i zaniechanie wydania orzeczenia co do istoty sprawy, pomimo tego, że adwokat E. V. (dawniej B.) dopuściła się naruszenia zasad etyki adwokackiej, m.in. poprzez: przeinaczanie adresów i nazwisk w pismach sądowych oraz odmowę wzięcia pod uwagę istotnych kwestii sygnalizowanych przez mocodawcę w postaci twierdzeń o podrobieniu podpisów i sfałszowaniu pism wraz z wpisaniem antydaty dla próby uwiarygodnienia zmanipulowanych pism przez stronę przeciwną - w konsekwencji okazało się istotnym dowodem w sprawie w postaci wyniku Ekspertyzy Grafologicznej mającej wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, bezzasadne wypowiedzenie pełnomocnictwa względem mocodawcy bez poinformowania go o tym fakcie, niewystąpienie o uzasadnienie nieprawomocnego orzeczenia przed złożeniem kasacji,
2.
Rażące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia w postaci:
1)
art. 170 § 1 k.p.k. poprzez nieuzasadnione oddalenie wniosku dowodowego w postaci przesłuchania świadka, zgłaszanego przez A. G.  podczas odbywających się rozpraw przed Sądem Dyscyplinarnym I i II Instancji;
2)
art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. wskutek pozornego rozpoznania zarzutów odwołania wskazujących na zaistnienie przedawnienia deliktów dyscyplinarnych wskutek przyjęcia, iż do przerwania biegu przedawnienia nie doszło;
3)
art. 457 § 2 k.p.k. wskutek uznania odwołania A. G.  za bezzasadne, pomimo, iż jego rozpoznanie powodowało jednak konieczność podjęcia dogłębnej analizy podniesionych zarzutów”.
Stawiając powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja, jako oczywiście bezzasadna, podlegała oddaleniu w trybie opisanym w art. 535 § 3 k.p.k.
Sąd odwoławczy w niniejszej sprawie prawidłowo utrzymał w mocy orzeczenie Sądu I instancji, uznając przewinienia dyscyplinarne zarzucane obwinionej E. V. za przedawnione. Zgodnie z art. 95n pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (dalej: Prawo o adwokaturze) w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. W związku z powyższym odpowiedniemu zastosowaniu w postępowaniu dyscyplinarnym podlega m.in. art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. zobowiązujący sąd do umorzenia wszczętego postępowania, jeśli nastąpiło przedawnienie karalności zarzucanego obwinionemu czynu. Sposób obliczania terminu przedawnienia przewinień dyscyplinarnych adwokatów i aplikantów adwokackich reguluje art. 88 ust. 2 Prawa o adwokaturze. Co do zasady
‎
w razie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przed upływem terminu, który wynosi trzy lata, karalność przewinienia dyscyplinarnego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło pięć lat.
W niniejszej sprawie zarzucane obwinionej czyny zostały popełnione w dniach 30 września 2014 r., 9 kwietnia 2015 r. oraz 16 września 2015 r. Z kolei postanowieniem z dnia 13 lipca 2017 r. Rzecznik Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W. wszczął postępowanie dyscyplinarne
‎
w przedmiotowej sprawie. Oznacza to, że – stosując regulację art. 88 ust.
‎
2 Prawa o prokuraturze – karalność zarzucanych obwinionej czynów uległa przedawnieniu po upływie 5 lat od ich popełnienia, tj. odpowiednio w dniu 30 września 2019 r., 9 kwietnia 2020 r. oraz 16 września 2020 r. W związku
‎
z powyższym Sąd odwoławczy, dokonując kontroli instancyjnej, nie uchybił prawu uznając, że Sąd I instancji zasadnie umorzył postępowanie w sprawie.
Oczywista nietrafność kasacji skarżącego wynika z faktu, że
‎
w postępowaniu dyscyplinarnym, w którym obwinionym jest adwokat, nie stosuje się art. 123 Kodeksu cywilnego. Sposób obliczania terminu przedawnienia co do przewinień dyscyplinarnych zarzucanych adwokatowi opisuje w sposób wyczerpujący art. 88 Prawa o adwokaturze. Jedynie
‎
w sprawach nieuregulowanych do postępowania dyscyplinarnego odpowiednio stosuje się przepisy Kodeksu karnego oraz Kodeksu postępowania karnego (art. 95n Prawa o prokuraturze). W żadnym wypadku nie znajduje zaś zastosowania Kodeks cywilny, w tym w szczególności sposób obliczania terminu przedawnienia w prawie cywilnym oraz okoliczności, w których przerwaniu ulega jego bieg.
Ze względu na powyższe Sąd odwoławczy nie naruszył art. 123 k.c. Sąd odwoławczy dokonał zatem rzetelnej i prawidłowej kontroli instancyjnej zgodnie z normami wynikającymi z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Ze względu na konieczność umorzenia postępowania zasadne okazało się również oddalenie przez Sąd wniosku dowodowego, a tym samym nie doszło do obrazy art. 170 § 1 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak
w sentencji postanowienia
.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI