II ZK 27/23

Sąd Najwyższy2024-02-14
SNinneodpowiedzialność zawodowa lekarzyŚrednianajwyższy
etyka lekarskaopioidyprawo medyczneodpowiedzialność dyscyplinarnaSąd Najwyższykasacjakara pieniężna

Sąd Najwyższy oddalił kasację lekarza Ł. R. w sprawie o przewinienie zawodowe dotyczące nieetycznego przepisywania leków opioidowych, uznając karę pieniężną za współmierną.

Lekarz Ł. R. został obwiniony o nieetyczne przepisywanie nadmiernych ilości leków opioidowych pacjentom bez wskazań medycznych. Okręgowy Sąd Lekarski wymierzył mu karę pieniężną, którą Naczelny Sąd Lekarski obniżył o połowę. Obrońca lekarza wniósł kasację, zarzucając rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, uznając karę za współmierną do stopnia szkodliwości czynu i podkreślając, że nieetyczne postępowanie miało charakter wielomiesięcznego procederu.

Sprawa dotyczyła lekarza Ł. R., obwinionego o przewinienie zawodowe polegające na nieetycznym przepisywaniu nadmiernych ilości leków opioidowych pacjentom w okresie od stycznia do sierpnia 2020 r., pomimo braku wskazań medycznych. Okręgowy Sąd Lekarski uznał lekarza winnym i nałożył na niego karę pieniężną. Naczelny Sąd Lekarski, uwzględniając częściowo odwołanie obrońcy, obniżył karę pieniężną o połowę. Obrońca lekarza złożył kasację, zarzucając rażącą niewspółmierność wymierzonej kary, argumentując, że powinna być ona niższa (upomnienie lub nagana) ze względu na przyznanie się do winy, skruchę, wyjaśnienia, niekaralność i brak pokrzywdzonych. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Sąd uznał, że zarzut rażącej niewspółmierności kary nie mógł mieć istotnego wpływu na treść orzeczenia. Podkreślono, że kara pieniężna jest adekwatna do stopnia szkodliwości społecznej czynu, który miał charakter wielomiesięcznego procederu. Sąd Najwyższy zaakceptował argumentację Naczelnego Sądu Lekarskiego co do wymiaru kary i obciążył obwinionego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kara pieniężna nie jest rażąco niewspółmierna, biorąc pod uwagę stopień szkodliwości społecznej czynu, który miał charakter wielomiesięcznego procederu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzut rażącej niewspółmierności kary nie mógł mieć istotnego wpływu na treść orzeczenia. Kara pieniężna pozostaje w należytej proporcji do stopnia szkodliwości czynu i realizuje cele zapobiegawcze i wychowawcze. Podkreślono, że przewinienie miało charakter wielomiesięcznego procederu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
Ł. R.osoba_fizycznaobwiniony
A. M.osoba_fizycznapacjent
L. M.osoba_fizycznapacjent
P. S.osoba_fizycznapacjent
J. B.osoba_fizycznapacjent
A. B.osoba_fizycznapacjent
E. B.osoba_fizycznapacjent
D. M.osoba_fizycznapacjent
M. B.osoba_fizycznapacjent
fundacja „L.”instytucjabeneficjent kary

Przepisy (8)

Główne

KEL art. 6

Kodeks Etyki Lekarskiej

u.z.l. art. 4

Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty

u.i.l. art. 53

Ustawa o izbach lekarskich

Pomocnicze

u.i.l. art. 83 § 1

Ustawa o izbach lekarskich

pkt 3 - wymiar kary pieniężnej

u.i.l. art. 85 § 1

Ustawa o izbach lekarskich

u.i.l. art. 96 § 1

Ustawa o izbach lekarskich

pojęcie rażącej niewspółmierności kary

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

posiedzenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k.

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

obciążenie kosztami postępowania

Argumenty

Odrzucone argumenty

Rażąca niewspółmierność kary pieniężnej wymierzonej lekarzowi.

Godne uwagi sformułowania

kara jest oczywiście bezzasadna rażąca dysproporcja kara sprawiedliwa nie pozwalał na ocenę, że kara jest niewspółmierna kara pieniężna pozostaje w należytej proporcji do stopnia szkodliwości społecznej (korporacyjnej) czynu kilkumiesięczny proceder trwający od stycznia do sierpnia 2020 r.

Skład orzekający

Maria Szczepaniec

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej w kontekście przewinień zawodowych lekarzy, a także ocena adekwatności kary pieniężnej za nieetyczne przepisywanie leków opioidowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego wobec lekarza i przepisów ustawy o izbach lekarskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności zawodowej lekarza i etyki przepisywania leków, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno wśród prawników medycznych, jak i szerszej publiczności ze względu na kwestię nadużywania opioidów.

Lekarz przepisywał opioidy na potęgę – Sąd Najwyższy rozstrzyga o karze.

Dane finansowe

kara_pieniężna: 3011,12 PLN

koszty_postępowania: 20 PLN

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II ZK 27/23
POSTANOWIENIE
Dnia 14 lutego 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szczepaniec
w sprawie dyscyplinarnej lekarza Ł. R.
obwinionego za popełnienie przewinienia zawodowego z art. 6 Kodeksu Etyki Lekarskiej i art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty w zw. z art. 53 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich
po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2024 r.
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
kasacji wniesionej przez obrońcę obwinionego od orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt […], zmieniającego orzeczenie Okręgowego Sądu Lekarskiego […] z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt […]
postanowił:
1.
oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2.
obciążyć obwinionego lekarza Ł. R. kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne, w tym wydatkami w kwocie 20 zł.
UZASADNIENIE
Lekarz Ł. R. został obwiniony o nieetyczne postępowanie w związku z przepisywaniem nadmiernych ilości leków opioidowych pacjentom: A. M., L. M., P. S., J. B., A. B., E. B., D. M., M. B. w Poradni Zdrowia Psychicznego Samodzielnego Publicznego Zespołu Lecznictwa Psychiatrycznego w S. w okresie I-VIII 2020 r., pomimo braku istnienia wskazań medycznych, co jest naruszeniem art. 6 Kodeksu Etyki Lekarskiej i art. 4 ustawy z dnia 5.12.1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty w związku z art. 53 ustawy z dnia 2.12.2009 r. o izbach lekarskich.
Orzeczeniem z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt […], Okręgowy Sąd Lekarski […], w punkcie 1 orzeczenia uznał obwinionego lekarza Ł. R. winnego zarzucanego mu przewinienia zawodowego i za czyn ten na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 85 ust. 1 ustawy o izbach lekarskich wymierzył mu karę pieniężną w wysokości jednego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku ogłoszonego przez Prezesa GUS w dniu 17 grudnia 2021 r., stanowiącą kwotę 6022,24 zł na rzecz fundacji „L.” z siedzibą w K., zaś w punkcie 2 obciążył obwinionego kosztami postępowania w łącznej wysokości 1166,80 zł (orzeczenie – k. 26-28v).
Odwołanie od powyższego orzeczenia Okręgowego Sądu Lekarskiego w K. wniósł obrońca obwinionego zaskarżając je w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze dyscyplinarnej na korzyść obwinionego, zarzucając rażącą niewspółmierność kary wymierzonej obwinionemu, choć rzeczywisty stopień winy i społecznej szkodliwości nieetycznego postępowania, a także okoliczności dotyczące obwinionego, w tym przyznanie się do winy i okazanie skruchy, złożenie wiarygodnych wyjaśnień, uprzednia niekaralność, przypuszczenie, że obwiniony powstrzyma się w przyszłości od działań sprzecznych z etyką zawodu lekarza, a także de facto brak wystąpienia pokrzywdzonych, przy jednoczesnym braku zaistnienia okoliczności dodatkowo obciążających obwinionego, przemawiały za wymierzeniem mu kary niższego rodzaju, tj. upomnienia bądź nagany. Stawiając powyższy zarzut, obrońca obwinionego wniósł o jego zmianę poprzez wymierzenie obwinionemu kary upomnienia bądź nagany w miejsce kary pieniężnej ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji (odwołanie – k. 19-25).
Naczelny Sąd Lekarski orzeczeniem z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt […] zmienił zaskarżone orzeczenie w zakresie wymiaru kary i za przypisany obwinionemu lekarzowi czyn wymierzył mu na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r., karę pieniężną w ½ wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku ogłoszonego przez Prezesa GUS w dniu 17 grudnia 2021 r., obowiązującego w chwili wydania orzeczenia w pierwszej instancji to jest w kwocie: 3011,12 zł na rzecz fundacji „L.” z siedzibą w K., a także obciążył obwinionego kosztami postępowania odwoławczego (orzeczenie – k. 15-18).
Kasację od powyższego rozstrzygnięcia wniósł obrońca obwinionego lekarza Ł. R., który zaskarżył je w części dotyczącej kary na korzyść obwinionego, podnosząc rażącą niewspółmierność kary wymierzonej obwinionemu
choć rzeczywisty stopień winy i społecznej szkodliwości nieetycznego postępowania, a także okoliczności dotyczące obwinionego, w tym przyznanie się do winy i okazanie skruchy, złożenie wiarygodnych wyjaśnień, uprzednia niekaralność, przypuszczenie, że obwiniony powstrzyma się w przyszłości od działań sprzecznych z etyką zawodu lekarza, a także de facto brak wystąpienia pokrzywdzonych, przy jednoczesnym braku zaistnienia okoliczności dodatkowo obciążających obwinionego, przemawiały za wymierzeniem mu kary niższego rodzaju, tj. upomnienia bądź nagany. Stawiając powyższy zarzut, obrońca obwinionego wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej kary i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Naczelny Sąd Lekarski (kasacja – k. 3-10).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja obrońcy obwinionego lek
arza Ł. R. jest oczywiście bezzasadna
, albowiem jedyny zarzut podniesiony przez autora kasacji nie mógł mieć istotnego wpływu na treść prawomocnego orzeczenia.
Na wstępie wskazać należy, że o niewspółmierności kary w rozumieniu art. 96 ust. 1 zd. 2 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (dalej powoływana jako – u.i.l.) można mówić wówczas, gdy między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą, jaką należałoby orzec w następstwie prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary, zachodzi rażąca dysproporcja (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2016 r., sygn. SDI 38/16, Lex nr 2117657).
W odniesieniu do użytego przez ustawodawcę zwrotu „rażąca niewspółmierność kary” wskazać natomiast należy, iż za taką uznaje się sankcję wyraźnie odbiegającą od wzorca kary zgodnej z sądowymi dyrektywami jej wymiaru, która charakteryzuje się wyraźną, nieakceptowalną dysproporcją pomiędzy karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2016 r., sygn. SDI 76/15, Lex nr 2004212).
Bezzasadny w stopniu oczywistym okazał się zarzut rażącej niewspółmierności kary
i nie pozwalał na ocenę, że kara jest niewspółmierna, zwłaszcza na tle orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego, który uwzględnił w części odwołanie obrońcy obwinionego w zakresie, w jakim wskazywał na zbyt dolegliwy dla obwinionego lekarza wymiar orzeczonej kary pieniężnej. Wymierzona obwinionemu kara pieniężna pozostaje w należytej proporcji do stopnia szkodliwości społecznej (korporacyjnej) czynu. Zdaniem Sądu Najwyższego, tylko ten rodzaj kary jest w stanie zrealizować cele kary w zakresie jej oddziaływania zarówno na ogół społeczeństwa, jak i środowisko medyczne, a także cele zapobiegawcze i wychowawcze w stosunku do osoby ukaranej. Warto podkreślić, że przypisane obwinionemu przewinienie zawodowe nie miało charakteru incydentalnego, lecz stanowiło kilkumiesięczny proceder trwający od stycznia do sierpnia 2020 r. i dopiero samo zwolnienie obwinionego lekarza z pracy spowodowało zaprzestanie przez niego nieprawidłowych działań.
Sąd Najwyższy zaakceptował w całości przedstawioną w zaskarżonym orzeczeniu argumentację odnoszącą się do wymiaru kary. Nie zachodzi potrzeba jej pogłębiania czy poszerzania. Powtarzanie natomiast wywodów sądu
a quem
Sąd Najwyższy
uznaje za zbyteczne.
Z uwagi na fakt, że zarzut kasacyjny nie mógł zostać uznany za zasadny, kasację obrońcy obwinionego lekarza Ł. R. należało oddalić jako oczywiście bezzasadną.
Sąd obciążył obwinionego lekarza Ł. R. kosztami postępowania kasacyjnego w kwocie 20,00 zł (tj. ryczałt za doręczenie wezwań i innych pism) zgodnie z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l.
Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie.
[M. T.]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI