Orzeczenie · 2024-06-05

II ZK 19/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-06-05
SNinneodpowiedzialność zawodowaWysokanajwyższy
notariuszodpowiedzialność dyscyplinarnakasacjaSąd Najwyższyniedopuszczalnośćprawo o notariaciekpkkara pieniężna

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Notarialnej, które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania Ministra od orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej. Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej pierwotnie uznał notariusza W. Z. za winnego popełnienia czterech czynów i wymierzył mu kary pieniężne. Minister Sprawiedliwości wniósł odwołanie, zarzucając rażącą niewspółmierność kar i domagając się surowszych sankcji. Wyższy Sąd Dyscyplinarny pozostawił jednak odwołanie bez rozpoznania, uznając je za niedopuszczalne z uwagi na tryb konsensualny, w jakim zapadło pierwotne orzeczenie (dobrowolne poddanie się karze), oraz treść art. 447 § 5 k.p.k. Minister Sprawiedliwości złożył zażalenie, a następnie kasację, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym błędnego przyjęcia niedopuszczalności odwołania. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 531 § 1 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 69 Prawa o notariacie, pozostawił kasację bez rozpoznania. Uzasadniono to tym, że kasacja została wniesiona od postanowienia, a nie od orzeczenia rozstrzygającego o odpowiedzialności dyscyplinarnej, co stanowi niedopuszczalność z mocy ustawy. Kosztami postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja dopuszczalności kasacji w sprawach dyscyplinarnych notariuszy, zwłaszcza w kontekście wnoszenia jej od postanowień, a nie orzeczeń.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego trybu postępowania dyscyplinarnego notariuszy i stosowania przepisów k.p.k. w tym zakresie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kasacja wniesiona od postanowienia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, utrzymującego w mocy postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania, jest dopuszczalna z mocy ustawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja wniesiona od postanowienia, a nie od orzeczenia rozstrzygającego o odpowiedzialności dyscyplinarnej, jest niedopuszczalna z mocy ustawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 63a Prawa o notariacie, który stanowi, że kasacja przysługuje od orzeczenia, a nie od postanowienia. Zastosowanie przepisów k.p.k. na mocy art. 69 Prawa o notariacie, w tym art. 429 § 1 k.p.k. i art. 531 § 1 k.p.k., prowadzi do wniosku o niedopuszczalności kasacji wniesionej od postanowienia.

Czy Minister Sprawiedliwości, który nie był uczestnikiem konsensusu w sprawie dobrowolnego poddania się karze, może skutecznie zaskarżyć zarzutem rażącej niewspółmierności kary orzeczenie wydane w tym trybie?

Odpowiedź sądu

Kwestia ta nie została rozstrzygnięta wprost, gdyż Sąd Najwyższy oparł swoje rozstrzygnięcie na niedopuszczalności kasacji z innych powodów.

Uzasadnienie

Minister Sprawiedliwości argumentował, że nie był stroną konsensusu, a zatem zarzut rażącej niewspółmierności kary powinien być rozpatrzony. Wyższy Sąd Dyscyplinarny uznał jednak odwołanie za niedopuszczalne z uwagi na art. 447 § 5 k.p.k. Sąd Najwyższy nie odniósł się bezpośrednio do tej kwestii, skupiając się na formalnej niedopuszczalności kasacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie kasacji bez rozpoznania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
W. Z.osoba_fizycznaobwiniony notariusz
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnejinstytucjaorgan orzekający niższej instancji
Wyższy Sąd Dyscyplinarny przy Krajowej Radzie Notarialnejinstytucjaorgan orzekający niższej instancji
Krajowa Rada Notarialnainstytucjastrona postępowania

Przepisy (14)

Główne

Prawo o notariacie art. 51 § § 1 pkt 3

Ustawa Prawo o notariacie

Podstawa wymierzenia kar pieniężnych.

k.p.k. art. 531 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa pozostawienia kasacji bez rozpoznania.

Prawo o notariacie art. 63a

Ustawa Prawo o notariacie

Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia kasacji od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego.

Pomocnicze

Prawo o notariacie art. 67 § § 2

Ustawa Prawo o notariacie

Podstawa obciążenia obwinionego kosztami postępowania dyscyplinarnego.

k.p.k. art. 626

Kodeks postępowania karnego

Przepis stosowany odpowiednio do kosztów postępowania dyscyplinarnego.

Prawo o notariacie art. 69

Ustawa Prawo o notariacie

Odesłanie do stosowania przepisów k.p.k. w sprawach nieuregulowanych.

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Podstawa zarzutu rażącej niewspółmierności kary.

k.p.k. art. 430 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa pozostawienia środka odwoławczego bez rozpoznania.

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Niedopuszczalność kasacji z mocy ustawy.

k.p.k. art. 447 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenia podstaw apelacji w przypadku dobrowolnego poddania się karze.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.k. art. 637 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przypadki, w których RPO i KRN mogą wnieść kasację.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona od postanowienia, a nie od orzeczenia rozstrzygającego o odpowiedzialności dyscyplinarnej, jest niedopuszczalna z mocy ustawy na podstawie art. 63a Prawa o notariacie i przepisów k.p.k. stosowanych odpowiednio.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Ministra Sprawiedliwości dotycząca rażącej niewspółmierności kar i naruszenia przepisów postępowania, która nie została rozpatrzona przez Sąd Najwyższy z powodu formalnej niedopuszczalności kasacji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy • nie został spełniony ustawowy warunek wniesienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia • nie oznacza jednak możliwości przyjęcia, że wszystkie rozstrzygnięcia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego podejmowane w postępowaniu dyscyplinarnym podlegają co do zasady kontroli instancyjnej Sądu Najwyższego

Skład orzekający

Tomasz Demendecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności kasacji w sprawach dyscyplinarnych notariuszy, zwłaszcza w kontekście wnoszenia jej od postanowień, a nie orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania dyscyplinarnego notariuszy i stosowania przepisów k.p.k. w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne wymogi proceduralne w postępowaniu kasacyjnym, nawet gdy podnoszone są merytoryczne zarzuty dotyczące kar.

Minister Sprawiedliwości przegrywa w Sądzie Najwyższym przez błąd formalny: kasacja pozostawiona bez rozpoznania.

Dane finansowe

kara pieniężna: 20 063,76 PLN

kara pieniężna: 20 063,43 PLN

kara pieniężna: 27 431,84 PLN

kara pieniężna: 6687,81 PLN

zwrot kosztów postępowania dyscyplinarnego: 20 PLN

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 880,04 PLN

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 2425,65 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst